Bản án 519/2026/DS-PTTranh chấp hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất

Sau khi nghiên cứu các tài liệu chứng cứ có trong hồ sơ vụ án đã được xem xét tại phiên tòa và căn cứ kết quả tranh luận tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về thủ tục tố tụng: [1.1] Về tính hợp pháp của đơn kháng cáo: Bị đơn ông Phạm Thanh T kháng cáo trong hạn luật định và có đơn xin miễn nộp tạm ứng án phí nên được Hội đồng xét xử chấp nhận. [1.2] Về thủ tục ủy quyền: - Nguyên đơn ông Nguyễn Minh Đ ủy quyền cho ông Nguyễn Văn L theo Hợp đồng ủy quyền ngày 11/7/2025 do Văn phòng C chứng nhận số công chứng 2629/01-2025/CCGD. - Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Lương Thị N ủy quyền cho ông Phạm Văn T2 theo Hợp đồng ủy quyền ngày 07/8/2026 do Văn phòng C chứng nhận số công chứng 3885/2026/CCGD. Hội đồng xét xử xét thấy các thủ tục ủy quyền trên phù hợp với quy định tại khoản 4 Điều 85 của Bộ luật Tố tụng dân sự nên được chấp nhận.

[2] Xét yêu cầu kháng cáo của bị đơn, Hội đồng xét xử xét thấy: Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất và hợp đồng đặt cọc của các bên được lập thành văn bản trên cơ sở tự nguyện, nội dung của hợp đồng không trái đạo đức xã hội.

Tuy nhiên, về hình thức, hợp đồng chuyển nhượng không có công chứng, chứng thực là vi phạm quy định về hình thức hợp đồng theo quy định tại Điều 117 Bộ luật Dân sự, Điều 220 của Luật Đất đai.

Do đó, hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất giữa ông Nguyễn Minh Đ và ông Phạm Thanh T là vô hiệu. Ngoài ra, nguyên đơn chỉ mới thực hiện được một phần nghĩa vụ thanh toán trong hợp đồng; hiện tại phần đất vẫn do phía bị đơn đang quản lý, sử dụng và cũng không đảm bảo đủ diện tích tối thiểu được tách thửa theo quy định của Ủy ban nhân dân tỉnh A. Do vậy, cấp sơ thẩm tuyên hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất lập ngày 07/02/2025 giữa ông Phạm Thanh T với ông Nguyễn Minh Đ vô hiệu; đồng thời, buộc ông T có nghĩa vụ hoàn trả lại số tiền 100.000.000 đồng cho ông Đ là có căn cứ, đúng quy định pháp luật. 6

Tuy nhiên, trong giai đoạn chuẩn bị xét xử phúc thẩm, ngày 23/7/2026 bị đơn ông T chết, cho nên cấp phúc thẩm đưa những người thừa kế của ông T vào tham gia tố tụng với tư cách người kế thừa quyền, nghĩa vụ tố tụng.

Do đó, căn cứ vào Điều 615 của Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định về thực hiện nghĩa vụ tài sản do người chết để lại; những người kế thừa quyền, nghĩa vụ tố tụng của ông T có trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ tài sản trong phạm vi di sản do ông T chết để lại. Trường hợp ông T không để lại di sản hoặc di sản để lại không đủ thực hiện nghĩa vụ thì những người kế thừa quyền, nghĩa vụ tố tụng của ông T không phải thực hiện nghĩa vụ hoặc chỉ thực hiện nghĩa vụ trong phạm vi di sản.

[3] Tại phiên tòa phúc thẩm, những người kế thừa quyền, nghĩa vụ tố tụng của ông T không cung cấp được chứng cứ mới; do vậy, Hội đồng xét xử không chấp nhận yêu cầu kháng cáo của bị đơn, chấp nhận đề nghị của Kiểm sát viên, giữ nguyên bản án dân sự sơ thẩm.

[4] Về án phí dân sự sơ thẩm, phúc thẩm: Do ông T là người cao tuổi, có đơn xin nên thuộc trường hợp được miễn nộp tạm ứng án phí, án phí theo quy định; do đó, những người kế thừa quyền, nghĩa vụ tố tụng của ông T không phải chịu án phí dân sự sơ thẩm, phúc thẩm.