Giáo dục STEM trong trường phổ thông: Cơ hội tích hợp mà không áp đặt môn học bắt buộc

Thông tư 86/2026/TT-BGDĐT mang ý nghĩa quan trọng trong việc định hướng phát triển giáo dục phổ thông hiện đại. Văn bản tập trung vào tổ chức hoạt động giáo dục tích hợp khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học (STEM) — một xu hướng toàn cầu nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ nhân lực. Điểm đáng chú ý nhất là nguyên tắc không làm phát sinh môn học bắt buộc, giúp các trường phổ thông linh hoạt trong triển khai mà không tăng thêm gánh nặng cho học sinh.

Phạm vi áp dụng rộng khắp hệ thống giáo dục

Thông tư 86/2026/TT-BGDĐT áp dụng cho một loạt đối tượng rộng lớn trong hệ thống giáo dục quốc gia. Bên cạnh các trường tiểu học, THCS, THPT và trường phổ thông có nhiều cấp học, quy định còn bao phủ trường chuyên biệt và các cơ sở giáo dục khác thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông. Ngoài ra, trung tâm giáo dục thường xuyên, trung tâm giáo dục nghề nghiệp cũng được định hướng thực hiện. Các cơ sở giáo dục đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp cũng có thể tham gia hỗ trợ. Phạm vi này cho phép tạo mạng lưới hợp tác liên kết giữa trường học, gia đình và cộng đồng trong việc phát triển năng lực STEM cho học sinh.

Tổ chức hoạt động STEM không phải áp đặt

Nội dung cốt lõi của thông tư là giáo dục STEM phải được tổ chức tích hợp vào các môn học hiện có, thay vì thêm môn học bắt buộc mới. Điều này tạo ra sự linh hoạt lớn cho các nhà trường: họ có thể dùng các phương pháp dạy học hiện đại để kết nối khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học. Học sinh sẽ tiếp cận STEM thông qua các hoạt động thực hành, dự án, thí nghiệm được gắn vào chương trình các môn như Toán, Vật lý, Hóa học, Sinh học. Cách tiếp cận này giúp học sinh hiểu rõ mối liên hệ giữa các kiến thức, phát triển tư duy phản biện và kỹ năng giải quyết vấn đề thực tế.

Vai trò của cơ quan quản lý và các bên liên quan

Thông tư quy định rõ trách nhiệm của các bên: cơ quan quản lý nhà nước về giáo dục phải chỉ đạo, hỗ trợ; cha mẹ, người giám hộ học sinh cần tạo điều kiện khuyến khích con em tham gia hoạt động STEM; các tổ chức, cá nhân có liên quan phải hợp tác hỗ trợ nhà trường. Mô hình này phản ánh xu hướng giáo dục hiện đại, nơi nhà trường không hoạt động độc lập mà cần sự tham gia của toàn xã hội. Đối tượng áp dụng rộng — từ trường phổ thông đến các cơ sở giáo dục đại học, doanh nghiệp — tạo điều kiện hình thành sinh thái giáo dục STEM toàn diện.

Ví dụ thực tế

Một trường THCS muốn áp dụng thông tư có thể tổ chức dự án xây dựng robot trong giờ học môn Công nghệ, kết hợp kiến thức Toán học về hình học, Vật lý về cơ học. Giáo viên không cần tạo môn học mới mà tích hợp STEM vào chương trình hiện có. Học sinh vừa học kiến thức cơ bản vừa phát triển kỹ năng thực hành. Nhà trường có thể hợp tác với công ty công nghệ địa phương để cung cấp tư vấn, hoặc mời phụ huynh tham gia hướng dẫn. Điều này tạo cơ hội học tập toàn diện mà không tăng thêm yêu cầu bắt buộc cho học sinh.

Lưu ý quan trọng

Các nhà trường phải hiểu rõ: STEM là tích hợp, không phải môn học mới bắt buộc. Cần xây dựng kế hoạch triển khai rõ ràng, bổ sung năng lực giáo viên và cơ sở vật chất. Phụ huynh và cộng đồng nên tích cực hỗ trợ hoạt động STEM ở nhà và ngoài trường để nâng cao hiệu quả.