Kiểm toán nội bộ bắt buộc: Cơ quan Nhà nước và đơn vị sự nghiệp phải tuân thủ Quy chế mới từ tháng 9

Bộ Tài chính vừa ban hành Thông tư 98/2026/TT-BTC ngày 10/7/2026, đánh dấu bước ngoặt trong hoạch định quy chế kiểm toán nội bộ cho các cơ quan nhà nước và đơn vị sự nghiệp công lập. Quy chế mẫu này sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 01/9/2026, tạo khung pháp lý thống nhất và bắt buộc cho hoạt động kiểm toán nội bộ trên toàn quốc. Đây là nội dung quan trọng nhất mà các tổ chức công phải nắm vững để tuân thủ.

Phạm vi áp dụng và đối tượng chịu ảnh hưởng

Quy chế kiểm toán nội bộ được quy định trong Thông tư 98/2026/TT-BTC áp dụng cho hai nhóm đối tượng chính: cơ quan Nhà nước và đơn vị sự nghiệp công lập. Điều này có nghĩa tất cả các cơ quan hành chính các cấp, các đơn vị sự nghiệp công lập như trường học, bệnh viện, trung tâm văn hóa công lập và các tổ chức tương tự đều phải tuân theo quy chế này. Mục đích của quy chế là thiết lập một tiêu chuẩn chung, đảm bảo tính minh bạch, hiệu quả trong quản lý tài chính công và giám sát việc sử dụng ngân sách nhà nước, từ đó nâng cao chất lượng quản lý.

Nội dung chính của Quy chế mẫu kiểm toán nội bộ

Thông tư 98/2026/TT-BTC ban hành Quy chế mẫu về kiểm toán nội bộ, tạo cơ sở pháp lý thống nhất cho các cơ quan và đơn vị áp dụng. Quy chế này quy định chi tiết về tổ chức, chức năng, nhiệm vụ của bộ phận kiểm toán nội bộ, cách thức thực hiện kiểm toán, tiêu chuẩn của cán bộ kiểm toán, quyền hạn và trách nhiệm. Bằng cách áp dụng quy chế mẫu, các tổ chức công không cần phải tự soạn thảo riêng mà có thể áp dụng trực tiếp hoặc điều chỉnh phù hợp với đặc thù của đơn vị mình, tiết kiệm thời gian và đảm bảo tính pháp lý.

Ý nghĩa và lợi ích của quy chế này

Quy chế kiểm toán nội bộ mới giúp tạo lập hệ thống giám sát nội bộ mạnh mẽ, phát hiện và ngăn chặn những sai phạm, lãng phí, tiêu cực trong quản lý tài chính công. Điều này góp phần nâng cao tính minh bạch, trách nhiệm giải trình (accountability) của các cơ quan nhà nước và đơn vị sự nghiệp công lập. Từ góc độ cải cách hành chính, quy chế này thể hiện cam kết của Nhà nước trong việc hoàn thiện công nghiệp kiểm toán nội bộ, phù hợp với tiêu chuẩn quốc tế và thông lệ quốc tế.

Ví dụ thực tế

Một trường đại học công lập cần thiết lập bộ phận kiểm toán nội bộ để giám sát chi tiêu ngân sách, tài sản, hợp đồng mua sắm. Thay vì tự soạn quy chế từ đầu, trường có thể áp dụng Quy chế mẫu từ Thông tư 98/2026/TT-BTC, điều chỉnh phù hợp với bộng công, sau đó trình phê duyệt và triển khai từ 01/9/2026. Cách làm này đảm bảo tuân thủ luật pháp, giảm rủi ro pháp lý và tạo niềm tin với các bên liên quan.

Lưu ý quan trọng

Các cơ quan Nhà nước và đơn vị sự nghiệp công lập cần hoàn tất việc xây dựng, phê duyệt Quy chế kiểm toán nội bộ dựa trên mẫu trong Thông tư 98/2026/TT-BTC trước hoặc vào ngày 01/9/2026 để đáp ứng yêu cầu pháp lý. Đây là deadline bắt buộc mà các tổ chức không được bỏ qua.