Nghị định 364/2026 mở đường mới cho luật sư công: hai giai đoạn, linh hoạt theo kinh nghiệm

Nghị định 364/2026/NĐ-CP sắp có hiệu lực từ 1 tháng 10 năm 2026 đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong việc xây dựng khung pháp lý cho chế định luật sư công tại Việt Nam. Sau Nghị quyết 24/2026/QH16 về thí điểm chế định này, Nghị định 364 mang tính xác định hóa, quy định chi tiết hai giai đoạn bắt buộc để trở thành luật sư công, đồng thời áp dụng tiêu chí linh hoạt dựa trên kinh nghiệm và trình độ của từng cá nhân. Điều này cho thấy Nhà nước đang định hướng xây dựng lực lượng luật sư công chất lượng, không chỉ đơn thuần về con số.

Giai đoạn 1: Đào tạo nghề luật sư trong 12 tháng

Bước đầu tiên để trở thành luật sư công là phải hoàn thành khóa đào tạo nghề luật sư kéo dài 12 tháng. Đây là nền tảng kiến thức cơ bản bắt buộc, không có ngoại lệ hoặc rút gọn thời gian cho bất kỳ đối tượng nào. Giai đoạn này trang bị cho người học các kỹ năng chuyên môn, kiến thức pháp lý toàn diện và đạo đức hành nghề cần thiết. Việc quy định thời gian cụ thể 12 tháng giúp đảm bảo chất lượng đồng đều của đội ngũ luật sư công, tránh tình trạng "rút gọn" hoặc "ưu tiên" dẫn đến chênh lệch năng lực.

Giai đoạn 2: Tập sự với thời gian linh hoạt theo kinh nghiệm

Đặc biệt ở giai đoạn tập sự hành nghề luật sư, Nghị định 364 áp dụng cơ chế phân hóa thành hai nhóm đối tượng. Nhóm thứ nhất là trợ giúp viên pháp lý hạng II hoặc các trường hợp khác, phải tập sự 4 tháng. Nhóm thứ hai gồm những người có từ 10 năm trở lên kinh nghiệm làm việc trong lĩnh vực pháp lý hoặc trợ giúp viên pháp lý hạng III, được giảm xuống 6 tháng. Cách tiếp cận này thể hiện triết lý "công bằng linh hoạt" — những ai có nền tảng kinh nghiệm vững chắc sẽ có lộ trình ngắn gọn hơn, nhưng vẫn đảm bảo tiêu chuẩn chất lượng tối thiểu.

Ý nghĩa linh hoạt trong tiêu chí phân loại

Việc quy định rõ thời gian tập sự khác nhau tùy theo từng nhóm đối tượng không chỉ là kỹ thuật hành chính mà còn phản ánh một chiến lược nhân sự thông minh. Điều này giúp thu hút những chuyên gia pháp lý có kinh nghiệm vào đội ngũ luật sư công mà không cần họ lặp lại các khóa đào tạo quá dài. Đồng thời, nó cũng đảm bảo rằng những người không có nền tảng kinh nghiệm sẽ có thời gian tập sự đủ dài để trưởng thành. Sự cân bằng này tạo điều kiện phát triển bền vững cho lực lượng luật sư công.

Ví dụ thực tế

Giả sử anh Minh, một trợ giúp viên pháp lý hạng II có 3 năm kinh nghiệm, quyết định trở thành luật sư công. Anh phải hoàn thành 12 tháng đào tạo nghề luật sư, sau đó tập sự 4 tháng. Tổng cộng là 16 tháng. Ngược lại, chị Hương, một trợ giúp viên pháp lý hạng III với 15 năm kinh nghiệm thực tiễn, cũng phải qua 12 tháng đào tạo nhưng chỉ cần tập sự 6 tháng, tổng 18 tháng. Mặc dù chị Hương có nền tảng mạnh hơn, nhưng cả hai đều phải hoàn thành khóa đào tạo lý thuyết cơ bản đầy đủ.

Lưu ý quan trọng

Người muốn trở thành luật sư công cần chuẩn bị từ sớm: xác nhận nhóm đối tượng của mình để dự tính thời gian hoàn thành (4-6 tháng tập sự sau 12 tháng đào tạo). Cập nhật thông tin chi tiết tại quydinh.vn trước ngày 1/10/2026 khi Nghị định 364 chính thức có hiệu lực.