Từ tháng 11/2026, sử dụng dữ liệu thống kê trái phép không chỉ bị phạt tiền mà còn phải gỡ bỏ và nộp lại lợi bất hợp pháp

Từ ngày 2 tháng 11 năm 2026, pháp luật về xử phạt vi phạm trong lĩnh vực thống kê sẽ có những thay đổi đáng kể. Nghị định 362/2026/NĐ-CP sửa đổi Nghị định 95/2016/NĐ-CP, nâng cao mức độ xử phạt đối với các hành vi sử dụng trái phép cơ sở dữ liệu thống kê chưa công bố. Điều quan trọng nhất là: các hình thức xử phạt không còn chỉ dừng lại ở tiền phạt, mà còn bao gồm các biện pháp cưỡng chế khác nhằm bảo vệ tính riêng tư và sự toàn vẹn của dữ liệu quốc gia.

Chấm dứt ngay việc sử dụng dữ liệu vi phạm

Một trong những thay đổi quan trọng nhất là yêu cầu chấm dứt ngay lập tức việc sử dụng cơ sở dữ liệu thống kê mà không có sự cho phép. Điều này có nghĩa là cá nhân hoặc tổ chức bị phát hiện vi phạm không thể tiếp tục khai thác, xử lý hoặc công khai những dữ liệu này. Biện pháp này nhằm cắt đứt ngay nguồn hại và ngăn chặn việc lợi dụng dữ liệu nhạy cảm của nhà nước. Yêu cầu chấm dứt có hiệu lực tức thì, không có thời gian chuyển tiếp, buộc các bên phải tuân thủ ngay khi bị phát hiện.

Bắt buộc gỡ bỏ dữ liệu vi phạm khỏi hệ thống

Ngoài việc chấm dứt sử dụng, các cá nhân, tổ chức còn phải gỡ bỏ hoàn toàn dữ liệu vi phạm khỏi các hệ thống của họ. Điều này là rất hình sự—dữ liệu phải được xóa, không được lưu trữ dưới bất kỳ hình thức nào, kể cả bản sao hoặc dạng đã chỉnh sửa. Yêu cầu gỡ bỏ này áp dụng cho tất cả các nơi lưu trữ dữ liệu, bao gồm máy chủ, kho dữ liệu, hoặc bất kỳ thiết bị lưu trữ nào khác. Việc không tuân thủ gỡ bỏ dữ liệu có thể dẫn tới các hình phạt bổ sung.

Nộp lại toàn bộ lợi bất hợp pháp có được

Thay đổi đặc biệt quan trọng thứ ba là yêu cầu nộp lại tất cả lợi nhuận bất hợp pháp thu được từ việc sử dụng dữ liệu trái phép. Điều này có ý nghĩa không chỉ là xử phạt, mà còn là khôi phục công bằng. Nếu một tổ chức đã kiếm được lợi nhuận từ khai thác dữ liệu này—dù là doanh thu trực tiếp hay gián tiếp—họ phải hoàn trả toàn bộ số tiền đó cho nhà nước. Biện pháp này phá vỡ khuyến khích kinh tế của vi phạm, giúp đảm bảo rằng không ai có lợi thế từ hành vi bất hợp pháp.

Ví dụ thực tế

Một công ty kinh doanh phân tích tiếp thị trái phép sử dụng dữ liệu thống kê chưa công bố từ cơ sở dữ liệu quốc gia để tạo báo cáo bán cho khách hàng, thu lợi nhuận 500 triệu đồng. Theo Nghị định 362/2026, công ty không chỉ bị phạt tiền, mà còn phải: (1) chấm dứt ngay việc sử dụng; (2) gỡ bỏ toàn bộ dữ liệu khỏi hệ thống; (3) nộp lại 500 triệu đồng lợi nhuận bất hợp pháp.

Lưu ý quan trọng

Từ 2/11/2026, nếu bạn hoặc tổ chức sử dụng cơ sở dữ liệu thống kê chưa công bố, hãy chấm dứt ngay lập tức. Kiểm tra toàn bộ hệ thống để gỡ bỏ dữ liệu vi phạm. Chuẩn bị sẵn sàng nộp lại lợi bất hợp pháp nếu phát hiện. Deadline không có khoảng chuyển tiếp.