Bài báo được khai thác lại phải trả tối thiểu 20% bản quyền sáng tạo từ 2026

Từ ngày 1 tháng 9 năm 2026, Nghị định 287/2026/NĐ-CP sẽ chính thức có hiệu lực, mang theo những thay đổi đáng kể trong cách tính tiền bản quyền khi khai thác lại tác phẩm báo chí. Thay vì để các cơ quan báo chí tự thỏa thuận như trước, quy định mới bắt buộc phải trả ít nhất 20% tiền bản quyền sáng tạo. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến cơ quan báo chí, các bên khai thác sử dụng tác phẩm báo chí, và những người tạo ra nội dung.

Mức tiền bản quyền tối thiểu 20% — yêu cầu bắt buộc

Thay đổi quan trọng nhất trong Nghị định 287/2026 là việc thiết lập mức tiền bản quyền sáng tạo tối thiểu 20% khi khai thác lại bài báo. Điều này có nghĩa rằng bất kỳ ai muốn sử dụng lại bài báo đã được công bố sẽ phải trả ít nhất 20% giá trị bản quyền sáng tạo cho cơ quan báo chí hoặc chủ sở hữu quyền. Quy định này áp dụng cho cả báo chí in và báo chí điện tử, đảm bảo tác giả và cơ quan báo chí được bảo vệ công bằng hơn. Tiền bản quyền sẽ do cơ quan đại diện chủ sở hữu, đại diện quản lý hoặc tổ chức được phân cấp, ủy quyền thỏa thuận trực tiếp với bên khai thác.

Tiêu chí xác định mức tiền bản quyền chi tiết và khách quan

Mức tiền bản quyền không phải cố định ở 20% mà có thể cao hơn, tùy thuộc vào nhiều tiêu chí cụ thể. Quy định này xác định mức tiền được xác định dựa trên tần suất khai thác (số lần sử dụng lại bài báo), thời lượng sử dụng (bao lâu bài báo được sử dụng), vị trí sử dụng (nơi xuất hiện nội dung), mục đích khai thác (thương mại hay phi thương mại), phạm vi phát hành, hình thức và phương tiện khai thác (in, điện tử, video, v.v.), doanh thu thu được từ khai thác, cùng các tiêu chí liên quan khác. Điều này tạo ra một hệ thống công bằng hơn, nơi các bên có thể thương lượng dựa trên giá trị thực tế của công việc.

So sánh với quy định cũ — bước tiến lớn trong bảo vệ bản quyền

Trước đây, Nghị định 18/2014/NĐ-CP chỉ quy định nhuận bút do các cơ quan báo chí tự thỏa thuận với bên khai thác, không có mức tối thiểu bắt buộc. Điều này dẫn đến tình trạng các cơ quan báo chí và tác giả có thể bị mất quyền lợi khi không có sức đàm phán. Nghị định 287/2026 thay đổi cách tiếp cận này bằng cách thiết lập mức tối thiểu 20%, bảo vệ quyền lợi của tác giả và cơ quan báo chí một cách hiệu quả hơn.

Ví dụ thực tế

Giả sử tờ báo A xuất bản bài viết phân tích kinh tế trị giá 10 triệu đồng. Khi một trang web tin tức muốn khai thác lại bài viết này vào vị trí nổi bật trên trang chủ với mục đích thương mại, theo Nghị định 287/2026, bên khai thác phải trả ít nhất 2 triệu đồng (20% của 10 triệu). Nếu khai thác này lặp lại hàng tháng hoặc được sử dụng để tạo ra doanh thu cao, mức tiền có thể tăng lên tùy vào các tiêu chí khác.

Lưu ý quan trọng

Từ 1/9/2026, tất cả các bên khai thác, sử dụng lại bài báo bắt buộc phải thỏa thuận trả tiền bản quyền ít nhất 20% với đại diện chủ sở hữu hoặc cơ quan báo chí. Hãy xem xét lại các hợp đồng khai thác hiện tại và chuẩn bị điều chỉnh theo quy định mới này.