Cách xác định dịch bệnh tại xã thay đổi hoàn toàn từ tháng 7/2026: Phân biệt rõ 3 nhóm bệnh

Bộ Y tế vừa ban hành Thông tư 15/2026/TT-BYT có hiệu lực từ ngày 01/07/2026, quy định chi tiết Luật Phòng bệnh với những thay đổi quan trọng về cách xác định dịch bệnh truyền nhiễm tại cấp xã. Theo đó, tiêu chí xác định không còn áp dụng chung cho tất cả bệnh truyền nhiễm mà được phân theo từng nhóm bệnh với những yêu cầu khác nhau, giúp phù hợp hơn với đặc điểm nguy hiểm của từng bệnh.

Bệnh nhóm A: Theo hướng dẫn chuyên môn riêng

Đối với bệnh nhóm A — những bệnh truyền nhiễm nguy hiểm nhất, tiêu chí xác định dịch được thực hiện theo hướng dẫn chuyên môn của Cục Phòng bệnh cho từng bệnh cụ thể. Điều này có nghĩa không có một tiêu chí chung, mà mỗi bệnh sẽ có những quy định riêng phù hợp với mức độ nguy hiểm, tốc độ lây lan và khả năng kiểm soát của nó. Cục Phòng bệnh sẽ định kỳ cập nhật hướng dẫn này, đảm bảo phản ánh được tình hình dịch bệnh thực tế.

Bệnh nhóm B và C: Dùng tiêu chí so sánh 5 năm

Với bệnh nhóm B và C, dịch được xác định khi số người mắc bệnh cộng dồn từ đầu tháng vượt quá số mắc trung bình của tháng cùng kỳ trong 05 năm gần nhất. Phương pháp này sử dụng dữ liệu lịch sử để tạo ra một đường cơ sở, giúp phát hiện nhanh khi có sự gia tăng bất thường so với mô hình bình thường. Tiêu chí này công bằng và khoa học, không phụ thuộc vào quyết định chủ quan mà dựa trên số liệu thực tế.

Ý nghĩa của sự phân biệt theo nhóm bệnh

Việc phân biệt tiêu chí xác định dịch theo nhóm bệnh là bước tiến quan trọng trong quản lý bệnh truyền nhiễm. Bệnh nhóm A thường đòi hỏi phản ứng nhanh ngay từ những trường hợp đầu tiên, vì vậy không thể chờ cho đến khi có sự gia tăng lớn mới cảnh báo. Ngược lại, bệnh nhóm B và C có thể được giám sát bằng phương pháp thống kê, cho phép cân bằng giữa phát hiện sớm và tránh báo động sai.

Ví dụ thực tế

Giả sử tại một xã, tháng 6 năm trước có 15 trường hợp mắc bệnh cúm mùa (bệnh nhóm B), tháng 6 năm ngoái là 18 trường hợp, trung bình 5 năm là 16,4 trường hợp. Nếu đến tháng 6 năm nay số lũy tích đạt 20 trường hợp, vượt quá mức 16,4, thì dịch được xác định. Đồng thời, nếu xuất hiện một ca bạch hầu (bệnh nhóm A), ngay lập tức phải theo hướng dẫn riêng của Cục Phòng bệnh để xác định tình trạng dịch.

Lưu ý quan trọng

Cấp xã cần chuẩn bị sẵn sàng từ trước 01/07/2026: rà soát bệnh nào thuộc nhóm A, B, C; cập nhật hướng dẫn chuyên môn từ Cục Phòng bệnh; tập huấn nhân sự. Không nên chậm trễ trong việc tiếp cận quy định mới này.