VBPLTin tứcÁn lệBản ánHỏi đáp AI
Bản ánDân sựSơ thẩmBác yêu cầu

Bản án 153/2026/DS-STTranh chấp hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất

Tòa án
Tòa án nhân dân khu vực 8 - Hải Phòng, TP. Hải Phòng
Ngày tuyên
26/09/2026

Tóm tắt nhanh

Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định

[1]. Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của bà Pạm Thị P. Công nhận hiệu lực của hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất xác lập ngày 08/7/2010 giữa ông Nguyễn T Ng3, bà Lê T S4với bà Pạm Thị P đối với quyền sử dụng: diện tích 342,1m2 thuộc thửa đất số 283, diện tích 469m² thuộc thửa đất số 324, diện tích 126,8m² thuộc một phần thửa đất số 343, tổng diện tích chuyển nhượng hợp pháp là 937,9m2 đều tờ bản đồ 10, địa…

Nhận định của Tòa án

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án, được thẩm tra tại phiên tòa; căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa, HĐXX nhận định:

[1]. Về quan hệ tranh chấp và thẩm quyền giải quyết. Theo nội dung đơn khởi kiện và quá trình giải quyết vụ án, bà Pạm Thị P cho rằng ngày 08/7/2010, bà và gia đình ông Nguyễn Tôn Ng3, bà Lê Thị S4, anh Nguyễn Tôn K, chị Hoàng Thị M, anh Nguyễn Tôn T, chị Hoàng Thị T có lập Văn bản chuyển nhượng quyền sử dụng đất đối với các thửa đất số 283, 324, 342 và 343, tờ bản đồ số 10; ngày 12/7/2010 bà đã giao đủ số tiền 75.000.000 đồng và được gia đình ông Ng3, bà S4 bàn giao đất để quản lý, sử dụng. Trên cơ sở đó, bà P yêu cầu Tòa án công nhận giao dịch chuyển nhượng quyền sử dụng đất ngày 08/7/2010 và công nhận quyền sử dụng hợp pháp của bà đối với toàn bộ diện tích đất đã nhận chuyển nhượng. Trong quá trình giải quyết vụ án, ông Nguyễn Tôn S có yêu cầu độc lập, đề nghị tuyên bố giao dịch chuyển nhượng quyền sử dụng đất ngày 08/7/2010 vô hiệu đối với phần diện tích thuộc thửa đất số 342 và một phần thửa 343, đồng thời yêu cầu bà P trả lại diện tích đất này cho các hàng thừa kế và giải quyết việc phân chia di sản theo quy định của pháp luật.

Do đó, HĐXX xác định quan hệ pháp luật tranh chấp là “Tranh chấp hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất và chia di sản thừa kế”, quan hệ này thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án. Đối với đề nghị tạm Ng3 phiên tòa của đại diện VKS, HĐXX thấy rằng: UBND xã đã cung cấp thông tin về nguồn gốc và quá trình quản lý, sử dụng đất kê khai qua các thời kỳ đo đạc. Đề nghị tạm ngừng phiên tòa của đại diện VKS để xác minh lý do thửa đất đăng ký kê khai sử dụng chuyển tên sang anh K, anh T theo hồ sơ 1997 là không cần thiết nên HĐXX không chấp nhận.

[2]. Về nguồn gốc diện tích đất tại thửa 283 và 324. Kết quả xác minh tại UBND xã Hà Tây và cung cấp của đương sự có căn cứ xác định nguồn gốc thửa đất số 283 và 324 là do ông Ng3 và bà S4 nhận chuyển nhượng và đã được cấp GCNQSDĐ mang tên ông Ng3 và bà S4. Các đương sự không tranh chấp nội dung này.

[3]. Về nguồn gốc diện tích đất tại thửa số 342 và thửa số 343. [3.1]. Về quá trình hình thành thửa đất. Căn cứ các tài liệu địa chính qua các thời kỳ, có cơ sở xác định diện tích đất thuộc thửa số 342 và thửa số 343 theo hồ sơ 1997 có nguồn gốc hình thành từ các thửa đất được thể hiện trong hồ sơ địa chính 299 và năm 1992, cụ thể như sau: tại hồ sơ 299 gồm: thửa số 144 diện tích 860m² đất thổ cư, tên chủ sử dụng là Nguyễn Thị Lô và thửa số 142 diện tích 168m² đất ao, tên chủ sử dụng Đinh Văn S, sau đó chuyển nhượng cho ông Ng3; đến hồ sơ địa chính năm 1992 là thửa 226 diện tích 410m2 tên chủ sử dụng là Lưu Thị Nh4, thửa 227 diện tích 562m2 tên chủ sử dụng Nguyễn Tôn S; đến hồ sơ địa chính năm 1997 là thửa 342 diện tích 395m2 tên chủ sử dụng Nguyễn Tôn K và thửa 343 diện tích 557m2 tên chủ sử dụng Nguyễn Tôn T; đến hồ sơ địa chính năm 2010 thể hiện là thửa 296 diện tích 428m2 và thửa 300 diện tích 580m2, đều tên chủ sử dụng Nguyễn Tôn Ng3. Như vậy, qua các lần chỉnh lý, chia tách, hợp thửa và hình thành đường đi, khu đất này hình thành thửa 342 và 343 theo hồ sơ năm 1997. Kết quả xác minh cho thấy thửa số 342 và một phần thửa số 343 có nguồn gốc từ thửa số 144, phần diện tích còn lại của thửa 343 có nguồn gốc từ thửa số 142 theo hồ sơ 299. [3.2]. Về nguồn gốc thửa 144, 142 theo hồ sơ 299 và quyền sử dụng của cụ Nh4. Như đã phân tích ở mục [3.1] có căn cứ xác định thửa số 142 diện tích 168m² đất ao, có nguồn gốc do ông Ng3, bà S4 nhận chuyển nhượng của gia đình ông Đinh Văn S. Nay các đương sự không tranh chấp về nguồn gốc diện tích đất này. Đối với thửa đất số 144, theo hồ sơ địa chính 299 và tại Đơn đăng ký quyền sử dụng ruộng đất ngày 28/4/1985 (BL 237), thể hiện người kê khai tên là “Nguyễn Thị Lô”, diện tích 860m², thời điểm kê khai gia đình có 07 nhân khẩu, phần ghi về nguồn gốc sử dụng đất thể hiện: “ông T nhượng lại từ năm 1971”. Lời khai của ông Lưu Công S là con của cụ Lưu Cung T xác nhận thửa số 144 theo hồ sơ 299 có nguồn gốc cụ T cho riêng cụ Nh4 từ khoảng năm 1970. Việc cho đất xuất phát từ hoàn cảnh cụ Nh4 bị chồng bỏ, một mình nuôi con nhỏ và không có chỗ ở. Lời khai này phù hợp với lời khai ban đầu của ông Nguyễn Tôn S về nguồn gốc đất là cụ T tặng cho riêng cụ Nh4, khi cụ L5 và cụ Nh4 đã ly hôn, không còn sống chung và đây là tài sản riêng của cụ Nh4. Mặt khác, ông S cũng xác định tại thời điểm tháng 4 năm 1985, gia đình cụ Nh4 có 07 nhân khẩu gồm cụ Nh4, ông Ng3, ông S, bà L và vợ cùng hai con của ông Ng3 là bà S4, anh K và chị Q, không có cụ L5. Nội dung này phù hợp với lời khai của người làm chứng ông Lưu Cung T là thư ký Đội sản xuất số 11, thôn NĐ; đồng thời cũng phù hợp với chính lời khai của ông S, ông C và bà P thừa nhận cụ L5 và cụ Nh4 đã ly hôn, không còn sống chung từ năm 1956, trước khi hình thành thửa đất số 144. Do thời gian đã lâu nên các đương sự không cung cấp được quyết định, bản án giải quyết ly hôn của Tòa án nhưng sự thừa nhận của các đương sự về việc cụ L5 và cụ Nh4 đã ly hôn từ năm 1956 được coi là tình tiết, sự kiện không phải chứng minh theo quy định Điều 92 Bộ luật tố tụng dân sự. Thực tế ở thời điểm đăng ký kê khai sử dụng đất theo Chỉ thị 299 (1980-1986), các đương sự và những người làm chứng ông S, ông T, ông X, bà Th1 đều xác nhận là cụ Nh4 là người trực tiếp sinh sống trên thửa đất này cùng với các con, cụ L5 không sống cùng. Như vậy, căn cứ lời khai của các đương sự, người làm chứng phù hợp với nội dung nguồn gốc đất ghi trong Đơn đăng ký quyền sử dụng ruộng đất ngày 28/4/1985, phù hợp nhân khẩu gia đình cụ Nh4 và thực tế cụ Nh4 là người trực tiếp sử dụng đất tại thời điểm kê khai theo Chỉ thị 299.

Vì vậy, có cơ sở xác định diện tích đất thuộc thửa số 144 theo hồ sơ 299 có nguồn gốc chú ruột là cụ T tặng cho riêng cụ Nh4 và thửa đất hình thành sau khi cụ Nh4 và cụ L5 đã ly hôn, không còn sống chung nên đây là tài sản riêng của cụ Nh4. Không đủ căn cứ để xác định cụ Nguyễn Tôn L5 là người có quyền sử dụng hợp pháp đối với thửa đất số 144 cùng với cụ Nh4. Ông S và ông C cho rằng thửa đất là tài sản chung của cụ L5 và cụ Nh4 do kê khai chủ sử dụng 299 là “Nguyễn Thị Lô” nhưng nội dung này không phù hợp với chính lời khai trước đây của ông S về nguồn gốc đất và các tài liệu chứng cứ khác có trong hồ sơ như đã phân tích ở trên. Trong khi đó, ông S, ông C và các đương sự khác không có tài liệu, chứng cứ nào khác chứng minh cụ L5 có công sức tạo lập, nhận chuyển nhượng hoặc được cụ T cho tặng thửa đất này. Việc ông S thay đổi lời khai để xác định thửa đất là tài sản chung của cụ L5 và cụ Nh4 cũng như ý kiến của ông C và những người liên quan là các con, cháu cụ Th4, cụ Th5 cho rằng thửa đất có nguồn gốc của cụ L5 và cụ Nh4 là không có đủ cơ sở để chấp nhận. [3.3]. Về diện tích thực tế có nguồn gốc từ thửa 144 và 142 theo hồ sơ 299. Sau khi xem xét thẩm định tại chỗ và thực hiện lồng ghép bản đồ, kết quả UBND xã cung cấp về diện tích đất bị biến động, ý kiến quan điểm của các đương sự về xem xét giải quyết diện tích đất theo mốc giới, hiện trạng sử dụng và xác nhận của những hộ giáp ranh không tranh chấp mốc giới nên có căn cứ xác định: Diện tích của thửa đất số 342 và 343 hiện trạng thực tế đang sử dụng tổng là 1.025,9m2, trong đó: thửa 342 có diện tích là 398,4m2; thửa 343 có diện tích là 565,6m2; phần đất bỏ ra làm đường đi ở giữa hai thửa đất có diện tích là 61,9m2. Do ông S có yêu cầu xem xét diện tích đất theo nguồn gốc hồ sơ 299 nên sau khi đối chiếu bản đồ có căn cứ xác định diện tích thực tế hiện nay của thửa 142 còn là 126,8m2, thửa 144 là 627,5m2 (gồm cả diện tích chưa hình thành đường đi là 61,9m2). Như vậy, có cơ sở xác định: thửa số 342 có diện tích 398,4m2 và một phần của thửa số 343 có diện tích 438,8m2 (sau khi trừ đi phần đất 61,9m2 bỏ ra làm đường) có nguồn gốc từ thửa số 144 theo hồ sơ 299 là tài sản có nguồn gốc của cụ Lưu T Nh4. Phần diện tích còn lại của thửa số 343 có diện tích thực tế 126,8m2 có nguồn gốc từ thửa số 142 theo hồ sơ 299 là diện tích đất ông Ng3, bà S4 nhận chuyển nhượng của gia đình ông Sẻ. [3.4]. Về việc cho rằng cụ Nh4 tặng cho đất gia đình ông Ng3. Nguyên đơn và bị đơn đều cho rằng cụ Nh4 đã tặng cho thửa đất cho gia đình ông Ng3, bà S4, HĐXX thấy rằng: Các đương sự không xuất trình được tài liệu, chứng cứ chứng minh về việc cụ Nh4 đã tặng cho, chuyển quyền sử dụng đất cho vợ chồng ông Ng3 và các con của ông Ng3 là anh K, anh T. Hiện thửa đất số 342 và 343 chưa được cấp GCNQSDĐ cho ai. Sổ mục kê năm 1992, 1997 và 2010 thể hiện đăng ký kê khai biến động không ổn định về tên người sử dụng đất như đã phân tích ở mục [3.1], có thời điểm tên ông S, có thời điểm tên anh K, anh T và có thời điểm tên ông Ng3. Điều này chỉ có ý nghĩa chứng minh là người quản lý, sử dụng đất tại thời điểm kê khai của Nhà nước, chứ không đủ căn cứ chứng minh cụ Nh4 đã tặng cho, chuyển quyền sử dụng đất cho các con, cháu. Việc kê khai tên anh K và anh T (khi mới 12 tuổi) chỉ phản ánh người đứng tên kê khai tại thời điểm lập hồ sơ năm 1997, chưa có đủ căn cứ chứng minh anh K và anh T là chủ sử dụng hợp pháp đối với thửa đất. Tại thời điểm chuyển nhượng đất, ông Nguyễn Huy N4 xác nhận cụ Nh4 có đến UBND xã cùng mọi người, đồng ý cho gia đình ông Ng3 chuyển nhượng đất cho bà P nhưng không ký tên, điểm chỉ vào giấy biên nhận. Ông Lưu Cung A5 cũng chỉ nghe kể lại là cụ Nh4 đã cho đất gia đình ông Ng3, đồng ý cho chuyển nhượng đất. Xét lời khai của ông A và ông N cũng chưa đủ căn cứ xác định cụ Nh4 đã định đoạt quyền sử dụng đất thuộc sở hữu của mình bằng việc tặng cho quyền sử dụng đất cho gia đình ông Ng3 và đồng ý việc chuyển nhượng đất cho bà P.

[4]. Xét hiệu lực của Văn bản chuyển nhượng quyền sử dụng đất ngày 08/7/2010 và Giấy biên nhận ngày 12/7/2010. [4.1]. Căn cứ lời khai của nguyên đơn bà P và chị M là đại diện của bị đơn tại phiên tòa phù hợp với lời khai của làm chứng ông A, bà G, phù hợp với lời khai của anh K, chị Q về việc ông Ng3 bà S4 là người trực tiếp thỏa thuận, lập giấy chuyển nhượng, nhận tiền và bàn giao đất cho bà P nên có căn căn cứ xác định: Việc thỏa thuận chuyển nhượng quyền sử dụng đất và thực hiện hợp đồng là do ông Ng3 bà S4 trực tiếp thỏa thuận và thực hiện với bà P. Anh K, anh T, chị M và chị T không tham gia thỏa thuận, không thực hiện hợp đồng và cũng không được sử dụng tiền chuyển nhượng đất; việc các con ký tên trong giấy chuyển nhượng và nhận tiền là theo yêu cầu của ông Ng3, bà S4. Mặt khác, chị M, anh T, anh K xác nhận đúng là chữ ký của mình trong giấy chuyển nhượng và giấy biên nhận tiền nhưng đều xác nhận không ký cùng thời điểm lập văn bản và khi ký không có mặt đầy đủ mọi người. Điều này phù hợp với lời khai của ông A và bà P. Ông Nguyễn Huy N4 cũng xác nhận giấy biên nhận mọi người đã ký từ trước, ông không trực tiếp chứng kiến mọi người ký tên và giao nhận tiền. Đối với chị Hoàng Thị T, chị T xác định không tham gia, không ký giấy tờ chuyển nhượng và không có quyền lợi đối với thửa đất chuyển nhượng. Kết quả giám định xác định chữ ký mang tên “Hoàng Thị T” trong Văn bản chuyển nhượng và Giấy biên nhận không phải do chị Hoàng Thị T viết ký.

Do đó, chữ ký, chữ viết trong các văn bản này không phải là của chị T nên không làm phát sinh quyền, nghĩa vụ của chị T đối với giao dịch. Như vậy, người trực tiếp thỏa thuận và thực hiện hợp đồng chuyển nhượng là ông Ng3, bà S4 và bà P. Văn bản chuyển nhượng quyền sử dụng đất được lập bằng giấy viết tay, không được công chứng, chứng thực theo quy định của pháp luật. Việc ký tên của những người có liên quan không được thực hiện cùng một thời điểm, không phải chữ ký của chị Hoàng Thị T trong văn bản chuyển nhượng và giấy nhận tiền. Nay liên quan đến nguồn gốc khác nhau các thửa đất chuyển nhượng, quyền sử dụng đất của người chuyển nhượng, ý chí thực tế của các bên và quá trình thực hiện giao dịch nên cần đánh giá hiệu lực của giao dịch theo từng thửa đất các bên đã thỏa thuận. [4.2]. Đối với thửa đất số 283 và thửa đất số 324. Như đã phân tích tại mục

[2], thửa đất số 283 và thửa đất số 324 có nguồn gốc do vợ chồng ông Ng3, bà S4 nhận chuyển nhượng của người khác và đã được UBND huyện Thanh Hà cấp GCNQSDĐ đứng tên ông Ng3, bà S4 vào ngày 19/7/2006, số AD 709240, số vào sổ cấp GCN: H00250. Đây là căn cứ pháp lý xác định ông Ng3, bà S4 là người có quyền sử dụng hợp pháp đối với hai thửa đất này và có quyền định đoạt theo quy định của pháp luật. Nay có căn cứ xác định ngày 08/7/2010, ông Ng3 và bà S4 đã đồng ý, tự nguyện chuyển nhượng thửa đất số 283 và 324 cho bà P, nhận đủ tiền và bàn giao thửa đất cho bà P. Sau khi nhận đất, bà P quản lý, sử dụng công khai, liên tục từ năm 2010 cho đến nay, không bị ông Ng3, bà S4 hoặc các con của ông bà P đối, tranh chấp. Cho nên, mặc dù hợp đồng được lập bằng giấy viết tay, chưa thực hiện thủ tục công chứng, chứng thực và đăng ký biến động, nhưng các bên đã thực hiện thực tế các nghĩa vụ chủ yếu của giao dịch, ít nhất 2/3 nghĩa vụ của hợp đồng các bên đã thực hiện. Căn cứ Điều 106 và Điều 127 Luật Đất đai năm 2003, Điều 134 Bộ luật Dân sự năm 2005 và khoản 2 Điều 129 và điểm b khoản 1 Điều 688 Bộ luật dân sự năm 2015, cần công nhận giao dịch chuyển nhượng quyền sử dụng đất ngày 08/7/2010 đối với thửa đất số 283 có diện tích hiện trạng 342,1m2 và thửa đất số 324 có diện tích hiện trạng 469m2, tổng là 811,1m2; công nhận quyền sử dụng cho bà P đối với diện tích đất thuộc hai thửa này theo hiện trạng sử dụng. [4.3]. Đối với phần diện tích 126,8m² thuộc một phần thửa đất số 343. Theo kết quả xác minh, hồ sơ địa chính qua các thời kỳ và đối chiếu bản đồ, phần diện tích 126,8m2 còn lại của thửa đất số 142 theo hồ sơ 299 được hình thành từ diện tích đất mà ông Ng3, bà S4 nhận chuyển nhượng của gia đình ông Đinh Văn S. Hồ sơ địa chính năm 1997, phần diện tích này được thể hiện nằm trong thửa đất số 343 có tên anh Nguyễn Tôn T kê khai (khi mới 12 tuổi), nhưng xét về nguồn gốc hình thành thì 126,8m² đất này không có nguồn gốc từ thửa đất số 144 do cụ Nh4 quản lý, sử dụng. Ông S và các đương sự khác không ai có ý kiến, tranh chấp.

Vì vậy, có căn cứ xác định diện tích 126,8m² thuộc một phần thửa đất số 343 có nguồn gốc từ thửa số 142 theo hồ sơ 299 là phần đất ông Ng3 bà S4 có quyền định đoạt và việc chuyển nhượng diện tích đất này cho bà P là có căn cứ chấp nhận, cần công nhận giao dịch chuyển nhượng quyền sử dụng đất thêm đối với diện tích 126,8m² nêu trên cho bà P. [4.4]. Đối với thửa đất số 342 và phần diện tích còn lại của thửa đất số 343. Theo như nội dung phân tích ở mục [3.2] và [3.3], có căn cứ xác định phần đất có nguồn gốc từ thửa số 144 theo hồ sơ 299 hiện trạng còn lại gồm 398,4m² thuộc thửa số 342 và 438,8m² thuộc phần còn lại của thửa số 343, tổng cộng 837,2m² là tài sản có nguồn gốc của cụ Lưu T Nh4. Chữ ký mang tên “Lưu Thị Nh4” trong Văn bản chuyển nhượng ngày 08/7/2010, không có người nào trực tiếp chứng kiến cụ Nh4 ký; không có căn cứ chứng minh cụ Nh4 đã ủy quyền cho ông Ng3 hoặc người khác ký thay. Căn cứ Phiếu thu thập thông tin dân sự ngày 17/12/2018 bản gốc có xác nhận của Trưởng công an xã Phượng Hoàng về việc cụ Nh4 không biết chữ do ông S cung cấp và lời khai của người làm chứng ông Phạm Duy L là công an viên xã thời điểm đó có căn cứ xác định cụ Nh4 không biết chữ.

Do đó, chữ viết “Lưu Thị Nh4” trong Văn bản chuyển nhượng ngày 08/7/2010 ở phần ký tên không phải là cụ Nh4 viết hoặc ủy quyền cho người khác ký thay. Nay các đương sự không chứng minh được ý chí của cụ Nh4 đã tặng cho đất cho gia đình ông Ng3, cũng như không chứng minh được ý chí của cụ Nh4 đồng ý chuyển nhượng đất cho bà P theo Văn bản chuyển nhượng ngày 08/7/2010 và Giấy biên nhận ngày 12/7/2010. Tại thời điểm thỏa thuận chuyển nhượng phần đất này, mặc dù gia đình ông Ng3 quản lý, sử dụng đất nhưng bà P đã biết nguồn gốc đất là của cụ Nh4 nên việc nhận chuyển nhượng đất và xây dựng nhà trên đất của bà P là không ngay tình.

Do đó, HĐXX có căn cứ xác định việc chuyển nhượng đất theo văn bản ngày 08/7/2010 và ngày 12/7/2010 có nguồn gốc từ thửa đất số 144 theo hồ sơ 299 giữa các bên là không hợp pháp. [4.5]. Từ phân tích ở mục [4.4] nên có căn cứ chấp nhận yêu cầu độc lập của ông Nguyễn Tôn S về giao dịch chuyển nhượng quyền sử dụng đất ngày 08/7/2010 vô hiệu đối với tổng diện tích 837,2m² trong đó có 398,4m² thuộc thửa số 342 và 438,8m² thuộc phần còn lại của thửa số 343.

[5]. Về hậu quả pháp lý của phần giao dịch bị vô hiệu. Căn cứ khoản 2 Điều 137 Bộ luật Dân sự năm 2005, khi giao dịch dân sự vô hiệu thì các bên phải khôi phục lại tình trạng ban đầu, hoàn trả cho nhau những gì đã nhận; nếu không H trả được bằng hiện vật thì phải hoàn trả bằng tiền; bên có lỗi gây thiệt hại phải bồi thường. Trong vụ án này, bà P đã giao đủ số tiền 75.000.000đ theo thỏa thuận và đã nhận toàn bộ đất để sử dụng.

Tuy nhiên, do giao dịch chỉ vô hiệu một phần nên hậu quả pháp lý phải được xác định tương ứng với phần diện tích giao dịch bị vô hiệu. Theo đó, bà P có trách nhiệm trả lại phần đất bị tuyên vô hiệu là 837,2m². Về số tiền chuyển nhượng, các bên không xác định được giá chuyển nhượng riêng của từng thửa đất mà thỏa thuận chuyển nhượng toàn bộ các thửa đất với giá 75.000.000 đồng. Theo diện tích ghi trong hồ sơ tại thời điểm giao dịch, tổng diện tích bốn thửa đất là 1.790m².

Do đó, có cơ sở lấy giá chuyển nhượng bình quân theo thỏa thuận là: 75.000.000đ : 1.790m² = 41.899đ/m². Đối với phần diện tích 837,2m² bị xác định giao dịch vô hiệu, số tiền tương ứng với phần diện tích này là: 837,2m² x 41.899 đồng/m² = 35.077.800đ (làm tròn). Đây là khoản tiền bà P đã thực tế bỏ ra tương ứng với phần đất mà bà không được công nhận quyền sử dụng và là khoản phải được hoàn trả trong quá trình khôi phục tình trạng ban đầu. Xét người trực tiếp giao dịch, thực hiện hợp đồng là ông Ng3 và bà S4 với bà P. Ông Ng3 và bà S4 là người nhận và sử dụng toàn bộ số tiền 75.000.000đ chuyển nhượng đất do bà P giao. Nay ông Ng3 và bà S4 đều đã chết.

Vì vậy, nghĩa vụ hoàn trả số tiền đã nhận của bà P là nghĩa vụ tài sản do ông Ng3, bà S4 khi chết để lại. Theo Điều 614 và 615 BLDS năm 2015, buộc những người thừa kế của ông Ng3, bà S4 là anh K, anh T, chị D và chị Q thực hiện nghĩa vụ hoàn trả số tiền 35.077.800đ cho bà P trong phạm vi di sản mà ông Ng3, bà S4 để lại. [5.1]. Về lỗi của các bên và thiệt hại tài sản do giao dịch bị vô hiệu. Giao dịch đối với phần đất có nguồn gốc của cụ Nh4 bị vô hiệu xuất phát từ việc gia đình ông Ng3 đã thỏa thuận chuyển nhượng phần đất không thuộc quyền định đoạt của mình. Về phía bà P, bà là người trực tiếp nhận chuyển nhượng, cũng có phần lỗi khi kiểm tra nguồn gốc pháp lý của thửa đất. Mặt khác, xét toàn bộ quá trình giao dịch, bà P đã giao đủ tiền, nhận đất, quản lý sử dụng công khai từ năm 2010, xây dựng nhà ở, tôn tạo, san lấp đất và thực hiện nghĩa vụ tài chính đóng thuế sử dụng đất hàng năm; trong suốt thời gian dài, những người có quyền thừa kế không có tranh chấp, phản đối việc bà P quản lý, sử dụng đất.

Do đó, lỗi của bà P chỉ là một phần trong việc làm phát sinh giao dịch không có hiệu lực đối với phần diện tích 837,2m² bị vô hiệu, tỷ lệ lỗi của bà P là 30%; lỗi của ông Ng3 và bà S4 tỷ lệ là 70%. Thiệt hại do giao dịch vô hiệu được xác định trên cơ sở chênh lệch về giá trị quyền sử dụng đất tại thời điểm xét xử so với giá trị các bên thỏa thuận tại thời điểm chuyển nhượng phần đất bị vô hiệu, theo đó là: (837,2m² x 2.000.000đ/m2) – 35.077.800đ = 1.639.320.000đ (làm tròn). Bà P có lỗi 30% tương ứng chịu thiệt hại số tiền là 491.796.000đ (làm tròn). Ông Ng3, bà S4 có lỗi 70% tương ứng với chịu thiệt hại số tiền là 1.147.524.000đ. Đây cũng là nghĩa vụ tài sản do người chết là ông Ng3, bà S4 để lại do đã thỏa thuận và nhận sử dụng toàn bộ số tiền chuyển nhượng nên buộc anh K, anh T, chị D và chị Q thực hiện nghĩa vụ bồi thường số tiền là 1.147.524.000đ cho bà P trong phạm vi di sản mà ông Ng3 bà S4 để lại. Tổng số tiền anh K, anh T, chị D và chị Q thực hiện nghĩa vụ do người chết để lại cho bà P trong phạm vi di sản mà ông Ng3 bà S4 để lại là: 35.077.800đ + 1.147.524.000đ = 1.182.601.800đ. [5.2]. Về công sức quản lý, tôn tạo đất. Theo như các đương sự xác nhận, vợ chồng ông Ng3 ở trên đất cùng với cụ Nh4. Từ năm 1996, cụ Nh4 không ở trên đất mà chuyển ra ở cùng gia đình ông S. Nên toàn bộ thửa đất của cụ Nh4 do vợ chồng ông Ng3, bà S4 trông nom, quản lý cho đến thời điểm chuyển nhượng năm 2010 là 16 năm. Nay, ông S đồng ý xem xét trả công sức quản lý, trông nom đất cho ông Ng3 bà S4. Nên cần xem xét trích trả công sức cho ông Ng3, bà S4 bằng 10% của diện tích đất 837,2m² tương ứng với 83,7m2, có trị giá là 167.400.000đ. Đối với yêu cầu của bà P xem xét công sức tôn tạo, trông nom thửa đất đã được xem xét quyền lợi cho bà P trong phần bồi thường thiệt hại do lỗi làm cho hợp đồng vô hiệu nên yêu cầu trả công sức cho bà P không được xem xét giải quyết.

[6]. Về di sản của cụ Lưu T Nh4, hàng thừa kế và chia di sản. Di sản của cụ Nh4 là quyền sử dụng 837,2m², sau khi trích trả công sức cho ông Ng3, bà S4 bằng quyền sử dụng đất là 83,7m2 thì di sản còn lại của cụ Nh4 là 837,2m² - 83,7m2 = 753,5m2, có trị giá là 1.507.000.000đ. Cụ Nh4 chết ngày 24/7/2020, không để lại di chúc.

Do đó, di sản của cụ được chia theo quy định của pháp luật. Trong vụ án này, cụ Nh4 và cụ L5 đã ly hôn, cụ L5 chết năm 2015 trước cụ Nh4; giữa cụ Nh4 và các con riêng của cụ L5 với bà Th1ứ 2 và thứ 3 không có quan hệ chăm sóc, nuôi dưỡng nhau như mẹ con theo Điều 654 Bộ luật dân sự năm 2015. Nên cụ L5 và các con của cụ Th5, cụ Th5 không được hưởng di sản thừa kế của cụ Nh4. Cụ L5 và cụ Nh4 có 03 người con chung là ông Ng3, bà L và ông S. Hàng thừa kế thứ nhất của cụ Nh4 gồm ông Ng3, bà L và ông S. Ông Ng3 chết ngày 24/4/2012 và bà S4 chết ngày 01/8/2018. Ông Ng3 chết trước cụ Nh4 nên các con của ông Ng3 gồm anh K, anh T, chị Q và chị D là người thừa kế thế vị. Di sản của cụ Nh4 chia đều cho 03 suất bằng nhau, mỗi suất là 753,5m2 : 3= 251,16m2, có trị giá là 502.333.000đ (làm tròn). Theo đó, các con ông Ng3 thừa kế thế vị hưởng một suất; ông S và bà L, mỗi người hưởng một suất.

[7]. Về suất thừa kế thế vị và công sức của ông Ng3, bà S4. Xét giao dịch chuyển nhượng từ năm 2010, ông Ng3, bà S4 là người trực tiếp thỏa thuận chuyển nhượng đất cho bà P, trực tiếp viết giấy chuyển nhượng, nhận tiền và bàn giao đất cho bà P. Các con ông Ng3 sau này đều biết, thừa nhận giao dịch và không tranh chấp. Tại phiên tòa, chị Hoàng Thị M là người đại diện theo ủy quyền của các con ông Ng3 là anh K, anh T, chị Q và chị D có quan điểm là đồng ý đối trừ suất thừa kế thế vị mà các con ông Ng3 được hưởng di sản của cụ Nh4 và công sức của vợ chồng ông Ng3 để thanh toán nghĩa vụ do ông Ng3, bà S4 để lại trước khi chết do hợp đồng bị vô hiệu cho bà P. Xét đây là sự tự nguyện của đương sự phù hợp với quy định của pháp luật, đảm bảo giải quyết triệt để vụ án, bảo vệ quyền lợi cho bà P cũng như đảm bảo việc thi hành án.

Do đó, đối với phần quyền sử dụng đất mà thừa kế thế vị của các con ông Ng3 được hưởng là 251,16m2 và phần trích trả công sức cho ông Ng3, bà S4 là 83,7m2, tổng là 334,86m2 có trị giá 669.720.000đ, HĐXX cần chấp nhận đối trừ trị giá quyền sử dụng 334,86m2 đất nói trên để thực hiện nghĩa vụ của ông Ng3, bà S4 với bà P khi hợp đồng vô hiệu. Nên giao cho bà P được quyền sử dụng diện tích đất 334,86m2.

[8]. Về phần diện tích 5,2m2 gia đình bà Đỗ Thị L4 đang sử dụng. Các bên đều thống nhất trước đây gia đình bà Đỗ Thị L4 có sử dụng 5,2m² đất để làm công trình chăn nuôi thuộc phần đất của bà P quản lý, sau đó các bên đã thỏa thuận gia đình bà L4 thanh toán cho bà P số tiền 1.700.000 đồng để tiếp tục sử dụng phần đất 5,2m2. Nay, bà P, bà L4 và các đương sự khác đều không yêu cầu Tòa án giải quyết phần diện tích 5,2m2 mà để cho gia đình bà L4 tiếp tục sử dụng theo như ranh đất hiện trạng. Xét đây là sự tự nguyện của các đương sự nên HĐXX chấp nhận.

Tuy nhiên, bà P, chị M và ông S đều có quan điểm thống nhất là phần đất này có nguồn gốc của cụ Nh4, bà P đã nhận tiền để cho gia đình bà L4 sử dụng đất nên bà P thực hiện trách nhiệm tương ứng với trị giá 5,2m2 đất trị giá 10.400.000đ cho gia đình ông Ng3.

Do đó, bà P chịu trách nhiệm phần đất này khi đối trừ vào nghĩa vụ thanh toán hợp đồng vô hiệu với gia đình ông Ng3.

[9]. Về giao hiện trạng tài sản và trả giá trị chênh lệch bằng tiền. Xét hiện trạng thửa đất, vị trí ngôi nhà bà P đang ở trên thửa đất số 343. Nên để bảo đảm hạn chế tối đa việc phá dỡ công trình, xáo trộn hiện trạng sử dụng và bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của những người được hưởng di sản. Theo đó: Giao cho ông S và bà L quản lý, sử dụng phần diện tích thuộc thửa đất số 342 có tổng diện tích là 398,4m², theo đó giao cho ông S sử dụng 199,2m2 có trị giá là 398.400.000đ và tài sản gắn liền với đất có nhà cấp 4, nhà kho, công trình phụ, nhà vệ sinh, khu chăn nuôi, nán tôn, đoạn tường bao dài 3,1m giáp nhà ông X, có trị giá là 9.042.000đ, tổng trị giá là 407.442.000đ; giao cho bà L sử dụng 199,2m2 có trị giá là 398.400.000đ. Giao cho bà P quản lý sử dụng các thửa đất gồm: thửa đất số 283 có diện tích 342,1m2, thửa đất số 324 có diện tích 469m2, thửa 343 có diện tích là 565,6m2 cùng với toàn bộ nhà ở và tài sản khác gắn liền với các thửa đất này. Sau khi đối trừ nghĩa vụ, bà P phải trả cho ông S số tiền là: 502.333.000đ - 407.442.000đ = 94.891.000đ; bà P trả cho bà L số tiền là: 502.333.000đ - 398.400.000đ= 103.933.000đ. Sau khi đối trừ nghĩa vụ hoàn trả lại số tiền chuyển nhượng và bồi thường thiệt hại do hợp đồng vô hiệu với trị giá quyền sử dụng đất được hưởng thừa kế thế vị, trị giá quyền sử dụng đất trả công sức cho ông Ng3 bà S4, nghĩa vụ chịu trách nhiệm đối với diện tích 5,2m2 để cho gia đình bà L4 sử dụng thì anh K, anh T, chị D và chị Q phải thực hiện nghĩa vụ do ông Ng3, bà S4 khi chết để lại cho bà P trong phạm vi di sản mà ông Ng3 bà S4 để lại là: 1.182.601.800đ – 502.333.000đ – 167.400.000đ - 10.400.000đ = 502.468.000đ. Đối với cây trồng trên đất, các đương sự không yêu cầu định giá, khi đất được giao cho ai thì người đó được tiếp tục quản lý, sử dụng và các bên không phải thanh toán giá trị cho nhau bằng tiền.

[10]. Đối với phần diện tích 61,9m² đã hình thành lối đi chung và vào hồ sơ địa chính, nay các đương sự không tranh chấp nên cần giữ nguyên.

[11]. Đối với các giao dịch chuyển nhượng, đổi đất giữa bà P, ông Nguyễn Đình X, ông Phạm Duy H và bà Nguyễn T Th1, các đương sự đều thống nhất ông H đồng ý trả lại 183,1m2 và bà Th1 đồng ý trả lại diện tích 61,8m2 đã giao dịch, không tranh chấp mà để tự các bên thỏa thuận giải quyết nên HĐXX chấp nhận việc trả lại đất của ông H, bà Th1 và không xem xét các giao dịch chuyển nhượng, đổi đất này trong vụ án.

[12]. Do diện tích trên giấy tờ qua các thời kỳ đo đạc và cấp GCNQSDĐ có sự biến động do mở đường, chuyển dịch mốc giới khi sử dụng, sai số đo đạc nhưng việc sử dụng đất thực tế đã ổn định, các đương sự và hộ giáp ranh đều không tranh chấp về mốc giới thực tế nên khi quyết định cần căn cứ vào kết quả xem xét, thẩm định tại chỗ, bản đồ địa chính và mốc giới thực tế đã được các bên thống nhất để xem xét giải quyết là phù hợp.

[13]. Về án phí dân sự sơ thẩm và chi phí tố tụng khác. - Về án phí: Yêu cầu khởi kiện của bà P được chấp nhận một phần nên không phải chịu án phí. Anh K, anh T, chị Q và chị D không phải chịu án phí. Bà L là người cao tuổi nên được miễn án phí. Ông S phải chịu án phí chia thừa kế tài sản được đối trừ vào số tiền tạm ứng đã nộp tại cơ quan thi hành án. - Về chi phí xem xét thẩm định tại chỗ, định giá tài sản: Nguyên đơn tự nguyện chịu cả số tiền 14.000.000đ và không đề nghị Tòa án xem xét giải quyết. - Về chi phí giám định tài liệu: Ông S tự nguyện chịu cả số tiền 4.000.000đ và không đề nghị Tòa án xem xét giải quyết.

Quyết định

Căn cứ các Điều 106, 127 Luật đất đai năm 2003; các Điều 122, 127, 134, 137, 697, 698 Bộ luật dân sự năm 2005; các Điều 129, 612, 615, 650, 651, 652, 660, 357, 468, 688 Bộ luật dân sự năm 2015; Luật phí và lệ phí số 97/2015/QH 13 ngày 25/11/2015 của Quốc hội và Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án. Xử:

[1]. Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của bà Pạm Thị P. Công nhận hiệu lực của hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất xác lập ngày 08/7/2010 giữa ông Nguyễn T Ng3, bà Lê T S4với bà Pạm Thị P đối với quyền sử dụng: diện tích 342,1m2 thuộc thửa đất số 283, diện tích 469m² thuộc thửa đất số 324, diện tích 126,8m² thuộc một phần thửa đất số 343, tổng diện tích chuyển nhượng hợp pháp là 937,9m2 đều tờ bản đồ 10, địa chỉ: thôn NĐ, xã HT, thành phố Hải Phòng.

[2]. Không chấp nhận yêu cầu của bà Pạm Thị P về việc công nhận hiệu lực hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất đối với: Diện tích 398,4m² thuộc thửa số 342 và 438,8m² thuộc phần còn lại của thửa số 343, tổng diện tích 837,2m², đều tờ bản đồ 10, địa chỉ: thôn NĐ, xã HT, thành phố Hải Phòng.

[3]. Chấp nhận yêu cầu độc lập của ông Nguyễn Tôn S về việc tuyên bố vô hiệu một phần giao dịch chuyển nhượng quyền sử dụng đất, giải quyết hậu quả và chia di sản thừa kế; Không chấp nhận xác định thửa đất 342 và một phần thửa đất 343 là tài sản chung của cụ L5 và cụ Nh4.

[4]. Tuyên bố hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất xác lập ngày 08/7/2010 vô hiệu đối với diện tích 837,2m2 gồm: 398,4m² thuộc thửa số 342 và 438,8m² thuộc phần còn lại của thửa số 343.

[5]. Về hậu quả pháp lý của phần giao dịch vô hiệu: - Anh Nguyễn Tôn K, anh Nguyễn Tôn T, chị Nguyễn Thị Q và chị Nguyễn Thị D thực hiện nghĩa vụ do ông Ng3, bà S4 khi chết để lại cho bà P trong phạm vi di sản mà ông Ng3 bà S4 để lại, tổng số tiền phải thực hiện nghĩa vụ là 1.182.601.800đ. - Bà P trả lại diện tích 837,2m2, gồm: 398,4m² thuộc thửa số 342 và 438,8m² thuộc một phần của thửa số 343 để xác định di sản của cụ Lưu T Nh4.

[6]. Chấp nhận sự tự nguyện của bà Pạm Thị P, ông Nguyễn Đình X, ông Phạm Duy H và bà Nguyễn T Th1 về tự thỏa thuận về các giao dịch chuyển nhượng, đổi đất và không yêu cầu giải quyết. Chấp nhận sự tự nguyện của ông Phạm Duy H đồng ý trả lại diện tích đất 183,1m2, bà Nguyễn T Th1 đồng ý trả lại diện tích 61,8m2 đều thuộc thửa đất số 343.

[7]. Chấp nhận sự tự nguyện của các đương sự về việc không xem xét, giải quyết đối với diện tích đất 5,2m² mà gia đình bà Đỗ Thị L4 đang sử dụng, giữ nguyên ranh giới đất theo hiện trạng sử dụng.

[8]. Chấp nhận sự tự nguyện của các đương sự về việc bà Pạm Thị P chịu trách nhiệm với gia đình ông Nguyễn Tôn Ng3về diện tích 5,2m2, có trị giá là 10.400.000đ do để cho gia đình bà Đỗ Thị L4 sử dụng đất.

[9]. Chia di sản thừa kế của cụ Lưu T Nh4 theo quy định của pháp luật. - Xác định di sản của cụ Lưu T Nh4 là quyền sử dụng diện tích đất 837,2m², gồm: 398,4m²

Toàn văn (PDF)

Bản PDF gốc từ Cổng công bố bản án của Tòa án.

Bản án, quyết định tương tự