1. Đánh giá một cách đầy đủ, khoa học về thực trạng báo in; những thành tựu đạt được, những hạn chế, tồn tại; nguyên nhân tác động đến quá tình xây dựng báo in của tỉnh.

2. Dự báo các yếu tố ảnh hưởng, xác định rõ tiềm năng, những thuận lợi, khó khăn đối với việc phát triển báo in tỉnh Hà Nam từ nay đến năm 2020.

3. Đề ra mục tiêu, quan điểm, phương hướng phát triển của báo in phù hợp với quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội của địa phương thời kỳ đến năm 2020 và tầm nhìn đến năm 2030.

4. Xác định các nhiệm vụ để đạt mục tiêu đề ra trong quy hoạch báo in đến năm 2020.

5. Nâng cao hiệu lực và hiệu quả quản lý của ngành Thông tin và Truyền thông; phát huy có hiệu quả tiềm năng, thế mạnh của tỉnh về báo chí, xây dựng con người Hà Nam văn minh góp phần thúc đẩy kinh tế - xã hội của tỉnh.

Phải đảm bảo các ưu tiên, tầm nhìn, tính đồng bộ, tính đa dạng, tính khả thi.

1. Luật Báo chí, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Báo chí;

2. Nghị quyết Hội nghị Trung ương V (khoá X) về công tác tư tưởng, lý luận và báo chí trong tình hình mới;

3. Chiến lược phát triển Thông tin đến 2010 ban hành kèm theo Quyết định số 219/2005/QĐ-TTg ngày 09/9/2005 của Thủ tướng Chính phủ;

4. Hướng dẫn công tác Quy hoạch, sắp xếp lại mạng lưới báo in toàn quốc số 4318/BTTTT ngày 30/12/2008 của Bộ Thông tin và Truyền thông.

1. Phần thứ nhất: Những yếu tố cơ bản tác động tới phát triển báo in tỉnh Hà Nam đến năm 2020.

2. Phần thứ hai: Đánh giá hiện trạng báo in tỉnh Hà Nam - Cơ sở thực tiễn để xây dựng Quy hoạch phát triển báo in tỉnh Hà Nam đến năm 2020.

3. Phần thứ ba: Quy hoạch phát triển báo in tỉnh Hà Nam đến năm 2020.

4. Phần thứ tư: Các giải pháp thực hiện quy hoạch.

1. Đặc điểm tình hình thế giới và trong nước có ảnh hưởng đến sự phát triển báo in tỉnh Hà Nam

- Tình hình thế giới diễn biến phức tạp cả về chính trị, kinh tế, an ninh, nhất là cuộc đấu tranh trên lĩnh vực tư tưởng - văn hoá.

- Công cuộc đổi mới đất nước đang triển khai mạnh mẽ cả về chiều rộng và chiều sâu, đặt ra rất nhiều vấn đề phức tạp trên lĩnh vực tư tưởng - văn hoá.

- Đảng ta đang đứng trước thách thức lớn phải vượt qua: phát triển, hoàn thiện đường lối cách mạng, giữ vững và tăng cường vai trò lãnh đạo, đồng thời phải khắc phục, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, đẩy lùi quan liêu, tham nhũng, lãng phí.

- Cơ chế thị trường và hội nhập quốc tế càng đi vào chiều sâu làm thay đổi mối quan hệ giữa cá nhân với cộng đồng, càng đòi hỏi dân chủ hoá đời sống xã hội, mở rộng sự tham gia của nhân dân vào báo chí, coi trọng tài năng, sáng kiến cá nhân. Trong điều kiện mới, hoạt động báo chí diễn ra trong thi đua và cạnh tranh mạnh mẽ, đòi hỏi bản lĩnh và năng lực sáng tạo cao, sự chỉ đạo và quản lý có hiệu quả.

2. Vai trò, nhiệm vụ của báo in trong sự phát triển kinh tế - xã hội

a) Vai trò

Trong công cuộc đổi mới đất nước, nhận thức về vai trò báo chí của Đảng ta ngày càng hoàn thiện hơn và nâng lên một tầm cao mới. Thành tựu đạt được về báo chí trong những năm qua ở nước ta đã được khẳng định:

- Báo chí hoạt động đúng tôn chỉ, mục đích, phản ánh kịp thời tâm tư, nguyện vọng của nhân dân, biểu dương phong trào thi đua yêu nước, đấu tranh phòng chống tham nhũng, lãng phí quan liêu và các tệ nạn xã hội, chống “diễn biến hòa bình”... góp phần tích cực vào thành tựu chung của đất nước. 

- Phần lớn báo chí tiếp tục phát triển nhanh về số lượng, loại hình, ấn phẩm, đội ngũ người làm báo và số lượng người đọc; cơ sở vật chất kỹ thuật, công nghệ, năng lực tài chính được tăng cường; tác động, ảnh hưởng của báo chí được mở rộng.

b) Nhiệm vụ

- Nắm vững và tuyên truyền sâu rộng, kịp thời, có hiệu quả đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước;

- Đổi mới, tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước đối với hoạt động báo chí;

- Đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả của công tác đào tạo, bồi dưỡng của đội ngũ những người làm báo. Rà soát, đánh giá lại đội ngũ cán bộ báo chí, kiên quyết đưa những người không đủ phẩm chất, năng lực ra khỏi cơ quan báo chí. Quản lý chặt chẽ cơ quan đại diện, phóng viên thường trú ở các địa phương và ở nước ngoài;

- Có kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng, bổ sung cán bộ có đủ phẩm chất, năng lực, tạo điều kiện về cơ sở vật chất - kỹ thuật để các báo, đài, tạp chí chủ lực đổi mới, nâng cao chất lượng, làm tốt khả năng chi phối, định hướng thông tin và dư luận xã hội;

- Tăng cường và nâng cao chất lượng hoạt động thông tin đối ngoại.

II. TÌNH HÌNH PHÁT TRIỂN KINH TẾ - XÃ HỘI CỦA TỈNH TÁC ĐỘNG ĐẾN PHÁT TRIỂN BÁO IN

Tuy nhiên, tỉnh Hà Nam cũng có những yếu tố không thuận lợi cho phát triển báo in đó là việc huy động nguồn lực đầu tư cho báo in còn khó khăn. Mức sống người dân còn thấp (320 USD/năm), số người làm nông nghiệp vẫn chiếm tỷ lệ cao (dân số ở nông thôn chiếm 90,28%), tác động đến tỷ lệ người dân đọc báo còn khá thấp.

Nhân lực về báo in và biết ngoại ngữ còn rất hạn chế cả về số lượng và chất lượng. Việc đầu tư phát triển theo chiều sâu cho báo in còn hạn chế.

Trên đây là những vấn đề có ảnh hưởng, tác động trực tiếp đến việc xây dựng quy hoạch phát triển báo in của tỉnh đến năm 2020.

I. ĐÁNH GIÁ CHUNG

Tỉnh Hà Nam chỉ có 01 tờ báo Hà Nam cơ quan ngôn luận của Đảng bộ tỉnh Hà Nam, 01 Tạp chí Sông Châu của Hội Văn học nghệ thuật tỉnh Hà Nam.

Trong sự nghiệp đổi mới đất nước do Đảng cộng sản Việt Nam khởi xướng và lãnh đạo, báo in ở Hà Nam đã không ngừng vươn lên, tích cực đổi mới, nâng cao chất lượng nội dung, đa dạng hoá hình thức hoạt động; luôn bám sát nhiệm vụ chính trị; góp phần nâng cao nhận thức chính trị, tư tưởng, giáo dục đạo đức lối sống lành mạnh, tích cực tuyên truyền, cổ vũ các điển hình tiên tiến, đấu tranh chống các biểu hiện tiêu cực; đẩy mạnh xây dựng nếp sống văn hoá, làm lành mạnh các quan hệ xã hội, phát huy bản sắc văn hoá dân tộc theo tinh thần Nghị quyết TW5 (khoá VIII). Nhìn chung, báo in đều thực hiện đúng định hướng thông tin, đáp ứng tốt quyền được thông tin của nhân dân; tích cực phản ánh tình hình phát triển kinh tế, văn hoá, xã hội của đất nước, của tỉnh, nhất là các lĩnh vực sản xuất nông nghiệp, công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp; tuyên truyền các phong trào thi đua yêu nước, sản xuất kinh doanh giỏi, nêu các gương điển hình, nhân tố mới; tuyên truyền có chiều sâu và hiệu quả việc thu hút đầu tư, chuyển dịch cơ cấu kinh tế, cải cách hành chính của các đơn vị, địa phương trong toàn tỉnh.

II. ĐÁNH GIÁ CỤ THỂ

1. Báo Hà Nam

Nhận thức được vị trí, vai trò, tầm quan trọng của hoạt động báo in đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong giai đoạn hiện nay, Tỉnh uỷ, HĐND, UBND tỉnh luôn coi trọng, tạo điều kiện cho cơ quan báo in hoạt động theo đúng luật định. Khi tái lập tỉnh Báo Hà Nam được thành lập, năm 1997 ra báo 01 số/tuần số lượng 3.500 bản/số, đến tháng 6 năm 1998 ra 02 số và đến tháng 9 năm 2003 ra 03 số/tuần số lượng tăng từ 5.000 đến 5.500 bản/số. Từ tháng 9 năm 2005 ra 04 số/tuần cho đến nay số lượng báo tăng từ 5.600 lên 6.300 bản/số. Số lượng bản báo ngày một tăng, năm sau cao hơn năm trước đáp ứng yêu cầu phục vụ nhiệm vụ chính trị của địa phương cũng như nhu cầu của độc giả ở cơ sở.

Nhìn chung, tuy số lượng ít nhưng báo Hà Nam đã thực sự trở thành vũ khí sắc bén của Đảng bộ Hà Nam trong công tác tuyên truyền chủ trương đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước tới quảng đại quần chúng nhân dân trong tỉnh. Tờ báo luôn có sự đổi mới cả về hình thức lẫn nội dung, với nhiều chuyên mục thời sự, chính trị trong nước, quốc tế; chuyên mục về văn hoá - xã hội; chính sách pháp luật; an ninh quốc phòng của địa phương, phát hiện và biểu dương những nhân tố mới đấu tranh chống những hành vi vi phạm pháp luật và các hiện tượng tiêu cực trong xã hội; phản ánh kịp thời, sinh động mọi hoạt động của đời sống ở tỉnh. Chất lượng, nội dung thông tin đã có sự đổi mới, biểu hiện qua việc thông tin nhiều chiều, không đơn thuần là thông tin các chủ trương, chính sách, những thành tựu trong công cuộc đổi mới của tỉnh, mà còn đa dạng hoá các hình thức thông tin phù hợp với điều kiện địa phương, định hướng, điều chỉnh dư luận để hiểu đúng mục tiêu, yêu cầu, nội dung của các chủ trương, chính sách để chính sách đi vào cuộc sống, mang lại ý nghĩa và hiệu quả hơn đối với người dân và xã hội. Chỉ đạo in và phát hành đúng thời gian, đúng số lượng, đúng quy định.

Khi tái lập tỉnh, Báo Hà Nam không có cán bộ, phóng viên nào được bàn giao từ Báo Nam Hà về, toàn thể cán bộ, phóng viên được điều động và tuyển dụng mới. Năm 1997 có 07 cán bộ, phóng viên, nhân viên, đến nay (tháng 01/2009) có 39 người, với 30 cán bộ, nhân viên trong biên chế còn lại là hợp đồng dài hạn. Đội ngũ cán bộ, phóng viên, biên tập viên, công nhân viên hàng năm đều được bồi dưỡng và đào tạo lại, tập huấn về chuyên môn, nghiệp vụ, và lý luận chính trị, qua đó nâng cao nhận thức chính trị, chuyên môn nghiệp vụ, đáp ứng nhu cầu đòi hỏi ngày càng cao của đội ngũ người làm báo. Nguồn nhân lực tính đến nay, riêng số lượng cán bộ quản lý, phóng viên, biên tập viên của Báo Hà Nam có 29 người, trong đó trình độ về nghiệp vụ có 27 Đại học, 02 Trung cấp; trình độ về lý luận chính trị có 07 cao cấp, 12 trung cấp.  

2. Tạp chí Sông Châu

Tạp chí Sông Châu ra thường kỳ 02 tháng/ số, đạt được thành tích đáng kể trong sáng tạo văn học nghệ thuật, trong bảo tồn, phát huy văn hoá truyền thống và xây dựng nền văn hoá mới, đáp ứng tốt yêu cầu phục vụ nhiệm vụ chính trị, phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, góp phần làm sinh động, phong phú hơn đời sống văn hoá tinh thần của nhân dân địa phương. Tạp chí là diễn đàn văn học, nghệ thuật cho các nhà báo, nhà thơ, nhà văn ở địa phương, là nơi trao đổi nghiên cứu, sáng tác, đăng tải, giới thiệu các tác phẩm văn học nghệ thuật phản ánh các sự kiện quan trọng trong đời sống chính trị, văn hoá xã hội của địa phương. Tuy nhiên, hoạt động văn học nghệ thuật còn một số vấn đề cần phải được khắc phục như: Lực lượng hội viên ở một số bộ môn còn mỏng, năng lực còn hạn chế dẫn đến chất lượng sáng tác chưa mạnh. Quỹ đầu tư sáng tác chưa có.

Tỉnh Hà Nam có giải thưởng Nguyễn Khuyến dành cho các tác phẩm văn học nghệ thuật đoạt giải, giải thưởng này 5 năm trao một lần.

III. ĐÁNH GIÁ NHỮNG LỢI THẾ, THÁCH THỨC TRONG PHÁT TRIỂN BÁO IN HÀ NAM ĐẾN NĂM 2020

1. Những lợi thế

Hà Nam có vị trí ở phía Nam Thủ đô Hà Nội, có mạng lưới giao thông liên hoàn với hệ thống giao thông đường bộ, đường sắt, đường thuỷ. Đặc biệt có tuyến Quốc lộ 1A, tuyến đường bộ cao tốc và tuyến đường sắt Bắc -Nam là điều kiện thuận lợi cho việc giao lưu, phát triển kinh tế - xã hội. Đồng thời Hà Nam là tỉnh nằm trong vùng đồng bằng sông Hồng có tiềm năng về khoáng sản, có nhiều khu vực phát triển năng động về công nghiệp tập trung, các cụm công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, làng nghề và du lịch phát triển mạnh.

2. Những khó khăn, thách thức

Xuất phát điểm về kinh tế còn thấp, đội ngũ cán bộ vừa thiếu, vừa không đồng bộ trong điều kiện nền kinh tế đất nước đã thực sự hội nhập. Tình hình kinh tế - xã hội của tỉnh phát triển chưa mạnh và không đều, thu ngân sách của tỉnh còn thấp, chưa tự cân đối được thu - chi, đầu tư cho sự nghiệp báo in còn hạn chế, vì vậy hoạt động báo in Hà Nam cần phải có những bước đầu tư phát triển mới.

Phần thứ III

1. Báo chí phải góp phần tích cực vào việc thực hiện Nghị quyết Đại hội X của Đảng;

2. Báo chí góp phần tích cực thực hiện có hiệu quả cuộc vận động xây dựng, chỉnh đốn Đảng; nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng; xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên, các tổ chức đảng ngày càng trong sạch, vững mạnh.

3. Công tác báo chí phải khắc phục bằng được những khuyết điểm, yếu kém kéo dài; đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động, góp phần củng cố tư tưởng, phát triển trình độ lý luận chính trị, khẳng định vai trò tiên phong của Đảng.

Báo chí là tiếng nói của Đảng, Nhà nước, của tổ chức chính trị - xã hội - nghề nghiệp và là diễn đàn của nhân dân, đặt dưới sự lãnh đạo trực tiếp của Đảng, sự quản lý của Nhà nước và hoạt động trong khuôn khổ pháp luật. Phải bảo đảm tính tư tưởng, tính chân thật, tính nhân dân, tính chiến đấu và tính đa dạng của hoạt động báo chí.

Báo chí phải góp phần hình thành dư luận xã hội lành mạnh, tăng cường đoàn kết và sự nhất trí về tư tưởng, chính trị, tinh thần trong nhân dân; kiên quyết đấu tranh, phê phán các quan điểm sai trái, thù địch và các tiêu cực, lệch lạc khác.

Báo chí phải tích cực biểu dương những gương người tốt, những nhân tố mới trong lao động, sản xuất, chiến đấu, học tập và đời sống, tiêu biểu cho con người và xã hội Việt Nam thời kỳ đổi mới.

Báo chí phải tích cực góp phần giữ gìn và phát huy các giá trị truyền thống tốt đẹp, bản sắc và tinh hoa văn hóa nhân loại, làm giàu có và nâng cao thêm nhận thức, tình cảm, tri thức của nhân dân.

Tiếp tục phát triển báo chí phải đi đôi với tăng cường quản lý. Sự phát triển thể hiện ở chất lượng chính trị, chất lượng văn hóa, chất lượng khoa học. Quản lý tốt nhằm bảo đảm đưa báo đến cho mọi người, mọi vùng với những sản phẩm chất lượng cao, hay về nội dung và đẹp về hình thức, đáp ứng nhu cầu thông tin và văn hóa ngày càng cao của các tầng lớp, lứa tuổi và từng bước hội nhập với trình độ thế giới.

Người làm báo hoạt động theo định hướng của Đảng và pháp luật của Nhà nước, thường xuyên nâng cao nhận thức tư tưởng, bản lĩnh chính trị, trình độ nghiệp vụ và đạo đức nghề nghiệp.      

1. Phương hướng chung:

Báo in là một bộ phận quan trọng trong chiến lược phát triển thông tin, là một trong những yếu tố hình thành văn hóa đọc. Phát triển mạnh mẽ, toàn diện báo in theo phương châm không chồng chéo về tôn chỉ, mục đích, đối tượng phục vụ, phải lấy mục đích phục vụ lợi ích của tỉnh, lợi ích của nhân dân làm mục tiêu hàng đầu cho sự phát triển.

Phát triển phải đi đôi với việc sắp xếp, quy hoạch báo in. Mục tiêu của việc quy hoạch sắp xếp theo phương thức cơ quan báo chí quản lý một số ấn phẩm báo chí; khắc phục xu hướng thương mại hóa, tình trạng xa rời tôn chỉ, mục đích, trùng lặp về nội dung, đối tượng, góp phần nâng cao chất lượng chính trị, chất lượng văn hóa, chất lượng nghiệp vụ của báo in.

2. Nhiệm vụ chủ yếu

- Nhiệm vụ hàng đầu là đẩy mạnh việc tuyên truyền, giáo dục. Gắn chặt nhiệm vụ phát triển báo chí với nhiệm vụ xây dựng, chỉnh đốn Đảng. Tăng cường việc đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí và các tiêu cực khác;

- Tăng cường công tác quản lý nhà nước về báo chí; quan tâm đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, phóng viên, biên tập viên;

- Cơ quan chủ quản báo chí quan tâm đầu tư cơ sở vật chất cho sự phát triển báo chí.

3. Mục tiêu

- Mục tiêu, quan điểm quy hoạch báo in là nhằm tạo được sự chuyển biến tích cực trong hoạt động báo in; bảo đảm yêu cầu phát triển đi đôi với quản lý tốt báo chí. Khắc phục sự chồng chéo, lãng phí, mất cân đối, đảm bảo cho báo in phát triển đúng định hướng, đáp ứng nhu cầu và quyền được thông tin ngày càng cao của nhân dân.

- Tiếp tục củng cố và phát triển Báo Hà Nam và Tạp chí Sông Châu trở thành 02 cơ quan báo in phát triển vững mạnh để đáp ứng nhiệm vụ thông tin tuyên truyền trên địa bàn tỉnh.

- Phát triển thêm 02 tạp chí.

a) Báo Hà Nam

Đầu tư trang thiết bị và nhân lực để Báo Hà Nam có thể đáp ứng:

- Đến đầu năm 2011 tăng thêm 01 kỳ (05 kỳ/tuần).

- Đến đầu năm 2015 tăng thêm 01 kỳ cuối tuần (06 kỳ/tuần).

- Đến đầu năm 2013 phát hành Báo Hà Nam cuối tháng (12 số/năm)

- Phấn đấu duy trì số lượng phát hành 8.000 tờ/kỳ xuất bản.

Phương án 2: Trên cơ sở Bản tin Khoa học và Công nghệ của Sở Khoa học và Công nghệ thành Tạp chí Kinh tế - Khoa học - Công nghệ.

Nâng cao nhận thức và tăng cường sự lãnh đạo của các cấp uỷ Đảng, chính quyền, đoàn thể đối với công tác báo chí.

Tăng cường công tác đào tạo, tuyển dụng bổ sung đội ngũ cán bộ, phóng viên, biên tập viên, có chính sách thu hút nhân tài. Đầu tư kinh phí cho việc phát triển tài năng báo chí.

Thực hiện tốt các chế độ chính sách về lĩnh vực báo chí, đổi mới cơ chế quản lý đầu tư cho báo chí.

Tham mưu với tỉnh ban hành những cơ chế, chính sách và phối hợp với các ngành, đoàn thể phát triển sự nghiệp báo chí.

Tiếp tục hoàn thiện giải văn học Nguyễn Khuyến và thành lập giải báo chí Nam Cao./.