Chỉ thị 09/2008/CT-UBND Về việc tập trung triển khai một số biện pháp cấp bách phòng, chống hội chứng rối loạn hô hấp và sinh sản (PRRS) trên đàn heo.

Từ đầu năm 2008 đến nay, hội chứng rối loạn hô hấp và sinh sản (PRRS) trên heo còn gọi là bệnh heo tai xanh đã xảy ra và đang có những diễn biến rất phức tạp, tốc độ lây lan rất nhanh. Theo thông tin của Cục Thú y, đến nay dịch bệnh đã xuất hiện tại 434 xã thuộc 31 huyện của 06 tỉnh: Hà Tĩnh, Thanh Hóa, Quảng Nam, Nghệ An, Lâm Đồng và Thừa Thiên Huế, đã có trên 159.423 con heo mắc bệnh, số chết và phải tiêu hủy là 149.011 con đã gây thiệt hại nặng cho ngành chăn nuôi. Tại thành phố Hồ Chí Minh qua công tác kiểm tra dịch tễ đột xuất tại các cơ sở chăn nuôi tập trung, Chi cục Thú y đã phát hiện có hiện tượng vi rút PRRS lưu hành trên đàn heo nuôi tại thành phố.

Thực hiện Công điện số 19/CĐ-BNN, ngày 01 tháng 4 năm 2008 của
Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn về việc triển khai các biện pháp cấp bách phòng, chống dịch tai xanh trên heo; Thông báo số 92/TB-VPCP ngày 10 tháng 4 năm 2008 của Văn phòng Chính phủ về kết luận của Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải tại cuộc họp về giải pháp cấp bách phòng, chống dịch bệnh tai xanh ở lợn.

Nhằm ngăn chặn dịch bệnh PRRS xảy ra trên đàn heo của thành phố, bằng mọi biện pháp phải bảo vệ đàn heo giống, đặc biệt là các cơ sở nuôi giống gốc, giống bố mẹ trên địa bàn. Để góp phần ổn định tình hình kinh tế, chính trị, xã hội của thành phố trước tình hình dịch bệnh có nguy cơ bùng phát nghiêm trọng, lan rộng ra ở nhiều tỉnh thành, đe dọa an toàn dịch tễ cho đàn gia súc của thành phố; Ủy ban nhân dân thành phố giao nhiệm vụ cho Chủ tịch Ủy ban nhân dân các quận - huyện, phường - xã, thị trấn, Thủ trưởng các sở - ngành thành phố và các đơn vị có liên quan khẩn trương triển khai nghiêm túc, khẩn cấp các biện pháp phòng, chống dịch như sau:

Trực tiếp chỉ đạo và giao nhiệm vụ phòng, chống dịch PRRS trên heo cho Ban Chỉ đạo Phòng chống dịch cúm gia cầm các cấp ở địa phương, huy động mọi nguồn lực để triển khai công tác phòng, chống dịch trong tình trạng khẩn cấp, chỉ đạo kiên quyết, thực hiện đồng bộ các giải pháp, biện pháp sau:

a) Chỉ đạo giám sát chặt chẽ tình hình chăn nuôi gia súc tại địa phương, tăng cường hoạt động của hệ thống giám sát dịch bệnh thú y đến từng hộ, trại chăn nuôi tại xã, phường, xử lý triệt để khi phát hiện gia súc bệnh PRRS.

Tăng cường kiểm soát chặt chẽ khu vực các hộ nhập cư chăn nuôi heo, kiên quyết yêu cầu ngưng nuôi đối với các hộ chăn nuôi không đảm bảo điều kiện vệ sinh. Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường - xã, thị trấn phải chịu trách nhiệm nếu để xảy ra dịch ở những nơi chăn nuôi không đảm bảo vệ sinh thú y.

b) Giao trách nhiệm cho Ủy ban nhân dân phường - xã, thị trấn huy động lực lượng các Hội, Đoàn thể phối hợp với các ban - ngành chức năng, cơ quan thú y tăng cường công tác tuyên truyền, tập huấn cung cấp thông tin cho người chăn nuôi, kinh doanh, giết mổ gia súc về các biện pháp phòng, chống dịch bệnh PRRS; bảo đảm vệ sinh thú y trong quá trình chăn nuôi như: tiêu độc khử trùng, xử lý chất thải, kiểm soát nguồn thức ăn, nước uống phải bảo đảm vệ sinh. Đặc biệt khuyến cáo các hộ, trại chăn nuôi tạm ngưng, không nhập gia súc từ các tỉnh đang có dịch; khuyến khích các hộ chăn nuôi chỉ mua heo từ vùng an toàn dịch, chấp hành khai báo kiểm dịch của cơ quan thú y khi xuất nhập đàn.

c) Tập trung chỉ đạo quyết liệt công tác tuyên truyền thông qua các phương tiện thông tin đại chúng để nâng cao nhận thức và sự đồng thuận của người dân về tính nghiêm trọng của dịch bệnh, về chủ trương thực hiện các biện pháp phòng, chống dịch theo hướng dẫn của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn và cơ quan chuyên môn thú y; vận động người dân thực hiện “3 không”: không dấu heo bệnh, không bán chạy heo bệnh, không vứt xác heo bệnh chết bừa bãi. Khi phát hiện heo tại các hộ, trại chăn nuôi có dấu hiệu bệnh PRRS phải khai báo ngay cho cơ quan thú y địa phương để kịp thời cô lập, chẩn đoán, xác định bệnh và chấp hành nghiêm túc các hướng dẫn xử lý heo bệnh của cơ quan thú y.

d) Tăng cường công tác kiểm tra việc giết mổ, vận chuyển, kinh doanh gia súc, sản phẩm gia súc; xử lý nghiêm các trường hợp vận chuyển, kinh doanh gia súc, sản phẩm gia súc chưa qua kiểm dịch thú y; không để xảy ra các trường hợp giết mổ gia súc trái phép tồn tại trên địa bàn.

e) Đề xuất chính sách hỗ trợ cho các hộ chăn nuôi chấp hành tốt công tác phòng, chống dịch PRRS có heo phải xử lý do dịch bệnh, theo đúng chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ.

Chỉ đạo Chi cục Thú y thực hiện các biện pháp cấp bách sau:

a) Phối hợp với lực lượng Công an, Quản lý thị trường và các lực lượng liên quan trực 24/24 giờ, liên tục tất cả các ngày trong tuần để tăng cường kiểm soát chặt chẽ kiểm dịch, kiểm soát vận chuyển heo, các sản phẩm thịt heo ra vào thành phố tại các trạm kiểm dịch động vật đầu mối giao thông, trên các quốc lộ, tỉnh lộ, các cửa ngõ đi vào thành phố và vùng giáp ranh các tỉnh. Kiên quyết tiêu hủy và xử phạt nghiêm các trường hợp vận chuyển heo không rõ nguồn gốc, sản phẩm heo bệnh. Đặc biệt lưu ý tăng cường kiểm soát chặt chẽ nguồn heo từ vùng dịch PRRS ở các tỉnh miền Trung và tỉnh Lâm Đồng, các trường hợp vận chuyển bằng các phương tiện không đúng quy định tại Quyết định số 31/2005/QĐ-UB ngày 17 tháng 02 năm 2005 của Ủy ban nhân dân thành phố.

b) Tăng cường giám sát tình hình dịch tễ trên địa bàn kết hợp lấy mẫu xét nghiệm đánh giá tình hình lưu hành vi rút đối với bệnh PRRS, nhất là các vùng ổ dịch cũ, vùng chăn nuôi tập trung. Chủ động bàn bạc thống nhất với các doanh nghiệp chăn nuôi heo về lộ trình loại thải các cá thể dương tính. Lưu ý tăng cường kiểm soát chặt chẽ khu vực các hộ chăn nuôi heo nhập cư nhằm phát hiện kịp thời và xử lý nhanh, triệt để khi phát hiện bệnh; tăng cường tiêm phòng bắt buộc các bệnh truyền nhiễm trên đàn heo để ngăn chặn các bệnh thứ phát; tăng cường kiểm soát chặt chẽ nguồn tinh nhập vào sử dụng phối cho đàn nái.

c) Chuẩn bị đầy đủ nhân lực, trang thiết bị, hóa chất, có phương án để phản ứng nhanh khi có dịch xảy ra để bảo đảm khả năng bao vây, xử lý gọn, không để bệnh lây lan trên diện rộng.

d) Tập trung tuyên truyền, hướng dẫn các cơ sở chăn nuôi thực hiện các biện pháp phòng bệnh PRRS trên đàn heo. Trong đó các biện pháp vệ sinh, tiêu độc khử trùng thường xuyên, chăm sóc tốt cho đàn heo, áp dụng các biện pháp an toàn sinh học trong chăn nuôi; khuyến cáo các cơ sở chăn nuôi hạn chế tăng đàn, tăng mật độ nuôi, bảo đảm thông thoáng chuồng nuôi, tăng cường kiểm soát nguồn thức ăn, phương tiện vận chuyển ra vào trại chăn nuôi, bố trí hố sát trùng tại cửa ra vào trại và các khu chuồng chăn nuôi, không cho tham quan,...

e) Tiếp tục phối hợp với các tỉnh trong cung cấp thông tin dịch bệnh, kiểm tra từ gốc đàn heo, sản phẩm thịt heo trước khi đưa vào thành phố tiêu thụ. Phối hợp với Ban Quản lý các chợ kiểm soát chặt chẽ sản phẩm thịt heo lưu thông trên thị trường phải đảm bảo thịt xuất phát từ các cơ sở giết mổ hợp pháp, có kiểm tra đóng dấu trên thân thịt và có giấy kiểm dịch sản phẩm động vật hợp lệ. Phát hiện và xử lý nghiêm các trường hợp kinh doanh sản phẩm thịt heo không rõ nguồn gốc, không có giấy chứng nhận kiểm dịch do cơ quan thú y cấp tại các chợ và cơ sở kinh doanh chế biến.

- Chỉ đạo Chi cục Quản lý thị trường tăng tần suất hoạt động của các Đoàn kiểm tra liên ngành thành phố, tăng cường chốt chặn, kiểm tra đột xuất tại tuyến quốc lộ, liên tỉnh lộ, tuyến giao thông đường thủy, cửa ngõ ra vào thành phố xử lý kiên quyết các trường hợp vận chuyển kinh doanh động vật, sản phẩm động vật trái phép. Xây dựng kế hoạch hỗ trợ các địa bàn xử lý các điểm nóng giết mổ heo trái phép.

- Chỉ đạo Ban Quản lý các chợ kiểm tra và chịu trách nhiệm trong việc kinh doanh sản phẩm động vật tại các chợ. Tăng cường công tác kiểm tra, phát hiện và xử lý tịch thu tiêu hủy đối với các trường hợp kinh doanh thịt heo không qua kiểm soát giết mổ, không rõ nguồn gốc, có biện pháp xử phạt, đình chỉ kinh doanh đối với các trường hợp tái phạm nhiều lần.

Chỉ đạo Giám đốc các bến xe không cho phép vận chuyển gia súc trên các phương tiện vận tải hành khách, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm quy định.  

Bố trí đầy đủ lực lượng tham gia đoàn liên ngành thành phố, quận - huyện tại các trạm để kiểm tra các phương tiện vận chuyển gia súc tại các trạm kiểm dịch động vật đầu mối giao thông, trên các tuyến đường. Xử lý nghiêm các trường hợp chống đối cán bộ kiểm tra phòng, chống dịch.

Tăng cường phối hợp đoàn kiểm tra liên ngành thành phố và quận - huyện trong việc ngăn chặn, kiểm tra, phát hiện, xử lý các trường hợp nghi ngờ vận chuyển heo, sản phẩm thịt heo bệnh trên các phương tiện giao thông; xử phạt và áp dụng các biện pháp tạm giữ phương tiện vận chuyển đối với các trường hợp cố tình vi phạm hoặc tái phạm nhiều lần trong vận chuyển heo, sản phẩm thịt heo không rõ nguồn gốc, không có giấy chứng nhận kiểm dịch do cơ quan thú y cấp.

Có kế hoạch huy động các đơn vị phát thanh lưu động, Phòng Văn hóa  Thông tin, Nhà Văn hóa các quận - huyện tăng cường công tác tuyên tuyền sâu rộng trong quần chúng nhân dân các biện pháp phòng, chống dịch bệnh PRRS.

Đài Truyền hình thành phố, Đài Tiếng nói nhân dân thành phố thường xuyên thông tin, tuyên truyền công tác phòng, chống dịch bệnh PRRS theo nội dung do Chi cục Thú y cung cấp.

Phối hợp Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đề xuất chính sách hỗ trợ phòng, chống dịch, các trường hợp phải xử lý heo bệnh PRRS theo quy định trình Thường trực Ủy ban nhân dân thành phố ban hành.

- Khẩn trương thành lập Ban Chỉ đạo Phòng, chống dịch PRRS và phối hợp với Chi cục Thú y thành phố xây dựng các biện pháp giám sát, phòng chống dịch chặt chẽ theo hướng dẫn của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, cơ quan chuyên môn về thú y đối với các cơ sở sản xuất giống.

- Tăng cường các biện pháp phòng bệnh PRRS trên đàn heo. Trong đó tập trung các biện pháp vệ sinh, tiêu độc khử trùng thường xuyên, chăm sóc tốt cho đàn heo, áp dụng các biện pháp an toàn sinh học trong chăn nuôi.

- Hạn chế tăng đàn, tăng mật độ nuôi, bảo đảm thông thoáng chuồng nuôi, tăng cường kiểm soát nguồn thức ăn, phương tiện vận chuyển ra vào trại chăn nuôi, bố trí hố sát trùng tại cửa ra vào trại và các khu chuồng chăn nuôi, tạm ngưng các hoạt động tham quan.

- Tăng cường tiêm phòng bắt buộc các bệnh truyền nhiễm trên đàn heo để ngăn chặn các bệnh thứ phát; tăng cường kiểm soát chặt chẽ nguồn tinh nhập vào sử dụng phối cho đàn nái của trại. Chủ động phối hợp với cơ quan thú y trong việc tổ chức giám sát dịch tễ, lấy mẫu xét nghiệm và xây dựng lộ trình loại thải các cá thể dương tính.

Do tính cấp bách trong công tác phòng chống dịch PRRS, góp phần ổn định tình hình kinh tế, chính trị, xã hội của thành phố, yêu cầu Chủ tịch Ủy ban nhân dân các quận - huyện, Thủ trưởng các sở - ngành thành phố khẩn trương triển khai thực hiện nghiêm Chỉ thị này./.