Học bạ số bị khóa chặt: Những quy tắc mới sẽ thay đổi cách quản lý dữ liệu học sinh

Thông tư 70/2026/TT-BGDĐT sẽ có hiệu lực từ ngày 08/10/2026, mang lại những thay đổi quan trọng trong quản lý dữ liệu học bạ số tại các cơ sở giáo dục phổ thông và giáo dục thường xuyên. Quy định này thiết lập các tiêu chuẩn bảo mật nghiêm ngặt, cấm các hành vi mua bán, tiết lộ và sử dụng trái phép thông tin học sinh. Đây là bước tiến đáng kể trong bảo vệ quyền riêng tư và dữ liệu cá nhân của học sinh trong hệ thống giáo dục.

Cấm hoàn toàn các hoạt động giao dịch và tiết lộ bất hợp pháp

Theo Thông tư 70/2026, các cơ sở giáo dục và những người có liên quan hoàn toàn bị cấm mua bán dữ liệu học bạ số. Đồng thời, quy định cũng cấm tiết lộ dữ liệu này cho bất kỳ bên thứ ba nào mà không có sự đồng ý của người học hoặc phụ huynh. Sử dụng trái phép dữ liệu học bạ số cho mục đích khác ngoài giáo dục cũng bị nghiêm cấm. Những quy định này nhằm bảo vệ thông tin nhạy cảm của học sinh khỏi các rủi ro như lạm dụng thông tin, spam, hoặc các hoạt động lừa đảo.

Yêu cầu bảo mật toàn diện trong toàn bộ vòng đời dữ liệu

Thông tư yêu cầu các cơ sở giáo dục áp dụng các biện pháp bảo mật trong tất cả giai đoạn xử lý dữ liệu: từ tạo lập, cập nhật, lưu trữ, truyền nhận, khai thác cho đến chia sẻ. Điều này có nghĩa là các trường học phải đầu tư vào hệ thống công nghệ an toàn, mã hóa dữ liệu, và các biện pháp kiểm soát truy cập chặt chẽ. Mục tiêu là đảm bảo rằng dữ liệu học sinh luôn được bảo vệ khỏi truy cập trái phép, sửa đổi sai lệch, hoặc bị mất mát do các sự cố kỹ thuật.

Quản lý quyền hạn truy cập theo nguyên tắc cần thiết

Quy định yêu cầu phân quyền truy cập dữ liệu học bạ số dựa trên vị trí việc làm và nhiệm vụ được giao của từng cá nhân. Không phải ai trong cơ sở giáo dục cũng có quyền xem tất cả thông tin học sinh. Ví dụ, giáo viên chủ nhiệm chỉ được truy cập hồ sơ học sinh của lớp mình, trong khi bộ phận nhân sự chỉ xem thông tin liên quan đến hành chính. Bên cạnh đó, các cơ sở phải bảo mật tài khoản truy cập, phương tiện xác thực, và chữ ký số để ngăn chặn việc sử dụng trái phép hoặc giả mạo.

Cơ chế phát hiện và xử lý hành vi vi phạm

Các cơ sở giáo dục phải có các biện pháp phòng ngừa, phát hiện, ngăn chặn và xử lý các hành vi truy cập trái phép, làm sai lệch, hủy hoại hoặc tiết lộ dữ liệu học bạ số. Điều này bao gồm hệ thống giám sát, ghi nhật ký hoạt động, và quy trình xử lý sự cố khi phát hiện vi phạm. Cơ sở giáo dục cần thiết lập các đội ngũ chuyên trách để kiểm tra tuân thủ quy định, đồng thời có kế hoạch ứng phó khẩn cấp nếu dữ liệu bị xâm phạm.

Ví dụ thực tế

Giả sử một nhân viên phòng giáo vụ muốn tìm danh sách điểm số học sinh để gửi cho một công ty ngoài nhằm quảng cáo khóa học tư thêm. Theo Thông tư 70/2026, hành động này bị cấm hoàn toàn. Nếu nhân viên này có quyền truy cập dữ liệu học bạ và thực hiện tải xuống, hệ thống phải ghi nhật ký hoạt động này. Cơ sở giáo dục phải phát hiện, ngăn chặn và có kế hoạch xử lý vi phạm, bao gồm giải trình với học sinh, phụ huynh và các bên liên quan.

Lưu ý quan trọng

Các cơ sở giáo dục phổ thông, giáo dục thường xuyên và các tổ chức liên quan cần hoàn tất rà soát, cập nhật hệ thống quản lý dữ liệu và đào tạo nhân sự trước ngày 08/10/2026. Đây là deadline bắt buộc để tuân thủ Thông tư 70/2026/TT-BGDĐT.