Hợp đồng phái sinh được miễn trừ vô hiệu trong phá sản: Những thay đổi từ Nghị định 318/2026

Từ ngày 12/8/2026, Nghị định 318/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, mang đến những thay đổi quan trọng trong cách xử lý hợp đồng phái sinh khi doanh nghiệp rơi vào tình trạng phá sản. Điểm nhấn chính là hợp đồng phái sinh có điều khoản về thanh toán ròng sẽ được miễn trừ khỏi các trường hợp vô hiệu được quy định trong Luật Phục hồi, phá sản, đồng thời việc thanh toán các hợp đồng này trước khi phá sản không bị coi là giao dịch vô hiệu. Đây là một bước tiến quan trọng nhằm ổn định thị trường tài chính và bảo vệ tính toàn vẹn của các giao dịch phái sinh.

Miễn trừ các trường hợp vô hiệu cho hợp đồng phái sinh

Quy định chi tiết trong Nghị định 318/2026 liên quan đến Luật Phục hồi, phá sản quy định rõ ràng rằng hợp đồng phái sinh có điều khoản về thanh toán ròng sẽ không bị áp dụng các trường hợp vô hiệu. Điều này có nghĩa là khi doanh nghiệp bước vào quá trình phá sản, những hợp đồng phái sinh này sẽ giữ nguyên hiệu lực pháp lý của chúng. Cơ chế thanh toán ròng cho phép các bên bù trừ các khoản nợ với nhau, giảm thiểu rủi ro và tổn thất tài chính. Quy định này nhằm bảo vệ sự ổn định của thị trường phái sinh, một trong những bộ phận quan trọng nhất của hệ thống tài chính hiện đại.

Thanh toán trước khi phá sản không bị coi là giao dịch vô hiệu

Một thay đổi quan trọng khác là thanh toán hợp đồng phái sinh thực hiện trước khi doanh nghiệp chính thức phá sản sẽ không bị coi là giao dịch vô hiệu. Trước đây, các giao dịch xảy ra trong thời gian trước phá sản thường bị nghi ngờ về tính hợp pháp, đặc biệt khi liên quan đến các bên có liên hệ với doanh nghiệp. Quy định mới loại bỏ không chắc chắn pháp lý này đối với hợp đồng phái sinh. Điều này khuyến khích các bên tiếp tục thực hiện các giao dịch phái sinh mà không sợ rằng những khoản thanh toán của họ có thể bị hủy bỏ sau này khi doanh nghiệp đối tác phá sản.

Ý nghĩa thực tế của các thay đổi

Những quy định mới giúp tăng cường tính ổn định và khả tin cậy của thị trường phái sinh Việt Nam. Bằng cách đảm bảo rằng các hợp đồng phái sinh với điều khoản thanh toán ròng không bị ảnh hưởng bởi các vụ phá sản, quy định tạo điều kiện tốt hơn cho các nhà đầu tư và các tổ chức tài chính để tham gia vào thị trường này. Ngoài ra, việc miễn trừ thanh toán trước khi phá sản khỏi tính vô hiệu giảm thiểu rủi ro pháp lý cho các bên giao dịch, từ đó giảm chi phí tuân thủ và rủi ro.

Ví dụ thực tế

Giả sử một ngân hàng A ký hợp đồng hoán đổi lãi suất với công ty B, với điều khoản thanh toán ròng. Công ty B gặp khó khăn tài chính và bắt đầu quá trình phá sản vào tháng 9/2026. Trước Nghị định 318/2026, các khoản thanh toán mà công ty B thực hiện cho ngân hàng A có thể bị coi là vô hiệu nếu được phát hiện là giao dịch trong giai đon bất lợi. Sau khi Nghị định 318/2026 có hiệu lực, những khoản thanh toán này được bảo vệ và sẽ không bị hủy bỏ.

Lưu ý quan trọng

Từ 12/8/2026, các tổ chức tài chính và doanh nghiệp giao dịch phái sinh cần cập nhật quy trình pháp lý của mình để tuân thủ Nghị định 318/2026. Đảm bảo hợp đồng phái sinh có điều khoản thanh toán ròng rõ ràng và đầy đủ để hưởng quyền miễn trừ theo quy định mới này.