Kế hoạch 492/KH-UBND TP Hồ Chí Minh triển khai Chương trình Bảo vệ môi trường 2026-2030

I. MỤC TIÊU THỰC HIỆN

1.1. Tiếp tục giữ vững và nâng chất các chỉ tiêu đã hoàn thành trong giai đoạn trước.

1.2. Bước đầu triển khai các giải pháp để thực hiện 03 nhóm mục tiêu và 19 chỉ tiêu cụ thể Chương trình Bảo vệ môi trường trên địa bàn Thành phố H Ch Minh giai đoạn 2026-2030.

1.3. Thực hiện có hiệu quả nhiệm vụ được giao, gắn liền với việc thực hiện các Kế hoạch, Chương trình, nhiệm vụ khác của một cách khoa học, phù hợp và có sự phối hợp chặt chẽ giữa các đơn vị; đảm bảo hoàn thành các nhiệm vụ nhằm đạt các chỉ tiêu giai đoạn 2026-2030.

II. NỘI DUNG NHIỆM VỤ VỀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG TRONG NĂM 2026 (Chi tiết phân công chỉ tiêu, nhiệm vụ và chương trình, đề án, dự án ưu tiên đầu tư tại Phụ lục kèm theo)

III. GIẢI PHÁP THỰC HIỆN TRONG NĂM 2026

1. Nhóm giải pháp 1: Hoàn thiện cơ chế, chính sách về bảo vệ môi trường và tăng cường năng lực thực thi pháp luật

- Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với các Sở, ban, ngành, Ủy ban nhân dân xã, phường, đặc khu tổ chức thực hiện triển khai các văn bản quy phạm pháp luật hướng dẫn chi tiết thi hành Luật Bảo vệ môi trường, rà soát các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan đến lĩnh vực bảo vệ môi trường do Hội đng nhân dân, Ủy ban nhân dân Thành phố ban hành không còn phù hợp để đề xuất bãi bỏ, bổ sung, sửa đổi phù hợp với các quy định mới về môi trường; tham mưu Ủy ban nhân dân Thành phố ban hành, trình Hội đng nhân dân Thành phố kịp thời ban hành các văn bản quy phạm pháp luật thuộc được giao để làm cơ sở triển khai thực hiện tốt công tác quản lý môi trường trên địa bàn Thành phố.

- Nghiên cứu và ban hành các cơ chế, chnh sách theo thẩm quyền nhằm khuyến khch và thu hút các ngành sản xuất các sản phẩm có giá trị gia tăng cao, sử dụng công nghệ sạch, tiết kiệm tài nguyên, nguyên liệu, năng lượng; giảm phát thải kh nhà knh, tận dụng chất thải công nghiệp và sinh hoạt trong kinh tế tuần hoàn và theo hướng phát triển kinh tế xanh.

- Tập trung triển khai thực hiện Dự án Đầu tư nâng cao năng lực quan trắc môi trường, chia sẻ cơ sở dữ liệu và quản lý môi trường phục vụ phát triển thành phố thông minh, trước mắt đầu tư lắp đặt thêm các trạm quan trắc tự động không kh, nước mặt, nước dưới đất và các ngun thải; nâng cấp hạ tầng cơ sở thông tin, hoàn chỉnh cơ sở dữ liệu môi trường để tiếp nhận, chia sẻ, công khai các dữ liệu về môi trường đến mọi tổ chức và người dân để được biết và cùng tham gia kiểm tra, giám sát; số hóa các dữ liệu, số liệu quản lý, ứng dụng tr tuệ nhân tạo, điện toán đám mây, internet vạn vật trong dự báo, đánh giá diễn biến chất lượng môi trường và kiểm soát ô nhiễm.

- Tiếp tục kiện toàn hệ thống cơ quan quản lý nhà nước về môi trường cấp Thành phố và cấp xã, nhất là nâng cao năng lực và trình độ cho đội ngũ cán bộ công chức, viên chức theo hướng hiện đại, đủ năng lực thực hiện và đáp ứng được yêu cầu của nhiệm vụ bảo vệ môi trường trong tình hình mới; hoàn thiện các quy trình, thủ tục hành chnh về bảo vệ môi trường phù hợp với hoạt động của chnh quyền điện tử, tăng cường giải quyết các thủ tục hành chnh thông qua dịch vụ công trực tuyến toàn trình, cắt giảm tối đa giao dịch trực tiếp.

- Xây dựng lại Quy chế phối hợp giữa các cơ quan quản lý môi trường các cấp, cơ quan quản lý các khu công nghiệp, cụm công nghiệp, lực lượng cảnh sát môi trường. Phối hợp chặt chẽ giữa công tác kiểm tra, thanh tra của cơ quan quản lý nhà nước về môi trường các cấp với hoạt động đấu tranh phòng chống tội phạm môi trường của lực lượng cảnh sát môi trường để tránh chng chéo.

- Tăng cường công tác nắm tình hình; kịp thời phát hiện, kiểm tra và xử lý đối với các hành vi vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trư ờng trên địa bàn Thành phố H Ch Minh.

- Chuyển đổi phương thức quản lý từ “tiền kiểm” sang “hậu kiểm”, nâng cao tnh chủ động, tự chịu trách nhiệm về hoạt động bảo vệ môi trường của doanh nghiệp.

- Rà soát, khắc phục các chng chéo, bất cập, xung đột trong chức năng nhiệm vụ, phân định rõ trách nhiệm quản lý nhà nước về môi trường giữa các sở, ngành và địa phương. Tăng cường liên kết giữa các vùng và địa phương trong bảo vệ môi trường. Bên cạnh đó đẩy mạnh hợp tác với các địa phương nhằm xử lý các vấn đề ô nhiễm môi trường phát sinh ở các vùng lân cận đến môi trường của Thành phố.

- Tăng cường sự giám sát của cộng đng, của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố, các tổ chức, cá nhân và các cơ quan truyền thông đối với bảo vệ môi

trường; phát triển và ứng dụng các nền tảng số, mạng xã hội, các đường dây nóng... để đẩy mạnh giám sát về môi trường.

2. Nhóm giải pháp 2: Tuyên truyền, nâng cao nhận thức cộng đồng.

- Tiếp tục vận động nhân dân chấp hành các quy định pháp luật về bảo vệ môi trường, tiêu dùng bền vững, sống thân thiện với môi trường; lng ghép tiêu ch môi trường trong công tác thi đua, khen thưởng; công bố công khai thông tin về môi trường để cộng đng giám sát. Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Thành phố và các tổ chức chnh trị - xã hội phát huy vai trò giám sát cộng đng, tham gia phản biện xã hội đối với các chnh sách, chương trình, dự án và các hoạt động liên quan đến môi trường.

- Đưa bảo vệ môi trường, ứng phó biến đổi kh hậu, bảo tn thiên nhiên và đa dạng sinh học vào các chương trình giáo dục các cấp phát huy vai trò của các cơ sở giáo dục trong công tác tuyên truyền, giáo dục, hình thành nhận thức, kỹ năng và hành vi bảo vệ môi trường, ứng phó biến đổi kh hậu, bảo tn thiên nhiên và đa dạng sinh học cho học sinh, học viên, sinh viên. Xây dựng, nhân rộng các mô hình tiên tiến, điển hình về bảo vệ môi trường trong cơ sở giáo dục; trong đó chú trọng mô hình Trường học xanh, trường học giảm rác thải nhựa, phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại ngun, tiết kiệm năng lượng, tiết kiệm nước, tăng cường mảng xanh, xây dựng môi trường học đường xanh - sạch - an toàn - thân thiện.

- Phát huy ý thức tuân thủ pháp luật, thực hiện tốt trách nhiệm xã hội về môi trường của các doanh nghiệp. Nâng cao nhận thức, hiểu biết về kinh tế tuần hoàn, kinh tế xanh, kinh tế các-bon thấp; khuyến khch các doanh nghiệp thực hiện các tiêu chuẩn, cam kết tự nguyện về môi trường. Thực hiện đánh giá, khen thưởng các tổ chức, cá nhân thực hiện tốt công tác bảo vệ môi trường, triển khai Giải thưởng môi trường Thành phố H Ch Minh.

- Tiếp tục đẩy mạnh truyền thông về môi trường trên các phương tiện thông tin đại chúng; tăng cường và phát huy thế mạnh của các công nghệ truyền thông mới, mạng xã hội, diễn đàn trực tuyến... Xây dựng, nhân rộng các mô hình bảo vệ môi trường dựa vào cộng đng, tăng cường vai trò của cộng đng trong việc giám sát các hoạt động bảo vệ môi trường, đặc biệt các mô hình tự quản về bảo vệ môi trường tại khu dân cư, vận động người dân thực hiện phân loại rác tại ngun, giảm rác thải nhựa, phát triển mảng xanh, cải thiện cảnh quan môi trường

- Phối hợp cơ quan Báo, Đài ở địa phương và Trung ương thực hiện các chuyên đề tuyên truyền trọng tâm về bảo vệ môi trường, phân loaị chất thải rắn sinh hoạt tại ngun, đấu nối nước thải sinh hoạt vào mạng lưới thu gom nước thải đô thị; đng thời công khai, công bố thông tin về các kết quả quan trắc chất lượng môi trường trên địa bàn.

3. Nhóm giải pháp 3: Tăng cường và đa dạng hóa nguồn đầu tư cho bảo vệ môi trường.

- Ưu tiên tăng phân bổ ngân sách từ ngun vốn đầu tư phát triển, vốn ODA cho bảo vệ môi trường; tăng dần tỷ lệ phân bổ cho hoạt động sự nghiệp môi trường

theo tốc độ tăng trưởng của nền kinh tế, đáp ứng yêu cầu, nhất là trong lĩnh vực thu gom xử lý nước thải đô thị. Phát huy vai trò của Quỹ bảo vệ môi trường Thành phố H Ch Minh.

- Tiếp tục đẩy mạnh công tác xã hội hóa các hoạt động bảo vệ môi trường, huy động sự tham gia của các thành phần kinh tế, đầu tư cho bảo vệ môi trường; cổ phần hóa các doanh nghiệp công ch; có cơ chế, chnh sách khuyến khch và hỗ trợ các thành phần kinh tế, người dân tham gia đầu tư vào lĩnh vực thu gom, vận chuyển, tái chế và xử lý chất thải (gm: nước thải, rác thải công nghiệp, rác thải nông nghiệp và sinh hoạt).

4. Nhóm giải pháp 4: Nghiên cứu khoa học, phát triển và ứng dụng công nghệ

- Xây dựng cơ sở dữ liệu môi trường thống nhất, đng bộ, cập nhật, chia sẻ và được kết nối liên thông giữa các cấp, các ngành; bảo đảm thông tin môi trường được cung cấp kịp thời. Từng bước chuyển đổi, số hóa cơ sở dữ liệu, thông tin về môi trường; đẩy mạnh cung cấp dịch vụ công trực tuyến đối với thủ tục hành chnh về môi trường.

- Sử dụng có hiệu quả vốn ngân sách sự nghiệp khoa học vào nghiên cứu các đề tài khoa học công nghệ phục vụ các chương trình môi trường, quy hoạch của Thành phố.

- Đẩy mạnh nghiên cứu khoa học về môi trường, phát triển và ứng dụng công nghệ cao trong bảo vệ môi trường và sản xuất nông nghiệp, phát huy vai trò của khoa học và công nghệ trong việc thúc đẩy, nâng cao chất lượng và hiệu quả của nền kinh tế, thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, thân thiện với môi trường.

- Đẩy mạnh nghiên cứu, đánh giá rác sinh hoạt trôi nổi do vứt rác thải và rác thực vật phát sinh trên trên các sông, kênh rạch thuộc Thành phố và các vùng lân cận có liên quan

- Phát triển, tiếp nhận chuyển giao công nghệ mới, tiên tiến về phòng ngừa và kiểm soát ô nhiễm, khai thác, sử dụng hiệu quả và bền vững các ngun tài nguyên thiên và bảo tn đa dạng sinh học, tiết kiệm năng lượng, sản xuất và sử dụng năng lượng sạch, tái tạo.

5. Nhóm giải pháp 5: Tăng cường hợp tác khu vực và quốc tế.

- Tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Trung ương và các tỉnh thuộc lưu vực hệ thống sông Đng Nai, Vàm Cỏ và Cửu Long trong hoạt động bảo vệ môi trường trên các lưu vực và giảm thiểu rác thải trôi nổi do vứt rác thải, rác thực vật phát sinh trên các hệ thống sông này.

- Tiếp tục tham gia các dự án do các tổ chức quốc tế, các nước tài trợ nhằm nâng cao năng lực và hiệu quả trong các hoạt động về bảo vệ môi trường.

- Tham gia, tổ chức thực hiện hiệu quả các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên trong các lĩnh vực về quản lý chất thải.

- Tăng cường phối hợp giữa các Sở, ban, ngành và Ủy ban nhân dân xã, phường và đặc khu Côn Đảo trên địa bàn tạo sự thống nhất trong xử lý vướng mắc khó khăn nhằm đẩy nhanh tiến độ thực hiện các chương trình, dự án đã được bố tr vốn.

IV. KINH PHÍ THỰC HIỆN

1. Kinh ph thực hiện Kế hoạch được bố tr trong dự toán chi ph ngân sách thực hiện năm 2026 theo phân cấp ngân sách nhà nước hiện hành và được huy động từ các ngun vốn tài trợ quốc tế và trong nước, vốn vay ODA, vốn doanh nghiệp, vốn ngân sách nhà nước và các ngun vốn huy động hợp pháp khác theo quy định của pháp luật.

2. Sở Tài chnh phối hợp với các cơ quan, đơn vị có liên quan tham mưu Ủy ban nhân dân Thành phố bố tr ngun kinh ph thực hiện Kế hoạch theo quy định.

V. TỔ CHỨC THỰC HIỆN

1. Thủ trưởng các Sở ngành, các cơ quan trực thuộc Ủy ban nhân dân Thành phố, Chủ tịch Ủy ban nhân dân các phường, xã và đặc khu và các tổ chức chnh trị- xã hội tổ chức triển khai các giải pháp, chương trình/dự án được phân cô ng năm 2026; báo cáo kết quả thực hiện Kế hoạch năm 2026 và phương hướng thực hiện năm 2027 đối với Chương trình Bảo vệ môi trường trên địa bàn Thành phố H Ch Minh giai đoạn 2026-2030 gửi về Sở Nông nghiệp và Môi trường trước ngày 10 tháng 11 năm 2026 để tổng hợp, báo cáo Ủy ban nhân dân Thành phố trước ngày 20 tháng 12 năm 2026.

2. Đề nghị Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Thành phố và các tổ chức chnh trị - xã hội, Chi cục Hải quan khu vực II, Thuế Thành phố H Ch Minh phối hợp thực hiện.

3. Trong quá trình triển khai thực hiện, nếu có vướng mắc cần thiết bổ sung, điều chỉnh Kế hoạch này, các Sở ngành, địa phương chủ động phối hợp Sở Nông nghiệp và Môi trường tổng hợp, đề xuất Ủy ban nhân dân Thành phố quyết định./.