Cảng vụ tăng cường kiểm tra tàu thuyền: ba hình thức mới theo Thông tư 20/2026

Thông tư 20/2026 đánh dấu bước chuyển quan trọng trong quản lý an toàn tàu thuyền tại các cảng thủy nội địa. Văn bản này thiết lập khuôn khổ kiểm tra bắt buộc cho tất cả tàu thuyền vào rời cảng, với sự giám sát từ Cảng vụ. Mục tiêu chính là nâng cao hiệu quả quản lý, đảm bảo an toàn giao thông thủy nội địa và bảo vệ môi trường. Thay đổi này ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động của các chủ tàu, quản lý cảng và các bên liên quan trong lĩnh vực vận tải thủy nội địa.

Ba hình thức kiểm tra theo quy định mới

Thông tư 20/2026 xác định ba hình thức kiểm tra tàu thuyền mà Cảng vụ thực hiện. Thứ nhất là kiểm tra thường xuyên, được áp dụng trên cơ sở quản lý rủi ro. Hình thức này sử dụng các tiêu chí cụ thể như công dụng của tàu, tuổi của tàu, lịch sử kiểm tra an toàn và bảo vệ môi trường, cũng như lịch sử vi phạm hành chính. Qua đó, Cảng vụ có thể phân loại mức độ rủi ro của từng tàu thuyền, từ đó xác định tần suất kiểm tra phù hợp. Phương pháp tiếp cận này giúp Cảng vụ tập trung nguồn lực vào những tàu có mức độ rủi ro cao, nâng cao hiệu quả hoạt động.

Kiểm tra đột xuất và các điều kiện áp dụng

Hình thức kiểm tra thứ hai là kiểm tra đột xuất, được thực hiện khi tàu thuyền có dấu hiệu vi phạm hoặc tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn. Thông tư xác định bốn trường hợp cụ thể kích hoạt kiểm tra đột xuất: khi Cảng vụ nhận được thông tin, báo cáo hoặc phản ánh về vi phạm; khi có nguy cơ mất an toàn giao thông, an ninh hoặc gây ô nhiễm môi trường; khi tàu có lịch sử vi phạm hoặc không chấp hành quy định; hoặc theo yêu cầu phục vụ công tác quản lý nhà nước hoặc chỉ đạo của cơ quan có thẩm quyền. Hình thức này cung cấp tính linh hoạt cần thiết cho Cảng vụ khi phát hiện các vấn đề khẩn cấp.

Hình thức kiểm tra theo kế hoạch

Ngoài kiểm tra thường xuyên và đột xuất, Thông tư 20/2026 còn quy định kiểm tra theo kế hoạch. Loại kiểm tra này cho phép Cảng vụ lập kế hoạch kiểm tra dài hạn, nhằm đảm bảo toàn bộ các tàu thuyền hoạt động tại cảng được giám sát theo quy trình có tổ chức. Kiểm tra theo kế hoạch giúp tăng tính minh bạch và dự đoán được cho các chủ tàu, cho phép họ chuẩn bị sẵn sàng cho các cuộc kiểm tra sắp tới. Hình thức này kết hợp với kiểm tra thường xuyên và đột xuất tạo thành một hệ thống kiểm tra toàn diện.

Ví dụ thực tế

Một chiếc tàu chở hàng hóa chuyên dụng, 15 năm tuổi, có ba lần vi phạm hành chính trong hai năm gần đây. Theo tiêu chí quản lý rủi ro, tàu này được phân loại mức độ rủi ro cao, nên Cảng vụ sẽ thực hiện kiểm tra thường xuyên định kỳ. Ngoài ra, khi nhận được báo cáo về khí thải bất thường từ tàu này, Cảng vụ có thể thực hiện kiểm tra đột xuất ngay để xác minh tình hình và đảm bảo tuân thủ quy định bảo vệ môi trường.

Lưu ý quan trọng

Chủ tàu thuyền cần chủ động cập nhật lịch sử kiểm tra an toàn, lịch sử vi phạm và bảo vệ môi trường để giảm mức độ rủi ro. Tuân thủ các quy định của Thông tư 20/2026 là bắt buộc. Cảng vụ sẽ áp dụng kiểm tra theo ba hình thức này từ khi văn bản có hiệu lực.