Công văn 16727/CHQ-GSQL 2026 của Cục Hải quan về tạm dừng thủ tục hải quan hàng giả
| BỘ TÀI CHÍNH | CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM |
| Số: 16727/CHQ-GSQL | Hà Nội, ngày 26 tháng 5 năm 2026 |
Kính gửi: Các Chi cục Hải quan khu vực.
Thực hiện Nghị quyết số 87/NQ-CP ngày 05/4/2026 của Chính phủ về ban hành Chương trình hành động thực hiện Kết luận số 207-KL/TW nhằm tăng cường sự lãnh đạo của Đảng và trách nhiệm quản lý của Nhà nước đối với công tác bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và Công điện số 38/CĐ-TTg ngày 05/5/2026 của Thủ tướng Chính phủ về tập trung chỉ đạo thực hiện quyết liệt các giải pháp đấu tranh, ngăn chặn, xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, Cục Hải quan đã ban hành công văn số 15923/CHQ-ĐTCBL ngày 06/5/2026 và công văn số 16226/CHQ-GSQL ngày 13/5/2026 về việc tăng cường kiểm soát chống buôn lậu hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.
Theo đó, Cục Hải quan yêu cầu các Chi cục Hải quan khu vực lưu ý một số nội dung khi làm thủ tục hải quan đối với lô hàng xuất khẩu, quá cảnh có dấu hiệu hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ (SHTT):
I. Cơ sở pháp lý
- Điều 73, 75, 76, 88 Luật Hải quan năm 2014.
- Điều 216 Luật Sở hữu trí tuệ (được sửa đổi, bổ sung tại Luật Sở hữu trí tuệ năm 2022 và 2025).
- Điều 43 Nghị định 08/2015/NĐ-CP ngày 21/01/2015 của Chính phủ quy định chi tiết và biện pháp thi hành Luật hải quan về thủ tục hải quan, kiểm tra, giám sát, kiểm soát hải quan (được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định 167/2025/NĐ-CP ngày 30/6/2025).
- Điều 99 đến Điều 103 Nghị định số 65/2023/NĐ-CP ngày 23/8/2023 quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Sở hữu trí tuệ về sở hữu công nghiệp, bảo vệ quyền sở hữu công nghiệp, quyền đối với giống cây trồng và quản lý nhà nước về sở hữu trí tuệ (được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định số 15/2026/NĐ-CP ngày 14/01/2026, Nghị định số 33/2026/NĐ-CP ngày 21/01/2026 và Nghị định 100/2026/NĐ-CP ngày 31/3/2026).
- Điều 86 đến Điều 91 Nghị định số 17/2023/NĐ-CP ngày 26/4/2023 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật sở hữu trí tuệ về quyền tác giả, quyền liên quan (được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định 134/2026/NĐ-CP ngày 06/4/2026).
- Thông tư số 13/2015/TT-BTC ngày 30/01/2015 quy định về kiểm tra, giám sát, tạm dừng làm thủ tục hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu có yêu cầu bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ; kiểm soát hàng giả và hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ (được sửa đổi, bổ sung tại Thông tư số 13/2020/TT-BTC ngày 06/3/2020 và Thông tư số 06/2026/TT-BTC ngày 26/01/2026).
- Điều 52d Thông tư số 38/2015/TT-BTC ngày 25/03/2025 của Bộ Tài chính quy định về thủ tục hải quan; kiểm tra, giám sát hải quan; thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu và quản lý thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu (được sửa đổi, bổ sung tại Thông tư số 39/2018/TT-BTC ngày 20/4/2018 và Thông tư số 121/2025/TT-BTC ngày 18/02/2026).
- Thông tư 10/2026/TT-BKHCN ngày 31/3/2026 quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Sở hữu trí tuệ, Nghị định số 65/2023/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định số 15/2026/NĐ-CP ngày 14/01/2026, Nghị định số 33/2026/NĐ-CP ngày 21/01/2026 và Nghị định 100/2026/NĐ-CP ngày 31/3/2026).
- Kế hoạch số 3501/CHQ-KH ngày 16/01/2026 về đấu tranh ngăn chặn, đẩy lùi tình trạng buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ đến năm 2030.
- Kế hoạch số 13576/KH-CHQ ngày 10/3/2026 về kiểm soát chống buôn lậu hàng giả; hàng hóa giả mạo về sở hữu trí tuệ, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ năm 2026.
II. Một số lưu ý trong quá trình tạm dừng làm thủ tục hải quan
Trong quá trình thực hiện thủ tục hải quan, kiểm tra, giám sát hải quan, ngoài việc thực hiện các quy định của pháp luật hải quan, pháp luật chuyên ngành và các văn bản quy định tại mục I nêu trên, các Chi cục Hải quan khu vực lưu ý một số nội dung sau:
1. Nội dung kiểm tra hồ sơ hải quan
Kiểm tra thông tin khai về hàng hóa, đối chiếu thông tin về tên người xuất khẩu, tên người nhập khẩu, mã số HS, tên hàng, nhãn hiệu, tuyến đường vận chuyển, xuất xứ hàng hóa, trị giá hàng hóa… với các thông tin trên cơ sở dữ liệu về SHTT do Cục Hải quan thông báo và các thông tin khác do thu nhập được trong quá trình kiểm tra để xác định hàng hóa có dấu hiệu xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, hàng hóa giả mạo về nhãn hiệu, hàng hóa giả mạo chỉ dẫn địa lý, hàng hóa sao chép lậu.
Lưu ý:
a) Trường hợp thông tin khai hải quan không thể hiện nhãn hiệu, cần lưu ý kiểm tra, đối chiếu thông tin về loại hàng hóa (có thuộc danh sách mặt hàng trọng điểm, mặt hàng rủi ro bị xâm phạm về SHTT không), thông tin nhà nhập khẩu (có thuộc Danh sách những người có khả năng xuất khẩu, nhập khẩu hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ không).
b) Trường hợp qua kiểm tra, đối chiếu xác định hàng hóa có dấu hiệu xâm phạm quyền SHTT, nội dung khai hải quan không phù hợp với nội dung trong hồ sơ đề nghị kiểm tra, giám sát đã được Cục Hải quan thông báo chấp nhận nhưng chưa đủ cơ sở để xác định hành vi vi phạm, Đội trưởng Hải quan nơi đăng ký tờ khai hải quan chuyển luồng kiểm tra thực tế hàng hóa và chỉ rõ các dấu hiệu hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ để công chức hải quan lưu ý khi kiểm tra thực tế hàng hóa.
c) Hải quan nơi đăng ký tờ khai thực hiện thông báo hàng hóa có dấu hiệu xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ cho chủ sở hữu quyền hoặc người được ủy quyền hợp pháp trong các trường hợp sau:
+ Người xuất khẩu, người nhập khẩu thuộc Danh sách những người có khả năng xuất khẩu, nhập khẩu hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.
+ Người xuất khẩu, người nhập khẩu không thuộc Danh sách người xuất khẩu, nhập khẩu hợp pháp hàng hóa và Danh sách những người có khả năng xuất khẩu, nhập khẩu hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ nhưng Hải quan nơi đăng ký tờ khai nghi ngờ hàng hóa, nhãn hiệu có dấu hiệu xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.
d) Trên cơ sở đề nghị tạm dừng làm thủ tục hải quan của chủ sở hữu quyền hoặc người được ủy quyền hợp pháp, cơ quan hải quan thực hiện các công việc tại mục 3 phần này.
2. Kiểm tra thực tế hàng hóa
Trên cơ sở các dấu hiệu hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ do Hải quan nơi đăng ký tờ khai lưu ý khi kiểm tra thực tế hàng hóa và các thông tin khác thu thập được trong quá trình kiểm tra, giám sát hàng hóa, công chức hải quan thực hiện:
a) Kiểm tra, đối chiếu thực tế hàng hóa (mẫu mã, kiểu dáng sản phẩm, ký mã hiệu, biểu tượng, nhận diện thương hiệu, chỉ dẫn địa lý; thông tin ghi trên bao bì, nhãn hàng hóa…) với thông tin về mô tả hàng hóa trên tờ khai hải quan, thông tin trên hồ sơ đề nghị kiểm tra, giám sát đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu có yêu cầu bảo hộ sở hữu trí tuệ đã được Cục Hải quan thông báo (hình ảnh về hàng thật và thông tin phân biệt hàng thật và hàng xâm phạm, mã số HS, tên hàng, danh sách doanh nghiệp xuất khẩu, nhập khẩu,…) và thông tin khác.
b) Trường hợp xác định hàng hóa, nhãn hiệu bị xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ thì thực hiện theo hướng dẫn tại điểm c mục I phần này.
c) Trường hợp có căn cứ rõ ràng nghi ngờ hàng hóa, nhãn hiệu bị giả mạo về sở hữu trí tuệ thì thực hiện chủ động tạm dừng làm thủ tục hải quan theo hướng dẫn tại mục 4 dưới đây.
3. Tạm dừng làm thủ tục hải quan theo yêu cầu của chủ sở hữu quyền
Sau khi nhận được đơn đề nghị tạm dừng của người yêu cầu theo quy định tại Điều 9 Thông tư số 13/2015/TT-BTC (được sửa đổi, bổ sung tại khoản 8 Điều 1 Thông tư số 13/2020/TT-BTC và Thông tư số 06/2026/TT-BTC) hoặc khi phát hiện lô hàng có dấu hiệu xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, Hải quan nơi làm thủ tục hải quan thông báo ngay bằng văn bản cho chủ sở hữu quyền hoặc người được ủy quyền hợp pháp đã được cơ quan hải quan chấp nhận đơn đề nghị kiểm tra, giám sát biết. Thời hạn tạm dừng được quy định tại khoản 1, khoản 2 Điều 10 Thông tư số 13/2015/TT-BTC (được sửa đổi, bổ sung tại khoản 8 Điều 1 Thông tư số 13/2020/TT-BTC).
Lưu ý khi chấp nhận ra quyết định tạm dừng theo đơn yêu cầu, Hải quan nơi làm thủ tục phải kiểm tra tính hợp lệ của đơn đề nghị tạm dừng và đảm bảo các thời hạn tạm dừng theo đúng quy định. Trong quá trình phối hợp với chủ sở hữu quyền hoặc người được ủy quyền hợp pháp, cần gửi các hình ảnh, thông tin thật chi tiết về hàng hóa (ảnh chụp các vị trí để dễ nhận biết, tra cứu…) để chủ sở hữu quyền hoặc người được ủy quyền hợp pháp có đủ căn cứ để nhanh chóng xử lý vụ việc.
4. Chủ động tạm dừng làm thủ tục hải quan
Khi có căn cứ rõ ràng để nghi ngờ hàng hóa, nhãn hiệu giả mạo về sở hữu trí tuệ, Hải quan nơi đăng ký tờ khai chủ động ra quyết định tạm dừng theo quy định tại Điều 10a Thông tư 13/2015/TT-BTC (sửa đổi, bổ sung tại Thông tư 13/2020/TT-BTC và Thông tư 06/2026/TT-BTC).
Lưu ý:
- Trường hợp không liên hệ được hoặc Người được ủy quyền hợp pháp từ chối hợp tác thì Hải quan nơi làm thủ tục hải quan giải quyết tiếp thủ tục theo quy định, đồng thời thông báo bằng văn bản cho Chủ sở hữu quyền, các bên có liên quan, thực hiện đăng tin trên website của Chi cục, báo cáo Cục Hải quan (qua Ban GSQL về Hải quan) để tổng hợp theo dõi.
- Trường hợp xác định vụ việc vượt thẩm quyền thì trực tiếp báo cáo Chi cục Hải quan khu vực phụ trách và Cục Hải quan để giải quyết kịp thời.
5. Các công việc thực hiện trong thời gian tạm dừng làm thủ tục hải quan
Trong thời gian tạm dừng làm thủ tục hải quan, các đơn vị thực hiện các nội dung quy định tại Điều 10 Thông tư 13/2015/TT-BTC (sửa đổi, bổ sung tại Thông tư 13/2020/TT-BTC và Thông tư 06/2026/TT-BTC).
Lưu ý: trường hợp Chủ sở hữu quyền/người được ủy quyền hợp pháp có văn bản xác nhận sản phẩm hàng hóa, nhãn hiệu bị xâm phạm về sở hữu trí tuệ thì cơ quan hải quan tiến hành xử lý vi phạm ngay theo quy định, không cần thiết phải trưng cầu giám định. Trường hợp chưa có cơ sở để khẳng định hàng hóa xâm phạm quyền SHTT thì cơ quan hải quan mới lấy biểu mẫu để tiến hành giám định hoặc trao đổi với các cơ quan chức năng để làm cơ sở xử lý tiếp vụ việc.
6. Các công việc thực hiện sau khi kết thúc thời hạn tạm dừng làm thủ tục hải quan
Kết thúc thời hạn tạm dừng làm thủ tục hải quan hoặc thời gian áp dụng các biện pháp ngăn chặn theo quy định, Chi cục Hải quan nơi quyết định tạm dừng thực hiện các công việc được quy định tại khoản 4 Điều 10 Thông tư 13/2015/TT-BTC (sửa đổi, bổ sung tại Thông tư 13/2020/TT-BTC và Thông tư 06/2026/TT-BTC).
Hết thời hạn tạm dừng mà chưa có cơ sở xác định hàng hóa vi phạm thì Chi cục Hải quan nơi ra quyết định tạm dừng tiếp tục làm thủ tục hải quan theo quy định tại Điều 11 Thông tư 13/2015/TT-BTC (sửa đổi, bổ sung tại Thông tư 13/2020/TT-BTC và Thông tư 06/2026/TT-BTC).
III. Xử lý đối với hàng giả, hàng hóa có dấu hiệu là hàng hóa giả mạo về SHTT, hàng xâm phạm quyền SHTT
Trường hợp đủ cơ sở xác định hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, quá cảnh là hàng giả, hàng hóa giả mạo về SHTT, hàng xâm phạm quyền SHTT thì thực hiện xử lý theo các văn bản sau:
- Luật Xử lý vi phạm hành chính.
- Nghị định số 189/2025/NĐ-CP ngày 01/7/2025/ quy định chi tiết Luật Xử lý vi phạm hành chính về thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính.
- Nghị định số 98/2020/NĐ-CP ngày 26/8/2020 của Chính phủ quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng cấm và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
- Nghị định số 99/2013/NĐ-CP ngày 29/3/2013 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực sở hữu công nghiệp được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 126/2021/NĐ-CP và Nghị định số 46/2024/NĐ-CP.
- Nghị định số 131/2013/NĐ-CP ngày 16/10/2013 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính về quyền tác giả, quyền liên quan được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 28/2017/NĐ-CP và Nghị định số 129/2021/NĐ-CP.
- Nghị định số 128/2020/NĐ-CP của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 102/2021/NĐ-CP.
Trường hợp chưa đủ cơ sở xác định hành vi vi phạm thì thực hiện xử lý theo các bước quy định tại Điều 13, Điều 14 Thông tư số 13/2015/TT-BTC, được sửa đổi, bổ sung tại Thông tư số 13/2020/TT-BTC ngày 06/3/2020 và Thông tư số 06/2026/TT-BTC ngày 26/01/2026.
IV. Kiểm tra, giám sát, kiểm soát đối với hàng gửi chuyển phát nhanh, hàng gửi bưu chính, hàng hóa giao dịch qua hình thức thương mại điện tử.
Đối với các loại hàng hóa này, căn cứ vào tính chất hàng hóa đề nghị các Chi cục Hải quan khu vực áp dụng thẩm quyền chủ động tạm dừng khi có căn cứ rõ ràng nghi ngờ hàng hóa giả mạo về quyền sở hữu trí tuệ đã được quy định cụ thể tại Điều 10a và Điều 14a Thông tư số 13/2015/TT-BTC, được sửa đổi, bổ sung tại Thông tư số 13/2020/TT-BTC ngày 06/3/2020 và Thông tư số 06/2026/TT-BTC ngày 26/01/2026 để đảm bảo các yêu cầu về thời gian thông quan.
V. Về các đối tượng, tuyến đường, mặt hàng và một số nhãn hiệu trọng điểm
Căn cứ Kế hoạch số 13576/KH-CHQ ngày 10/3/2026 của Cục Hải quan về kiểm soát chống buôn lậu hàng giả, hàng giả mạo về sở hữu trí tuệ, hàng xâm phạm quyền SHTT năm 2026, Cục Hải quan yêu cầu các đơn vị triển khai các nhiệm vụ, biện pháp nghiệp vụ trọng tâm được giao, tập trung vào đối tượng, tuyến đường, mặt hàng trọng điểm phù hợp với thực tế tại địa bàn quản lý. Trong đó, tập trung và một số loại hàng hóa, loại hình XNK sau:
a) Mặt hàng bách hóa, tiêu dùng, đồ điện gia dụng;
b) Hàng hóa quá cảnh qua lãnh thổ Việt Nam để vận chuyển đến nước khác;
c) Hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu qua sàn giao dịch thương mại điện tử;
d) Hàng hóa từ nước ngoài gửi kho ngoại quan để chờ nhập khẩu vào nội địa hoặc xuất đi nước thứ ba.
VI. Chế độ báo cáo và mẫu báo cáo
Hàng tuần, các Chi cục Hải quan khu vực và các đơn vị có liên quan tổng hợp, báo cáo số liệu, tình hình tạm dừng theo mẫu kèm theo công văn này, gửi về địa chỉ thư điện tử: [email protected] (đầu mối liên hệ: đ/c Nguyễn Trung Kiên, công chức Ban Giám sát quản lý về hải quan, số điện thoại 0972328389).
Trong quá trình thực hiện, trường hợp phát sinh vướng mắc, các đơn vị báo cáo Cục Hải quan (qua Ban Giám sát quản lý về hải quan) để có chỉ đạo và điều chỉnh phù hợp./.