Từ 26/5/2026: Thôn, tổ dân phố chỉ còn tối đa 3 cán bộ không chuyên trách — Những thay đổi cần biết

Từ ngày 26 tháng 5 năm 2026, cấp độc lập hành chính cơ sở sẽ trải qua đợt cải tổ quan trọng khi Nghị định 185/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực. Điều này đánh dấu bước ngoặt trong cơ cấu tổ chức lực lượng hoạt động không chuyên trách tại các thôn và tổ dân phố trên toàn quốc. Thay vì linh hoạt theo quy mô cộng đồng, từ nay mỗi đơn vị cấp thôn được phép tối đa chỉ 3 người hoạt động không chuyên trách, đi kèm với ba chức danh được quy định rõ ràng. Chính sách mới nhấn mạnh hiệu quả tổ chức và trách nhiệm rõ ràng trong quản lý các cấp tổ chức cơ sở.

Giới hạn số lượng cán bộ: Từ linh hoạt sang cố định

Thay đổi đầu tiên và cũng là cơ bản nhất là quy định về số lượng tối đa. Nghị định 185/2026/NĐ-CP khẳng định rằng mỗi thôn, tổ dân phố không được vượt quá 3 người hoạt động không chuyên trách. Con số này được áp dụng thống nhất, bất kể quy mô dân cư hay điều kiện địa phương của từng đơn vị. Quy định này có ý nghĩa giảm tải chi phí hành chính, tối ưu hóa bộ máy quản lý cơ sở, và tránh tình trạng bố trí quá nhiều cán bộ không chuyên trách mà hiệu quả công việc không tương xứng. Đây là bước tiến trong việc cải cách hành chính cấp xã, tạo cơ sở vững chắc cho sự phát triển bền vững địa phương.

Ba chức danh quy định rõ ràng và trách nhiệm cụ thể

Dự án Nghị định không chỉ giới hạn con số mà còn xác định chính xác ba chức danh mà mỗi thôn, tổ dân phố phải bố trí. Ba vị trí này bao gồm: Trưởng thôn hoặc Tổ trưởng tổ dân phố — người chịu trách nhiệm hành chính chung; Bí thư Chi bộ — lãnh đạo công tác xây dựng Đảng; và Trưởng Ban Công tác Mặt trận — điều phối hoạt động xã hội cơ sở. Sự xác định ba chức danh này đảm bảo rằng các chức năng cơ bản của cấp thôn được đảm nhiệm bởi những người có trách nhiệm rõ ràng. Mỗi vị trí có phạm vi công việc định rõ, giúp tránh chồng chéo, xung đột quyền hạn, và nâng cao hiệu quả quản lý cộng đồng cơ sở.

Chế độ, chính sách mới dành cho lực lượng không chuyên trách

Bên cạnh những thay đổi tổ chức, Nghị định 185/2026/NĐ-CP cũng bổ sung các chế độ và chính sách đối với những người hoạt động không chuyên trách tại thôn, tổ dân phố. Điều này thể hiện tinh thần chăm sóc, công nhân lực lượng cơ sở và tạo điều kiện tốt hơn để họ thực hiện nhiệm vụ. Các chế độ, chính sách mới này được thiết kế nhằm nâng cao đời sống, bảo đảm quyền lợi, và khuyến khích sự tận tâm của cán bộ không chuyên trách trong công tác phục vụ cộng đồng.

Ví dụ thực tế

Xét trường hợp một thôn có 500 hộ dân. Trước đây, có thể bố trí 4 hoặc 5 người hoạt động không chuyên trách nếu cần. Từ 26/5/2026, thôn này phải cắt giảm xuống 3 người: một Trưởng thôn, một Bí thư Chi bộ, và một Trưởng Ban Công tác Mặt trận. Ba người này phải chia sẻ toàn bộ công tác hành chính, xây dựng Đảng, và hoạt động xã hội. Điều này đòi hỏi họ phải tăng cường phối hợp, nâng cao năng lực, và áp dụng các công cụ quản lý hiệu quả để hoàn thành nhiệm vụ với ít người hơn.

Lưu ý quan trọng

Từ ngày 26/5/2026, mỗi thôn, tổ dân phố phải thực hiện sắp xếp lại lực lượng hoạt động không chuyên trách để tuân thủ giới hạn 3 người và đúng 3 chức danh quy định. Các cơ quan quản lý cấp xã cần lập kế hoạch rõ ràng, thông báo công khai, và bổ sung chế độ chính sách để hỗ trợ lực lượng cơ sở thích ứng với quy định mới.