Từ 16/11/2026: Người khai hải quan hàng hóa Nhóm 1 bắt buộc chuyển sang định danh và xác thực điện tử

Từ ngày 16 tháng 11 năm 2026, một thay đổi quan trọng sẽ bắt đầu có hiệu lực đối với người khai hải quan. Theo Thông tư 142/2026/TT-BTC, những ai thực hiện thủ tục hải quan với hàng hóa thuộc Nhóm 1 phải tuân theo ba yêu cầu bắt buộc: khai báo điện tử, định danh điện tử và xác thực điện tử. Những quy định này được xem là nước đi chiến l略ơi hiện đơn giản hóa và số hóa thủ tục hải quan, nhằm tăng tính minh bạch và hiệu quả trong quản lý thương mại xuất nhập khẩu tại Việt Nam.

Khai báo điện tử - Bước tiến thiết yếu

Khai báo điện tử là yêu cầu đầu tiên mà người khai hải quan phải thực hiện khi xử lý hàng hóa Nhóm 1. Thay vì khai báo thông qua giấy tờ truyền thống, toàn bộ thông tin hàng hóa, chủ hàng, và chi tiết giao dịch phải được nhập liệu vào hệ thống điện tử của cơ quan hải quan. Điều này giúp giảm thời gian xử lý hồ sơ, tránh lỗi nhân công và tạo ra dữ liệu thống nhất trên toàn quốc. Bên cạnh đó, khai báo điện tử cũng tạo điều kiện cho cơ quan hải quan theo dõi và quản lý hàng hóa một cách chính xác hơn, từ đó nâng cao hiệu quả kiểm soát.

Định danh và xác thực điện tử - Đảm bảo pháp lý

Hai yêu cầu còn lại là định danh điện tử và xác thực điện tử, những yếu tố then chốt để xác nhận danh tính và trách nhiệm pháp lý của người khai hải quan. Định danh điện tử đảm bảo rằng người thực hiện khai báo là chính xác danh tính của họ, không có sự giả mạo hoặc ủy quyền không được phép. Xác thực điện tử tiếp theo sẽ xác minh tính hợp lệ của khai báo, đảm bảo tất cả thông tin được cung cấp là chính xác và trách nhiệm pháp lý được xác lập rõ ràng. Hai thành phần này lại làm tăng độ tin cậy của toàn bộ quy trình.

Phạm vi áp dụng - Chỉ với hàng hóa Nhóm 1

Quan trọng cần lưu ý rằng những quy định bắt buộc này chỉ áp dụng cho hàng hóa thuộc Nhóm 1 trong phân loại của Thông tư 142/2026/TT-BTC. Điều này có nghĩa rằng các hàng hóa thuộc nhóm khác vẫn có thể sử dụng các thủ tục khai hải quan truyền thống hoặc các quy định khác cho đến khi có thay đổi tiếp theo. Việc áp dụng từng bước này giúp doanh nghiệp có thời gian chuẩn bị kỹ năng công nghệ thông tin và thích nghi với quy định mới.

Ví dụ thực tế

Một công ty nhập khẩu thiết bị điện tử từ Thái Lan, hàng hóa này được phân loại vào Nhóm 1. Từ 16/11/2026, công ty không thể nộp hồ sơ hải quan theo phương thức giấy tờ truyền thống. Thay vào đó, nhân viên khai hải quan của công ty phải: (1) khai báo thông tin hàng hóa trực tuyến trên hệ thống điện tử, (2) sử dụng tài khoản định danh điện tử để xác nhận danh tính của mình, và (3) ký xác thực điện tử để chịu trách nhiệm pháp lý với những thông tin khai báo. Quy trình này đảm bảo tính minh bạch và trường hợp phát sinh tranh chấp, dấu vết điện tử rõ ràng.

Lưu ý quan trọng

Người khai hải quan cần chuẩn bị ngay: kiểm tra xem hàng hóa của bạn có thuộc Nhóm 1 theo Thông tư 142/2026/TT-BTC hay không; cấp tài khoản định danh điện tử cho nhân viên khai hải quan; đào tạo kỹ năng sử dụng hệ thống khai báo điện tử. Deadline cuối cùng là 16/11/2026 — sau ngày này, khai báo không theo quy định sẽ bị từ chối.