Doanh nghiệp siêu nhỏ được lựa chọn linh hoạt cách ghi sổ kế toán từ tháng 7/2026

Từ ngày 01 tháng 7 năm 2026, Thông tư 58/2026/TT-BTC của Bộ Tài chính sẽ chính thức có hiệu lực, mang đến những thay đổi quan trọng trong chế độ kế toán dành riêng cho doanh nghiệp siêu nhỏ. Đây là một bước tiến giúp các doanh nghiệp nhỏ nhất có thêm sự linh hoạt và lựa chọn trong việc quản lý tài chính, thay vì áp dụng một cách thức duy nhất. Những quy định mới này sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến cách thức ghi sổ, lập báo cáo và tuân thủ các yêu cầu kế toán của hàng nghìn doanh nghiệp siêu nhỏ trên toàn quốc.

Ghi sổ kế toán linh hoạt theo phương pháp nộp thuế

Một trong những thay đổi cốt lõi của Thông tư 58/2026/TT-BTC là doanh nghiệp siêu nhỏ sẽ ghi sổ kế toán theo một trong các trường hợp quy định tại Điều 5, 6, 7, 8 của thông tư. Cơ sở xác định cách ghi sổ chính là phương pháp nộp thuế GTGT và thuế TNDN theo pháp luật về thuế hiện hành. Điều này có nghĩa rằng các doanh nghiệp không bị bắt buộc áp dụng một mô hình kế toán duy nhất, mà thay vào đó có thể chọn phương pháp phù hợp nhất với cách thức nộp thuế của mình. Sự linh hoạt này giúp giảm bớt gánh nặng hành chính cho các doanh nghiệp siêu nhỏ, cho phép họ tiết kiệm chi phí tuân thủ pháp luật và tập trung vào phát triển kinh doanh.

Báo cáo tài chính theo hướng dẫn mới

Khi ghi sổ kế toán, doanh nghiệp siêu nhỏ cũng phải lập báo cáo tài chính theo hướng dẫn tại Điều 10 của Thông tư 58/2026/TT-BTC. Điểm mới ở đây là quy định hướng dẫn cụ thể và rõ ràng hơn về cách thức lập báo cáo, giúp các doanh nghiệp nắm bắt được những yêu cầu chi tiết. Báo cáo tài chính được xem là công cụ quan trọng để phản ánh tình hình tài chính, kết quả hoạt động của doanh nghiệp, và là cơ sở để các bên liên quan như ngân hàng, cơ quan thuế đánh giá sức khỏe tài chính. Với hướng dẫn chi tiết từ thông tư mới, các doanh nghiệp siêu nhỏ sẽ có khó khăn ít hơn trong việc chuẩn bị báo cáo theo đúng tiêu chuẩn pháp luật.

Xử lý thay đổi phương pháp nộp thuế và tiêu chí định nghĩa

Thông tư 58/2026/TT-BTC cũng quy định rõ các tình huống chuyển đổi. Khi doanh nghiệp siêu nhỏ thay đổi phương pháp nộp thuế GTGT hoặc TNDN, họ phải áp dụng danh mục sổ kế toán phù hợp với phương pháp nộp thuế mới. Ngoài ra, nếu doanh nghiệp có thay đổi tiêu chí dẫn đến không còn thuộc đối tượng áp dụng chế độ kế toán siêu nhỏ, họ được tiếp tục áp dụng cho đến hết năm tài chính hiện tại, từ năm sau phải áp dụng chế độ kế toán phù hợp với pháp luật. Điều này cho phép các doanh nghiệp có thời gian chuyển tiếp hợp lý. Đặc biệt, doanh nghiệp siêu nhỏ được lựa chọn áp dụng luôn chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa nếu họ muốn, mang lại thêm tính tự chủ.

Ví dụ thực tế

Một quán cà phê có doanh thu dưới ngưỡng định nghĩa doanh nghiệp siêu nhỏ hiện đang áp dụng phương pháp nộp thuế GTGT theo từng lần. Từ tháng 7/2026, quán được quyền chọn cách ghi sổ phù hợp với phương pháp nộp thuế hiện tại của mình. Nếu quán nâng cấp lên doanh nghiệp nhỏ vào năm 2027, chủ quán có thời gian cho đến hết năm 2027 để tiếp tục áp dụng, từ năm 2028 sẽ phải chuyển sang chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ.

Lưu ý quan trọng

Doanh nghiệp siêu nhỏ cần chuẩn bị kỹ lưỡng trước ngày 01/07/2026. Rà soát phương pháp nộp thuế GTGT, TNDN của doanh nghiệp để xác định cách ghi sổ phù hợp nhất. Tham khảo Thông tư 58/2026/TT-BTC để nắm rõ các Điều 5, 6, 7, 8 về hình thức ghi sổ kế toán và Điều 10 về báo cáo tài chính.