Nghị định 255/2026 thay đổi cách xác định quan hệ liên kết: Doanh nghiệp cần chuẩn bị gì?

Một trong những thay đổi quan trọng trong lĩnh vực quản lý thuế sắp tới là việc áp dụng Nghị định 255/2026/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 01/07/2026. Nghị định này mang tính chất thay đổi căn bản cách thức xác định các bên có quan hệ liên kết, một khái niệm sử dụng làm căn cứ để quản lý và xác định thuế đối với các doanh nghiệp thực hiện giao dịch liên kết. Sự thay đổi này đặt ra yêu cầu cấp bách cho các doanh nghiệp phải hiểu rõ quy định mới để tuân thủ pháp luật.

Nội dung chính của thay đổi pháp luật

Nghị định 255/2026/NĐ-CP quy định cụ thể các trường hợp được xác định là các bên có quan hệ liên kết. Đây là chi tiết quan trọng vì khái niệm 'quan hệ liên kết' có ảnh hưởng trực tiếp đến việc tính toán giá giao dịch, xác định chi phí có thể khấu trừ, và tuân thủ các quy định về chuyển giá. Trước đây, các quy định này được áp dụng theo Nghị định 132/2020/NĐ-CP, nhưng bây giờ sẽ có những tiêu chí xác định cụ thể hơn, giúp doanh nghiệp có hướng dẫn rõ ràng hơn trong việc phân loại các đối tác của mình.

Cơ chế xác định quan hệ liên kết theo Điều 5

Theo quy định mới, việc xác định các bên có quan hệ liên kết sẽ được thực hiện theo Điều 5 Nghị định 255/2026/NĐ-CP. Điều này có nghĩa là sẽ có một tiêu chuẩn thống nhất, chặt chẽ hơn để xác định xem hai bên có quan hệ liên kết hay không. Sự rõ ràng này là cần thiết vì nó giúp tránh tranh cãi giữa doanh nghiệp và cơ quan thuế, đồng thời giúp doanh nghiệp lập kế hoạch tài chính và kinh doanh một cách chính xác hơn. Doanh nghiệp sẽ có căn cứ pháp lý rõ ràng để phân loại giao dịch và thực hiện khai báo thuế đúng quy định.

Tác động đến đối tượng chịu ảnh hưởng

Các doanh nghiệp và tổ chức thực hiện giao dịch liên kết là những đối tượng trực tiếp chịu ảnh hưởng bởi quy định mới này. Điều này bao gồm các công ty mẹ—công ty con, công ty có cùng chủ sở hữu, công ty liên doanh hay các mối quan hệ kinh tế khác có tính chất liên kết. Những doanh nghiệp này cần chuẩn bị sẵn sàng để thích ứng với quy định mới, đặc biệt là trong việc lập hóa đơn, khai báo thuế và bảo lưu hồ sơ chứng thực giao dịch.

Ví dụ thực tế

Xét trường hợp công ty A sở hữu 80% cổ phần của công ty B, hai công ty này thực hiện giao dịch bán hàng hóa. Trước khi Nghị định 255/2026 có hiệu lực, xác định quan hệ liên kết giữa hai công ty được thực hiện theo quy định cũ. Từ 01/07/2026, xác định này sẽ áp dụng các tiêu chí mới theo Điều 5 Nghị định 255/2026/NĐ-CP. Công ty A phải sử dụng tiêu chuẩn mới này để xác nhận rằng giao dịch với công ty B là giao dịch liên kết, từ đó áp dụng đúng phương pháp tính giá giao dịch.

Lưu ý quan trọng

Từ 01/07/2026, doanh nghiệp phải áp dụng quy định mới trong Nghị định 255/2026/NĐ-CP để xác định quan hệ liên kết. Cần chuẩn bị rà soát lại các giao dịch hiện tại, cập nhật hệ thống kế toán và công bố hóa đơn phù hợp với quy định mới. Liên hệ cơ quan thuế hoặc tư vấn pháp luật sớm để tuân thủ đúng.