Nghị quyết 16/2008/NQ- HĐND Về việc thành lập Quỹ hỗ trợ ổn định đời sống, học tập, đào tạo nghề và việc làm cho người dân khi Nhà nước thu hồi từ 50% đất sản xuất nông nghiệp trở lên

Xét Tờ trình số 28/TTr-UBND ngày 02/7/2008 của UBND tỉnh đề nghị thành lập Quỹ hỗ trợ hỗ trợ ổn định đời sống, học tập, đào tạo nghề và việc làm cho người dân khi Nhà nước thu hồi từ 50% đất sản xuất nông nghiệp trở lên; Báo cáo thẩm tra của Ban Văn hoá- Xã hội HĐND tỉnh; ý kiến thảo luận của các đại biểu HĐND tỉnh,

Giao cho Uỷ ban nhân dân tỉnh tổ chức triển khai thực hiện Nghị quyết; chỉ đạo các ngành, các cấp phối hợp với Uỷ ban MTTQ và các đoàn thể nhân dân vận động các nhà đầu tư, các tổ chức, cá nhân ủng hộ xây dựng quỹ.

Sau khi tiếp thu ý kiến của Thường trực Tỉnh uỷ, UBND tỉnh tại phiên họp UBND tỉnh ngày 19/6/2008, UBND tỉnh đã bổ sung hoàn chỉnh Đề án thành lập Quỹ hỗ trợ ổn định đời sống, học tập, đào tạo nghề và việc làm cho người dân khi Nhà nước thu hồi từ 50% đất sản xuất nông nghiệp trở lên (gọi tắt là Quỹ hỗ trợ) của tỉnh với các nội dung sau:

Từ năm 2003 đến nay, để triển khai thực hiện một số dự án lớn như: Khu công nghiệp Đình Trám, Cụm công nghiệp Ô tô Đồng Vàng, Khu công nghiệp Quang Châu, Khu công nghiệp Vân Trung huyện Việt Yên, Khu công nghiệp Song Khê - Nội Hoàng trên địa bàn huyện Yên Dũng; Khu dân cư mới số 1, số 3, Công viên trung tâm của thành phố Bắc Giang; một số cụm công nghiệp và các dự án nhỏ lẻ khác ở các huyện, thành phố..., tỉnh đã thu hồi khoảng gần 1.500 ha đất chủ yếu là đất nông nghiệp, liên quan đến 41.273 hộ dân. Bình quân một năm tỉnh thu hồi trên 200 ha, dự kiến các năm tiếp theo tỉnh sẽ thu hồi và chuyển mục đích sử dụng khoảng 200 ha đến 250 ha.

Việc thu hồi chuyển đổi mục đích sử dụng đất trong thời gian vừa qua đã góp phần quan trọng vào thành tựu phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, tạo nên những khu công nghiệp tập trung có quy mô lớn và những khu đô thị mới khang trang hiện đại.

UBND tỉnh đã ban hành các quyết định về chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, trong đó quy định cụ thể các khoản hỗ trợ về ổn định sản xuất, đời sống, chuyển đổi nghề nghiệp và tạo việc làm, nhằm ổn định sản xuất, đời sống cho người dân khi thu hồi đất nông nghiệp. Chính sách về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư của tỉnh thường xuyên được quan tâm xem xét, điều chỉnh kịp thời theo hướng có lợi cho người dân, vì vậy một bộ phận người dân khi Nhà nước thu hồi đất được nhận tiền bồi thường, hỗ trợ và tái định cư đã tự chuyển đổi nghề nghiệp, ổn định được đời sống của mình.

Bên cạnh những kết quả đã đạt được trong những năm qua về phát triển kinh tế - xã hội, phát triển công nghiệp hoá, đô thị hoá chuyển, đổi cơ cấu nông nghiệp nông thôn, còn những vấn đề tồn tại bức xúc lớn đang đặt ra trong quá trình thu hồi đất, tổ chức thực hiện bồi thường GPMB là:

- Chính sách bồi thường, hỗ trợ mới quan tâm đến thiệt hại vật chất và được tiền tệ hóa chi trả trực tiếp cho người dân, trong khi đó người dân sử dụng khoản kinh phí này chưa hợp lý, chủ yếu sử dụng để tiêu dùng như xây dựng nhà cửa, mua sắm các vật dụng đắt tiền (xe máy, ti vi...) ít quan tâm đến học nghề, chuyển đổi nghề và việc làm để đảm bảo ổn định cuộc sống lâu dài;

- Thu hồi đất thường tập trung vào một số khu vực có điều kiện thuận lợi để phát triển công nghiệp và đô thị, dẫn đến tình trạng ở một số địa phương có nhiều hộ gia đình đã thu hồi hết 100% đất sản xuất nông nghiệp;

- Quy hoạch phát triển kinh tế-xã hội chưa gắn kết đồng bộ phát triển đô thị-công nghiệp với dịch vụ việc làm; chưa quy hoạch các vùng sản xuất nông nghiệp chuyên canh để thu hút đầu tư phát triển nông nghiệp hàng hóa tạo việc làm cho khu vực nông nghiệp nông thôn;

- Nhu cầu học nghề chuyển đổi nghề nghiệp ngày một lớn, nhưng đào tạo nghề chưa linh hoạt, chưa phù hợp với đặc điểm lao động nông nghiệp nông thôn (số đông lao động có trình độ văn hóa thấp, độ tuổi cao, khả năng học tập để chuyển đổi nghề và tìm việc làm hạn chế... ), số đông người sau khi thu hồi đất chưa chuyển đổi được nghề nghiệp;

- Chưa có sự quan tâm đồng bộ của hệ thống chính trị và người dân về sự cần thiết phải học nghề để có việc làm và thu nhập ổn định lâu dài.

- Mục tiêu chung: Thực hiện chủ trương chuyển đổi cơ cấu kinh tế đi liền với chuyển đổi cơ cấu lao động, tạo việc làm, tăng thu nhập, phát triển nông thôn, trước hết là tạo việc làm và ổn định đời sống nhân dân vùng thu hồi đất, tạo thuận lợi cho việc thu hồi đất, bồi thường giải phóng mặt bằng, thu hút đầu tư để phát triển kinh tế của tỉnh;

- Mục tiêu cụ thể: Xác định và thực hiện đồng bộ các giải pháp hỗ trợ đối với các hộ gia đình sau khi thu hồi từ 50% đất nông nghiệp trở lên được giao theo Nghị định 64/CP ngày 24/9/1993 của Chính phủ để họ có điều kiện ổn định cuộc sống, phổ cập giáo dục, học nghề, chuyển đổi nghề và việc làm, có thu nhập ổn định để có cuộc sống bằng hoặc tốt hơn trước khi thu hồi đất.

- Thu 7.000 đ/m² trên tổng diện tích đất nhà nước thu hồi, chuyển mục đích sử dụng đất sản xuất nông nghiệp theo quy định của pháp luật về đất đai;

- Kêu gọi, vận động chủ đầu tư được giao đất, cho thuê đất sản xuất kinh doanh, dịch vụ đóng góp xây dựng Quỹ hỗ trợ;

- Đóng góp của các doanh nghiệp sản xuất kinh doanh trên địa bàn tỉnh;

- Đóng góp tự nguyện của các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước;

- Ngân sách tỉnh cấp (ban đầu);

Trường hợp thu từ các khoản huy động nêu trên còn thiếu thì ngân sách tỉnh cấp bổ sung.

Đối tượng được hỗ trợ: là các thành viên của hộ gia đình khi Nhà nước thu từ 50% đất sản xuất nông nghiệp trở lên được giao theo Nghị định 64/CP ngày 24/9/1993 của Chính phủ.

Theo báo cáo của UBND các huyện, thành phố tại thời điểm hiện nay, số lượng các đối tượng chính sách thuộc hộ gia đình, cá nhân khi Nhà nước thu hồi từ 50% đất nông nghiệp trở lên và dự kiến số người được hưởng Quỹ hỗ trợ như sau:

- Hỗ trợ học tập: Hỗ trợ tiền học phí (theo mức quy định của trường công lập hệ A) cho học sinh đang theo học Trung học cơ sở và Trung học phổ thông cho các loại hình đào tạo giáo dục theo quy định; thời gian hỗ trợ 03 năm.

- Trợ cấp cho người hết tuổi lao động: Hỗ trợ 100% kinh phí bảo hiểm y tế theo mức thu bảo hiểm y tế tự nguyện cho người đủ 60 tuổi trở lên đối với nam và đủ 55 tuổi trở lên đối với nữ (trừ những đối tượng đã được trợ cấp bảo hiểm y tế theo quy định); trợ cấp khó khăn cho người cao tuổi cô đơn không nơi nương tựa, mức hỗ trợ bằng tiền tương đương 20kg gạo/người/tháng theo giá gạo trên thị trường tại thời điểm hỗ trợ.

- Hỗ trợ học nghề: Đối tượng được hỗ trợ đào tạo nghề phải theo học tại các cơ sở dạy nghề có đủ điều kiện đào tạo theo quy định của Nhà nước (bao gồm cơ sở dạy nghề trong hoặc ngoài tỉnh); được định hướng theo học các nghề phù hợp với khả năng của từng đối tượng và nhu cầu sử dụng lao động.

- Hỗ trợ một lần kinh phí đào tạo một nghề cho người trong độ tuổi lao động, có nhu cầu học nghề bằng hình thức cấp thẻ học nghề, do Quỹ chi cho cơ sở đào tạo (kể cả doanh nghiệp tự đào tạo và tuyển dụng lao động lâu dài); không chi trực tiếp cho người đi học. Thẻ có giá trị bằng 3.000.000 đồng. Những trường hợp đã được hỗ trợ học tập, trợ cấp khó khăn, hỗ trợ đào tạo nghề từ những nguồn kinh phí khác thì không được hưởng các khoản hỗ trợ theo quy định tại Đề án này.

Quỹ hỗ trợ được đặt dưới sự chỉ đạo của UBND tỉnh thông qua Ban điều hành Quỹ do UBND tỉnh quyết định gồm: Giám đốc Sở Lao động-Thương binh và Xã hội làm Trưởng ban. Các thành viên là lãnh đạo các Sở: Tài chính, Kế hoạch và Đầu tư, Tài nguyên và Môi trường, Kho bạc Nhà nước tỉnh, lãnh đạo UBND các huyện, thành phố.

Sở Lao động-Thương binh và Xã hội là cơ quan thường trực, chịu trách nhiệm soạn thảo trình UBND tỉnh ban hành quyết định quy định cụ thể về thu, chi Quỹ, cơ chế quản lý, sử dụng... Quy chế hoạt động của Ban điều hành Quỹ và trách nhiệm của các cấp các ngành tổ chức thực hiện Quỹ hỗ trợ.

Tổ chức thực hiện Quỹ hỗ trợ phải được tổng hợp số liệu cụ thể, theo dõi, giám sát chặt chẽ các đối tượng đủ điều kiện được hỗ trợ (thu hồi từ 50% đất nông nghiệp trở lên) từ thôn, xóm, tổ dân cư, khối phố, xã, phường, thị trấn đến cấp huyện, tỉnh, đảm bảo công khai minh bạch đúng chế độ, chính sách pháp luật, quy định hiện hành của Nhà nước.

UBND tỉnh ban hành quyết định điều chỉnh bổ sung Quyết định số 04/2008/QĐ-UBND ngày 18/01/2008, cụ thể là bổ sung khoản 5, Điều 11 “Quỹ hỗ trợ ổn định đời sống, học tập, đào tạo nghề và việc làm cho các hộ dân khi thu hồi từ 50% đất sản xuất nông nghiệp trở lên, mức: 7.000đ/m²” của bản Quy định một số điểm cụ thể về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất áp dụng trên địa bàn tỉnh Bắc Giang ban hành kèm theo Quyết định số 04/2008/QĐ-UBND ngày 18/01/2008 và cho thực hiện từ ngày UBND tỉnh ra Quyết định ban hành Quỹ hỗ trợ.

Tổ chức vận động quyên góp xây dựng Quỹ hỗ trợ một số dự án đã thực hiện đầu tư trên địa bàn tỉnh như: Khu công nghiệp Quang Châu, Khu công nghiệp Vân Trung, Khu công nghiệp Song Khê - Nội Hoàng và các nhà đầu tư vào các khu, cụm công nghiệp khác, mức đóng góp bằng 7.000đ/m² đất.

Ngân sách tỉnh cấp ban đầu 15 tỷ đồng.

Để tạo sự chuyển biến đồng bộ và hiệu quả, thực hiện đúng tinh thần Chỉ thị 11/2006/CT-TTg ngày 27/3/2006 của Thủ tướng Chính phủ, ổn định đời sống người dân khi thu hồi đất, ổn định xã hội, tạo điều kiện thuận lợi cho công tác thu hồi đất, bồi thường GPMB và thu hút đầu tư của tỉnh; các tổ chức chính trị, các ngành, các cấp tăng cường tuyên truyền vận động mọi tổ chức và cá nhân tích cực xây dựng quỹ hỗ trợ, chăm lo đời sống nhân dân vùng chuyển đổi mục đích sử dụng đất sản xuất nông nghiệp.

Uỷ ban nhân dân tỉnh báo cáo Đề án thành lập “Quỹ hỗ trợ ổn định đời sống, học tập, đào tạo nghề và việc làm cho người dân khi Nhà nước thu hồi từ 50% đất sản xuất nông nghiệp trở lên", trình Hội đồng nhân dân tỉnh ban hành theo đúng trình tự, thủ tục quy định của pháp luật và thi hành từ ngày 01/8/2008./.