Livestream bán hàng, affiliate, freelance sẽ chịu thuế lũy tiến 5-35% từ tháng 7/2026

Từ ngày 01 tháng 7 năm 2026, những người có thu nhập từ livestream bán hàng, affiliate marketing hay freelance mà chưa đăng ký kinh doanh sẽ phải tuân theo một chế độ thuế mới. Theo Nghị định 253/2026/NĐ-CP, loại thu nhập này không còn được xem xét riêng biệt mà sẽ được phân loại là thu nhập từ tiền lương, tiền công. Điều này đánh dấu sự thay đổi quan trọng trong cách tính thuế đối với nhóm lao động độc lập này, từ cơ chế khấu trừ đơn giản sang hệ thống thuế suất lũy tiến phức tạp hơn.

Thu nhập từ affiliate, freelance, livestream bán hàng được xác định lại

Thay đổi căn bản nhất của Nghị định 253/2026/NĐ-CP là việc phân loại lại thu nhập. Trước đây, thu nhập từ livestream bán hàng, affiliate marketing hay freelance mà không đăng ký kinh doanh thường được coi là một loại thu nhập riêng biệt với cơ chế tính toán đơn giản. Tuy nhiên, từ 01/7/2026, những khoản thu nhập này sẽ được đưa vào danh mục "thu nhập từ tiền lương, tiền công" — cùng phân loại với thu nhập từ công việc làm thuê truyền thống. Sự thay đổi này có ý nghĩa lớn vì nó mang lại tính nhất quán trong hệ thống thuế nhân thân, nhưng cũng đồng thời tăng tính phức tạp trong cách tính thuế cho nhóm người lao động độc lập.

Cơ chế tạm khấu trừ 10% từ đơn vị chi trả

Theo quy định mới, đơn vị chi trả thu nhập (nền tảng livestream, sàn giao dịch affiliate, công ty tuyển dụng freelancer) sẽ thực hiện tạm khấu trừ 10% trước khi thanh toán tiền cho người nhận. Điều này tương tự như cơ chế khấu trừ tiền lương ở các doanh nghiệp. Mục đích của tạm khấu trừ là để nộp tiền vào ngân sách nhà nước trước, giảm chi phí kiểm tra quản lý sau này. Con số 10% được xem là mức khấu trừ tiền lương cơ bản, giúp cân bằng giữa tiền nộp ngay và cuối năm khi thực hiện quyết toán. Đây là bước đầu tiên trong quá trình tính thuế cho nhóm lao động này.

Quyết toán thuế cuối năm theo thuế suất lũy tiến 5-35%

Điểm khác biệt lớn nhất so với cơ chế cũ là việc áp dụng thuế suất lũy tiến từ 5% đến 35% khi quyết toán cuối năm. Thay vì khấu trừ một lần duy nhất, người có thu nhập từ affiliate, freelance, livestream bán hàng phải khai báo toàn bộ thu nhập trong năm và được tính thuế theo biểu thuế lũy tiến từng phần. Cụ thể, thu nhập thấp hơn sẽ chịu mức thuế suất thấp (từ 5%), nhưng khi thu nhập tăng lên, các phần vượt ngưỡng sẽ chịu thuế suất cao hơn, với mức tối đa là 35%. Hệ thống này tương tự với cách tính thuế thu nhập cá nhân của người lao động chính thức, giúp đảm bảo công bằng trong phân bổ gánh nặng thuế.

Ví dụ thực tế

Một người kiếm được 300 triệu đồng/năm từ livestream bán hàng trên một sàn thương mại điện tử. Sàn sẽ khấu trừ 10% (30 triệu) và thanh toán 270 triệu. Cuối năm, người này khai báo toàn bộ 300 triệu và được tính thuế lũy tiến: phần đầu tiên chịu 5%, tiếp theo chịu 10%, rồi 15%, 20%, 25%, 30%, cuối cùng là 35%. Khi quyết toán, nếu thuế phải trả cao hơn 30 triệu đã khấu trừ, phải nộp thêm; nếu thấp hơn, được hoàn lại.

Lưu ý quan trọng

Từ 01/7/2026, các cá nhân có thu nhập từ affiliate, freelance, livestream bán hàng không đăng ký kinh doanh cần chuẩn bị: (1) Giữ lại chứng chỉ thanh toán từ đơn vị chi trả; (2) Theo dõi số tiền khấu trữ 10%; (3) Chuẩn bị khai báo quyết toán thuế cuối năm. Hãy liên hệ cơ quan thuế địa phương để được hướng dẫn chi tiết.