Bản án 115/2026/DS-STTranh chấp quyền sử dụng đất

Căn cứ vào các tài liệu chứng cứ đã được xem xét tại phiên tòa, kết quả tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

[1] Về thẩm quyền: Căn cứ đơn khởi kiện của nguyên đơn, Tòa án xác định quan hệ pháp luật là “Tranh chấp quyền sử dụng đất”. Đất tranh chấp tọa lạc tại xã T, tỉnh Tây Ninh nên căn cứ Điều 26; Điều 35; Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự, Tòa án nhân dân khu vực 9-Tây Ninh, tỉnh Tây Ninh thụ lý giải quyết là đúng thẩm quyền.

[2] Các đương sự và người làm chứng đều có mặt tại phiên tòa, không ai đề nghị xác định thêm người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan hoặc yêu cầu Tòa án mời người làm chứng nên Tòa án vẫn tiến hành xét xử vụ án là đúng quy định của pháp luật.

[3] Về nội dung vụ án: Xét yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, nhận thấy: [3.1] Nguyên đơn khởi kiện yêu cầu các bị đơn phải giao trả lại các diện tích đất mà nguyên đơn cho rằng các bị đơn lấn ranh, cụ thể: Theo đơn khởi kiện ban đầu, đơn khởi kiện bổ sung, ông M yêu cầu Tòa án giải quyết: Buộc ông Nguyễn Văn L, Nguyễn Văn H và bà Nguyễn Kim P phải có trách nhiệm liên đới giao trả lại cho ông phần đất diện tích 536m² đã lấn chiếm tại một phần thửa số 569 tờ bản đồ số 10 (thửa mới số 57, tờ bản đồ 69), tọa lạc tại Áp L, 6 xã T, tỉnh Tây Ninh. Trong đó yêu cầu ông L trả diện tích 113,4 m2; yêu cầu ông H trả diện tích 200 m2; yêu cầu bà P trả diện tích 250 m2. Theo kết quả đo đạc, ông Trần Văn M yêu cầu ông Nguyễn Văn H, ông Nguyễn Văn L, bà Nguyễn Kim P trả lại cho ông phần đất tiếp giáp với thửa đất 569, tờ bản đồ số 10 (cũ), thửa đất mới là thửa 57, tờ bản đồ 69 tọa lạc tại xã T, tỉnh Tây Ninh. Cụ thể yêu cầu ông L trả lại diện tích 44,2 m2 tại vị trí A1 thuộc thửa 933, tờ bản đồ số 53; yêu cầu ông H trả lại diện tích đất 126,5 m2 tại vị trí B1 thuộc thửa 1316, tờ bản đồ 53; diện tích 56,5 m2 tại vị trí C1và diện tích đất 47,1 m2 tại vị trí C2 thuộc thửa 1585, tờ bản đồ 53; yêu cầu bà P trả lại diện tích 36,8 m2 tại vị trí D1 thuộc thửa 51, tờ bản đồ

69. Bị đơn ông Nguyễn Văn H và bà Nguyễn Kim P đồng ý ranh giới đất giữa hai bên là ranh bản đồ địa chính, không tranh chấp vị trí E1 có diện tích 1m2 và vị trí E2 có diện tích 2,7m2. Các yêu cầu còn lại của ông M, các bị đơn ông H, ông L và bà P đều không đồng ý do ranh giới đất đã được hòa giải nhiều lần và đã được 2 bên đồng ý xác lập ranh đất theo hiện trạng được ghi nhận có bờ ranh và trụ xi măng cắm dọc theo bờ ranh và diện tích đất của các bên đều đã được cơ quan có thẩm quyền điều chỉnh biến động dựa trên kết quả đo đạc. [3.2] Theo quy định tại Điều 91 Bộ luật Tố tụng dân sự về nghĩa vụ chứng minh thì: Đương sự có yêu cầu Tòa án bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình phải thu thập, cung cấp, giao nộp cho Tòa án tài liệu, chứng cứ để chứng minh cho yêu cầu đó là có căn cứ và hợp pháp. Đương sự có nghĩa vụ đưa ra chứng cứ để chứng minh mà không đưa ra được chứng cứ hoặc không đưa ra đủ chứng cứ thì Tòa án giải quyết vụ việc dân sự theo những chứng cứ đã thu thập được trong hồ sơ vụ việc. Người làm chứng cho ông Trần Văn M là ông Hồ Minh T1 trình bày: Trước đây ông là đội trưởng Đội 3 hợp tác xã T3, ông biết ranh đất trước đây giữa ông Trần Văn M và ông Nguyễn Văn H là đường khai nước xuống sông. Hiện nay, đường nước không còn do làm lộ giao thông. Việc cơ quan có thẩm quyền cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và điều chỉnh biến động như thế nào cho các bên thì ông không nắm rõ. [3.3] Trong quá trình giải quyết vụ án, Tòa án đã tiến hành thu thập các tài liệu chứng cứ, theo đó tại Công văn số 2067/CNVPĐKĐĐ-ĐĐBĐ ngày 09/9/2026 của Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai khu vực V về việc phúc đáp Công văn số 350/TA-DS ngày 03/9/2026 của Tòa án nhân dân khu vực 9-Tây Ninh có nội dung về căn cứ chỉnh lý biến động diện tích của thửa đất số 569, tờ bản đồ số 10, xã T, huyện V, tỉnh Long An (nay là thửa đất số 57, tờ bản đồ số 69, xã T, tỉnh Tây Ninh) của ông Trần Văn M, như sau: Căn cứ chỉnh lý biến động: Qua đối soát hồ sơ địa chính và các dữ liệu lưu trữ, Chi nhánh xác định việc thay đổi diện tích, số hiệu tờ bản đồ và số hiệu thửa đất đối với trường hợp của ông Trần Văn M là do thực hiện đo đạc lại hiện trạng theo dự án đo đạc tổng thể. Sản phẩm đo đạc này đã được Sở Tài nguyên và Môi trường phê duyệt vào ngày 30 tháng 8 năm 2024. Nguyên nhân và chi tiết biến 7 động diện tích: Hiện trạng diện tích thừa đất thay đổi từ 6.913 m² thành 6.377,8 m² (diện tích giảm 535,2 m²). Nguyên nhân diện tích giảm 535,2 m² là do chuyển sang đất giao thông (đường N); Tại Công văn số 5320/UBND-KT ngày 22/9/2026 của Ủy ban nhân dân xã T, tỉnh Tây Ninh về việc cung cấp thông tin theo yêu cầu của Tòa án có nội dung như sau: Thời điểm được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất năm 1996 có diện tích 6.913m² tại thửa đất số 569, tờ bản đồ số 10, tọa lạc tại xã T, tỉnh Long An (cũ) đúng trình tự, thủ tục theo quy định của pháp luật. Trên cơ sở Đơn đăng xin cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của ông Trần Văn M được Hội đồng xét duyệt xã T Trung cũ xác nhận đủ điều kiện cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ngày 24/8/1996; Biên bản họp xét duyệt đơn xin đăng ký cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của Hội đồng xét duyệt xã T Trung cũ thống nhất ngày 24/8/1996; Tờ trình số 01/TTr-UBND ngày 24/8/1996 của UBND xã T cũ về việc xin phê duyệt cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; Quyết định số 590/QĐ.UB ngày 24/10/1996 của UBND huyện V cũ. Vào thời điểm cấp giấy không thực hiện đo đạc và giao mốc giới trên thực địa, chỉ xác định trên cơ sở bản đồ địa chính đang quản lý. Không thực hiện đo đạc lập bản trích đo độc lập và xác định mốc giới với các hộ liền kề. Việc cấp đổi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (tăng, giảm diện tích) trên cơ sở thực hiện đo đạc lại hiện trạng, theo dự án đo đạc tổng thể. Sản phẩm đo đạc này đã được Sở Tài nguyên và Môi trường phê duyệt vào ngày 30/8/2024. Việc biến động diện tích giảm 535,2m² là do chuyển sang đất giao thông (đường N). Nội dung này thuộc thẩm quyền Văn phòng Đăng ký đất đai xác định hình thể, vị trí, tọa độ thửa đất.

Do đó, UBND xã T không có ý kiến về nội dung này. Việc tranh chấp ranh đất giữa ông Trần Văn M với ông Nguyễn Văn H, Nguyễn Văn L và bà Nguyễn Thị Kim P đã được UBND xã tổ chức hòa giải.

Tuy nhiên, các bên không đồng ý và tiếp tục thực hiện quyền khởi kiện đến Tòa án nhân dân khu vực 9-Tây Ninh để được giải quyết. Do vậy UBND xã T đề nghị Tòa án nhân dân Khu vực 9- Tây Ninh xét xử theo quy định của pháp luật. [3.4]

Nhận thấy, ông Trần Văn M khởi kiện các bị đơn cho rằng các bị đơn lấn ranh đất dẫn đến diện tích đất hiện tại của ông bị giảm diện tích nhưng ông không cung cấp được tài liệu, chứng cứ chứng minh cho yêu cầu khởi kiện của mình. Trong khi tài liệu, chứng cứ do Tòa án thu thập từ cơ quan chức năng thể hiện diện tích đất tại thửa 57 tờ bản đồ số 69 của ông M bị giảm 535,2 m2 là do chuyển sang đất giao thông (đường N); đồng thời, thời điểm cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất năm 1996 thửa đất số 569, tờ bản đồ số 10, tọa lạc tại xã T, huyện V, tỉnh Long An (cũ) có diện tích 6.913m² là trên cơ sở đơn xin cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của ông Trần Văn M được Hội đồng xét duyệt xã T Trung cũ xác nhận đủ điều kiện cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ngày 24/8/1996; Vào thời điểm cấp giấy không thực hiện đo đạc và giao mốc giới trên thực địa, chỉ xác định trên cơ sở bản đồ địa chính đang quản lý. Không thực hiện đo đạc lập bản trích đo độc lập và xác định mốc giới với các hộ liền kề. 8 [3.5] Hơn nữa, ông M trình bày nhiều lần không nhất quán về diện tích đất ông cho rằng bị các bị đơn lấn chiếm, cụ thể: Tại đơn khởi kiện ông yêu cầu các bị đơn trả lại diện tích lấn chiếm ngang khoảng 1 mét chạy dài hết hậu mặt bên khoảng 100m và mặt hậu khoảng 60m, tổng diện tích khoảng 600m² và ông M yêu cầu các bị đơn trả lại cho ông diện tích đất lấn chiếm là 536m2. Tại Đơn khởi kiện đã được sửa đổi, bổ sung thì ông yêu cầu Tòa án xem xét giải quyết buộc ông Nguyễn Văn L trả lại cho ông diện tích đất đã lấn chiếm mặt trước 0,6m, mặt sau 3 m, chạy dài dài 63m, tổng diện tích 113,4m²; Buộc ông Nguyễn Văn H trả lại cho ông diện tích đã lấn chiếm mặt trước 5m, mặt sau 3m, chạy dài dài 50m, tổng diện tích 200m²; Buộc bà Nguyễn Kim P trả lại cho ông diện tích đã lấn chiếm ngang 5m, chạy dài dài 50m, tổng diện tích 250m² tại một phần thửa số 569 tờ bản đồ số 10 (thửa mới số 57, tờ bản đồ 69), tọa lạc tại ấp L, xã T, tỉnh Tây Ninh (trong đó, riêng thửa đất 51 của bà P diện tích được cấp giấy ban đầu vào ngày 13/8/2018 có diện tích 240m2, sau đó trên cơ sở đo đạc lại và được chỉnh lý biến động vào ngày 26/9/2025 diện tích còn lại là 239,2m2 nhưng ông M cho rằng bà P lấn ranh và yêu cầu trả diện tích 250m2 là vô lý). Trong khi căn cứ kết quả đo đạc thể hiện tại mảnh trích đo địa chính số B – 2026 ngày 07/8/2026 của Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai khu vực V thì vị trí ông M xác định phần đất bị ông L lấn ranh là vị trí A1 có diện tích chỉ có 44,2m2 (gồm một đầu 2,4 mét và một đầu 1 mét); Phần đất ông cho rằng bị ông H lấn ranh là vị trí B1, C1 và C2 có diện tích lần lượt là 126,5m2; 56,5 m2 và 47,1 m2. Cộng 3 khu có diện tích: 230,1 m2; Phần đất ông cho rằng bị bà P lấn ranh là vị trí D1 chỉ có diện tích 36,8 m2. [3.6] Ngoài ra, các biên bản hòa giải tại cơ sở ngày 08/8/2022 và ngày 22/4/2026 ông M trình bày các diện tích tranh chấp cũng không nhất quán (cụ thể biên bản hòa giải ngày 08/8/2022 do UBND xã T Trung lập thì ông yêu cầu ông H trả lại cho ông bề ngang 04 tấc tính từ hàng trụ xi măng đã cắm (thửa 535, 536 (cũ)); yêu cầu ông A trả lại cho ông bề ngang 02 tấc tính từ tim bờ; Tại biên bản hòa giải ngày 22/4/2026 do UBND xã T lập thì ông M yêu cầu bà P, ông H, ông L trả cho ông phần đất lấn ranh ngang 01 mét dài 65 mét. [3.7] Ông Hồ Thanh S là trưởng ấp L (cũ) có thể hiện ý kiến tại biên bản hòa giải ngày 22/4/2026 tại UBND xã T như sau: Vụ việc tranh chấp ranh đất giữa các bên đã được hòa giải nhiều lần, theo hiện trạng đất thì không xê dịch nhiều. Đến năm 2024 có tiến hành hòa giải và ban hòa giải đã hòa giải thành, đến nay các hộ lại tiếp tục tranh chấp không biết vì lý do gì. [3.8] Tổng hợp các tài liệu, chứng cứ nêu trên thể hiện bản thân ông M không xác định được diện tích thửa đất 569, tờ bản đồ số 10 ông được cơ quan có thẩm quyền cấp giấy vào năm 1996 ranh địa chính đến đâu, sau khi được cơ quan có thẩm quyền chỉnh lý biến động vào năm 2025 thì ông không xác định được đất bị giảm ở vị trí nào và vì lý do gì. Hơn nữa ông M và bà N sinh sống tại thửa đất 569 từ trước năm 1996 đến nay và hiện tại ông, bà đã đào ao, đắp bờ, ranh giới đất hiện hữu có bờ ranh và nhiều trụ xi măng, đây là ranh mặc định trên thực tế giữa các bên. Mặt khác, đất của ông M và các bị đơn đều đã được cơ quan có thẩm quyền chỉnh lý biến động trên cơ sở đo đạc thực tế sử dụng. 9 Xét thấy ông M khởi kiện các bị đơn ông H, ông L, bà P vì cho rằng các bị đơn lấn ranh đất dẫn đến diện tích đất thực tế tại thửa 57 của ông M bị giảm so với diện tích được cơ quan có thẩm quyền cấp giấy lần đầu vào năm 1996 là không có căn cứ nên Hội đồng xét xử không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông M.

[4] Đối với những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan chỉ trình bày ý kiến mà không có yêu cầu độc lập trong vụ án nên Hội đồng xét xử không xem xét.

[5] Về chi phí tố tụng: Tổng chi phí tố tụng gồm chi phí đo đạc, thẩm định, thu thập tài liệu chứng cứ tổng số tiền 7.074.600 đồng, do yêu cầu của ông M không được chấp nhận nên ông M phải chịu toàn bộ chi phí tố tụng theo quy định tại Điều 157, Điều 158 Bộ luật Tố tụng dân sự. Ông M đã nộp đủ.

[6] Về án phí: Căn cứ Điều 147 Bộ luật Tố tụng dân sự và các điều 12, 14, 15, 26, 27 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, nguyên đơn thuộc đối tượng người cao tuổi và có đơn xin được miễn nộp tiền tạm ứng án phí và án phí nên xét miễn tiền tạm ứng án phí và án phí cho nguyên đơn. Quan điểm của đại diện Viện Kiểm sát phù hợp với quan điểm của Hội đồng xét xử nên được chấp nhận.