Từ 01/07/2026: Vụ việc khiếu nại phức tạp được định nghĩa rõ ràng theo 7 tiêu chí mới

Kể từ ngày 01/07/2026, cơ chế xử lý khiếu nại ở Việt Nam sẽ có những thay đổi quan trọng. Nghị định 155/2026/NĐ-CP sửa đổi Nghị định 124/2020/NĐ-CP đã chính thức bổ sung Điều 3a với mục đích cụ thể hóa định nghĩa về vụ việc khiếu nại phức tạp. Quy định mới này hướng tới việc cải thiện quy trình xử lý khiếu nại bằng cách xác định rõ ràng 7 trường hợp cụ thể được coi là phức tạp, giúp các cơ quan chức năng có tiêu chí thống nhất khi đánh giá mức độ phức tạp của vụ việc.

Khái niệm vụ việc khiếu nại phức tạp được pháp định

Trước đây, khái niệm "vụ việc khiếu nại phức tạp" chưa được định nghĩa cụ thể trong quy định pháp luật, để lại khoảng trống trong việc áp dụng thực tế. Quy định mới của Nghị định 155/2026/NĐ-CP đã khắc phục điểm này bằng cách xác định 7 trường hợp cụ thể. Điều này giúp các cơ quan hành chính cấp trung ương, địa phương và các tổ chức có trách nhiệm xử lý khiếu nại có căn cứ pháp lý rõ ràng để đánh giá độ phức tạp của từng vụ việc. Sự pháp định này không chỉ tăng tính minh bạch mà còn đảm bảo công bằng trong xử lý các vụ khiếu nại từ những người dân.

7 trường hợp được xác định là vụ việc khiếu nại phức tạp

Theo quy định mới, một vụ việc khiếu nại được coi là phức tạp nếu thuộc một trong 7 trường hợp sau: thứ nhất, khiếu nại cần phải xác minh từ 2 địa điểm trở lên; thứ hai, có từ 2 nội dung phải xác minh trở lên; thứ ba, có nhiều người khiếu nại về cùng một nội dung; thứ tư, người khiếu nại là người nước ngoài hoặc đang ở nước ngoài; thứ năm, hành vi bị khiếu nại xảy ra ở nước ngoài hoặc có liên quan đến nước ngoài. Các trường hợp này được xây dựng nhằm phản ánh những tình huống đòi hỏi công lực, thời gian và nguồn lực xử lý lớn hơn so với các vụ việc thông thường.

Ý nghĩa thực tiễn của quy định mới

Quy định mới mang ý nghĩa quan trọng trong việc tổ chức lại quy trình giải quyết khiếu nại. Bằng cách xác định rõ ràng các tiêu chí phức tạp, các cơ quan chức năng có thể sắp xếp nguồn lực hợp lý, phân công công việc một cách khoa học hơn, và dự phòng thời gian xử lý phù hợp với từng loại vụ việc. Điều này cũng giúp những người khiếu nại hiểu rõ hơn về thời hạn và quy trình xử lý của mình khi biết vụ việc của họ được phân loại như thế nào.

Ví dụ thực tế

Giả sử một công dân khiếu nại về quyết định hành chính của cơ quan địa phương, nhưng chứng cứ cần xác minh nằm ở 2 tỉnh khác nhau, đồng thời vụ việc liên quan đến 3 nội dung riêng biệt (cấp giấy phép, quyết định kỷ luật, và giải quyết tranh chấp đất). Theo quy định mới, vụ việc này sẽ được xác định là phức tạp do thỏa mãn 2 trường hợp: xác minh từ 2 địa điểm và có 3 nội dung khiếu nại.

Lưu ý quan trọng

Từ 01/07/2026, những người khiếu nại cần biết vụ việc của mình thuộc trường hợp phức tạp để có kỳ vọng thực tế về thời gian xử lý. Các cơ quan chức năng phải cập nhật quy trình áp dụng Điều 3a mới ngay trước ngày 01/07/2026 để đảm bảo tuân thủ pháp luật.