9 nhóm đối tượng được miễn chi phí giám định trong tố tụng hình sự từ tháng 8/2026

Từ ngày 1 tháng 8 năm 2026, một thay đổi quan trọng trong lĩnh vực tố tụng hình sự sẽ có hiệu lực với việc ban hành Pháp lệnh 04/2026/UBTVQH16. Đây là sửa đổi, bổ sung Pháp lệnh Chi phí tố tụng nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho các đối tượng có hoàn cảnh khó khăn. Cụ thể, 9 nhóm đối tượng sẽ được miễn chi phí giám định trong quá trình tố tụng hình sự, bao gồm tiền tạm ứng và toàn bộ chi phí giám định khi có yêu cầu.

Nội dung chính của Pháp lệnh 04/2026/UBTVQH16

Pháp lệnh 04/2026/UBTVQH16 tập trung vào việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Chi phí tố tụng nhằm mở rộng đối tượng hưởng lợi. Theo quy định, 9 nhóm đối tượng được xác định sẽ không phải chi trả tiền tạm ứng chi phí giám định. Đây là một bước tiến quan trọng trong việc bảo vệ quyền lợi của những người có hoàn cảnh đặc biệt trong quá trình tố tụng. Lưu ý rằng không chỉ miễn tiền tạm ứng, mà toàn bộ chi phí giám định cũng được miễn khi có yêu cầu từ các cơ quan tố tụng hoặc từ chính các đối tượng này.

Tác động đến các bên liên quan trong tố tụng hình sự

Thay đổi này có ý nghĩa lớn đối với hệ thống tố tụng hình sự. Các cơ quan điều tra, viện kiểm sát và tòa án cần cập nhật quy trình xử lý để nhận diện 9 nhóm đối tượng được miễn và áp dụng chính sách này một cách nhất quán. Các công dân thuộc 9 nhóm đối tượng sẽ không còn gặp khó khăn về tài chính khi cần giám định trong quá trình được điều tra, truy tố hoặc xét xử. Điều này đảm bảo quyền tiếp cận công lý bình đẳng và giảm gánh nặng tài chính cho những người khó khăn.

Sửa đổi thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính song hành

Bên cạnh miễn chi phí giám định trong tố tụng hình sự, Pháp lệnh 04/2026/UBTVQH16 cũng sửa đổi thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính. Điều này có liên quan mật thiết đến Nghị định 311/2026/NĐ-CP sửa đổi Nghị định 189/2025 về thẩm quyền xử phạt. Sự điều chỉnh này tạo sự nhất quán giữa các lĩnh vực pháp luật, đảm bảo rằng chính sách bảo vệ đối tượng yếu thế được áp dụng toàn diện từ tố tụng hình sự đến xử phạt vi phạm hành chính.

Ví dụ thực tế

Giả sử một công dân thuộc một trong 9 nhóm đối tượng được miễn được khởi tố trong vụ án hình sự và cơ quan điều tra yêu cầu giám định pháp y. Trước đây, người này phải tạm ứng chi phí giám định, tuy nhiên từ 01/08/2026, họ sẽ được hoàn toàn miễn tiền tạm ứng và không phải chi trả chi phí giám định. Điều này giúp người có hoàn cảnh khó khăn có thể tiếp cận công lý mà không lo lắng về gánh nặng tài chính.

Lưu ý quan trọng

Từ 01/08/2026, các cơ quan tố tụng phải áp dụng chính sách miễn chi phí giám định cho 9 nhóm đối tượng. Nếu bạn thuộc các nhóm đối tượng này, hãy chủ động khai báo với cơ quan tố tụng để được hưởng miễn trừ. Tìm hiểu thêm chi tiết về 9 nhóm đối tượng trên quydinh.vn.