Bản án 91/2026/HSSTBản án 91/2026/HSST

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

[1]. Các chứng cứ, tài liệu có trong hồ sơ vụ án do Cơ quan điều tra, Viện kiểm 3 sát, Điều tra viên, Kiểm sát viên thu thập được, các chứng cứ, tài liệu do người tham gia tố tụng cung cấp cũng như hành vi, quyết định tố tụng của Điều tra viên, Kiểm sát viên đảm bảo tính pháp lý, về cơ bản đúng quy định của pháp luật. Các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án thể hiện: Biên bản kiểm tra ngày 20/6/2020, Biên bản kiểm tra hiện trường ngày 14/7/2020, Biên bản kiểm tra hiện trường ngày 04/8/2020, Biên bản xác định diện tích, trữ lượng gỗ rừng tự nhiên bị thiệt hại ngày 05/8/2020 có thiếu chữ ký của các thành phần tham gia, tuy nhiên trong các biên bản này đều có sự tham gia của bị cáo. Trong quá trình điều tra cũng như tại phiên tòa, bị cáo không có khiếu nại, ý kiến gì. Xét thấy sự thiếu sót này không ảnh hưởng nhiều đến nội dung vụ án.

[2]. Tại phiên tòa, bị cáo Trần Thị Mỹ B khai nhận: trong khoảng thời gian cuối tháng 3 năm 2020 đến đầu tháng 4 năm 2020, tại khu vực khoảnh 1, tiểu khu 586 và khoảnh 1, tiểu khu 587 thuộc thôn Phước Lợi (nay là thôn Ngọc Tú), xã Phú Ninh, thành phố Đà Nẵng, bị cáo Trần Thị Mỹ B đã trực tiếp sử dụng con rựa để chặt, phát cây nhỏ, đồng thời nhờ một người khác (không rõ họ tên, lai lịch, địa chỉ) dùng cưa máy để cưa hạ các cây gỗ lớn; sau đó bị cáo gom, đốt nhằm lấy đất trồng keo. Hành vi của bị cáo đã làm thiệt hại diện tích 5.158 m² rừng tự nhiên, trên diện tích này có 134 cây thân gỗ bị chặt hạ với trữ lượng 8,336 m3, gây thiệt hại về trữ lượng gỗ là 8.078.800 đồng (Tám triệu không trăm bảy mươi tám ngàn tám trăm đồng). Khu vực rừng tại khu vực khoảnh 1, tiểu khu 586 và khoảnh 1, tiểu khu 587 thuộc thôn Phước Lợi (nay là thôn Ngọc Tú), xã Phú Ninh, thành phố Đà Nẵng mà bị cáo hủy hoại thuộc trạng thái rừng nghèo kiệt, chức năng rừng phòng hộ, đơn vị quản lý là Ban Quản lý rừng phòng hộ Phú Ninh và ven biển Quảng Nam, nay là Ban Quản lý rừng phòng hộ Đà Nẵng.

[3]. Đối chiếu với biên bản khám nghiệm hiện trường, lời khai của những người tham gia tố tụng khác và các tài liệu, chứng cứ khác có trong hồ sơ vụ án, Hội đồng xét xử có đủ cơ sở kết luận: hành vi chặt, phá cây trên diện tích 5.158 m² (Năm nghìn một trăm năm mươi tám mét vuông) rừng phòng hộ trái phép của bị cáo thuộc trường hợp những hành vi bị nghiêm cấm theo quy định tại Điều 12 Luật Bảo vệ và phát triển rừng; đủ các yếu tố cấu thành tội “Hủy hoại rừng”; diện tích 5.158 m2 rừng mà bị cáo đã hủy hoại thuộc rừng phòng hộ nên thuộc trường hợp quy định tại điểm c khoản 1 Điều 243 của Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017).

[4].

Vì vậy, Hội đồng xét xử có đủ cơ sở kết luận: Cáo trạng đã truy tố và luận tội của đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 7 – Đà Nẵng tại phiên tòa là đúng người, đúng tội, đúng pháp luật.

[5]. Xét tính chất, mức độ và hậu quả do hành vi phạm tội của bị cáo gây ra thì thấy: Rừng phòng hộ có vai trò rất quan trọng trong việc bảo vệ và điều tiết nguồn nước, bảo vệ đất, chống xói mòn, hạn chế thiên tai, điều hoà khí hậu, đảm bảo cân bằng sinh thái và an ninh môi trường nên Nhà nước nghiêm cấm mọi hành 4 vi xâm hại đến tài nguyên rừng, nhất là rừng phòng hộ. Luật Bảo vệ và phát triển rừng quy định rõ trách nhiệm bảo vệ rừng là của toàn dân và được Nhà nước cụ thể hóa bằng việc xây dựng kế hoạch bảo vệ rừng theo từng cấp quản lý. Bị cáo Trần Thị Mỹ B là người đã trưởng thành, có đủ khả năng nhận thức được hành vi hủy hoại rừng là vi phạm pháp luật, ảnh hưởng đến đời sống xã hội. Hành vi phạm tội của bị cáo xâm phạm trực tiếp đến sự ổn định và bền vững của môi trường.

Vì vậy, cần áp dụng mức hình phạt tương xứng với hành vi phạm tội của bị cáo mới có tác dụng răn đe, giáo dục riêng và phòng ngừa chung cho xã hội.

[6]. Xét các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự và nhân thân của bị cáo thì thấy: bị cáo không có tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự. Trong quá trình điều tra và tại phiên tòa hôm nay, bị cáo thành khẩn khai báo, tỏ rõ sự ăn năn, hối cải. Sự việc xảy ra, bị cáo đã tự nguyện bồi thường toàn bộ thiệt hại cho nguyên đơn dân sự. Bị cáo là con đẻ của người tham gia hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học, được hưởng trợ cấp hằng tháng, bị cáo có cha là thương binh. Theo như bị cáo khai bị cáo có trình độ học vấn 1/12, không biết đọc không biết viết nên nhận thức pháp luật bị hạn chế.

Vì vậy, bị cáo được hưởng tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự được quy định tại các điểm b, s khoản 1, khoản 2 Điều 51 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017). Hội đồng xét xử xét thấy: bản thân bị cáo là phụ nữ không có công việc, không có thu nhập ổn định; vì hoàn cảnh gia đình quá khó khăn, muốn có đất để trồng trọt, cải thiện cuộc sống, có tiền cho con ăn học nên mới dẫn đến việc phạm tội. Sự việc xảy ra từ năm 2020, từ đó đến nay, bản thân bị cáo cũng đã nhận thức được hành vi sai trái của mình, rất ăn năn, hối cải. Hiện nay, các con bị cáo còn nhỏ, đang đi học, rất cần được sự chăm sóc của người mẹ nên bị cáo tha thiết xin được hưởng án treo để bị cáo có điều kiện chăm sóc các con. Bị cáo không có tiền án, tiền sự; có nhân thân tốt, có nơi cư trú rõ ràng; có khả năng tự cải tạo và việc cho bị cáo hưởng án treo không gây nguy hiểm cho xã hội; không ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội.

Vì vậy, Hội đồng xét xử áp dụng Điều 65 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017) cho bị cáo được hưởng án treo để thể hiện chính sách nhân đạo của Nhà nước và sự khoan hồng của pháp luật.

[7]. Về trách nhiệm dân sự: hành vi phá rừng trái phép của bị cáo gây thiệt hại về trữ lượng gỗ là 8.078.800 đồng (Tám triệu không trăm bảy mươi tám ngàn tám trăm đồng). Đại diện cho nguyên đơn dân sự có yêu cầu bị cáo bồi thường. Xét thấy yêu cầu của nguyên đơn dân sự là có căn cứ, đúng quy định của pháp luật, cần chấp nhận, buộc bị cáo bồi thường cho cho Ban Quản lý rừng phòng hộ Đà Nẵng (đại diện cho Nhà nước) số tiền 8.078.800 đồng (Tám triệu không trăm bảy mươi tám ngàn tám trăm đồng) để nộp vào ngân sách Nhà nước. Bị cáo đã nộp xong.

[8]. Về án phí: bị cáo phải chịu án phí hình sự sơ thẩm theo quy định của pháp luật.

[9]. Các vấn đề có liên quan trong vụ án: 5 - Đối với người đàn ông sử dụng cưa máy cưa hạ những cây gỗ giúp bị cáo Trần Thị Mỹ B, bị cáo không rõ nhân thân, lai lịch và thời gian đã lâu nên không thể mô tả đặc điểm và nhận dạng được nên Cơ quan điều tra không đủ cơ sở xác minh, làm rõ. - Đối với con rựa có lưỡi bằng kim loại, cán bằng gỗ mà bị cáo Trần Thị Mỹ B sử dụng để chặt cây, phát rừng, đã bị mất nên không có cơ sở để tạm giữ vật chứng liên quan này. - Đối với khu vực rừng mà bị cáo Trần Thị Mỹ B thực hiện hành vi huỷ hoại do diện tích rừng phòng hộ nằm liền kề với rừng sản xuất của người dân nên bị cáo lợi dụng việc khai thác keo để thực hiện việc huỷ hoại rừng trái phép. Đồng thời, Tổ quản lý bảo vệ rừng Tam Dân trực thuộc Ban Quản lý rừng phòng hộ Phú Ninh quản lý có địa bàn rộng, gặp nhiều khó khăn trong công tác quản lý, bảo vệ rừng nên không có cơ sở xem xét xử lý trách nhiệm của Tổ quản lý bảo vệ rừng Tam Dân cũ. - Đối với thiệt hại về môi trường rừng: Hội đồng định giá tài sản trong tố tụng hình sự xã Phú Ninh không có thông tin về số lượng thành phần môi trường bị suy giảm, các loại hình hệ sinh thái, các loài bị thiệt hại, mức độ thiệt hại của từng thành phần môi trường, hệ sinh thái, các loài nên chưa đủ điều kiện để định giá.

Do đó, tách ra để xử lý bằng vụ án dân sự khác. Việc xử lý như trên là phù hợp, đúng quy định pháp luật.