Bản án 127/2026/HS-STBản án 127/2026/HS-ST
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
[1]. Về tội danh: Tuyên bố bị cáo Sần Văn T phạm tội “Cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự”. [2]. Về hình phạt: Xử phạt bị cáo Sần Văn T 16 (Mười sáu) tháng cải tạo không giam giữ. Giao bị cáo cho UBND xã B, tỉnh Lai Châu, giám sát, giáo dục. Thời gian cải tạo không giam giữ tính từ ngày Cơ quan thi hành án hình sự Công an tỉnh L nhận được quyết định thi hành án. Miễn khấu trừ thu nhập cá nhân, lao động phục vụ…
Nhận định của Tòa án
Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:
[1] Về hành vi, quyết định tố tụng của Cơ quan Cảnh sát điều tra, Điều tra viên, Viện kiểm sát nhân dân, Kiểm sát viên trong quá trình điều tra, truy tố, xét xử đã thực hiện đúng về thẩm quyền, trình tự, thủ tục quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự. Quá trình chuẩn bị xét xử và tại phiên tòa, bị cáo, người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan không có ý kiến hoặc khiếu nại về hành vi, quyết định tố tụng của cơ quan tiến hành tố tụng.
Do đó, các hành vi, quyết định tố tụng của cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng đã thực hiện đều hợp pháp.
[2] Về tính chất mức độ nguy hiểm cho xã hội của hành vi phạm tội: Tại phiên toà bị cáo nhận tội, lời khai nhận của bị cáo phù hợp với lời khai của người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan, phù hợp với các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án và vật chứng đã thu giữ, được xem xét, tranh tụng công khai tại phiên toà.
Vì vậy, có đủ cơ sở để khẳng định: Vì mục đích vụ lợi nên trong khoảng thời gian từ ngày 25/11/2025 đến ngày 04/5/2026, tại xã B, tỉnh Lai Châu, Sần Văn T đã hai lần cho Nguyễn Xuân T4 vay tổng số tiền là 220.000.000đồng với lãi suất từ 109,5 %/năm đến 182,50 %/năm, gấp 5,475 đến 9,125 lần lãi suất cao nhất quy định trong Bộ luật dân sự và thu lời bất chính tổng số tiền là 76.261.644 đồng. Hành vi nêu trên của bị cáo T là nguy hiểm cho xã hội, đã xâm phạm đến trật tự quản lý kinh tế của Nhà nước về tín dụng. Khi thực hiện hành vi phạm tội bị cáo có đủ năng lực trách nhiệm hình sự. Nhận thức được việc cho vay lãi nặng là vi phạm pháp luật, ảnh hưởng xấu đến trật tự trị an tại địa phương. Nhưng vì mục đích tư lợi nên vẫn cố ý thực hiện hành vi phạm tội.
Do đó, hành vi nêu trên của bị cáo đã đủ yếu tố cấu thành tội “Cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự” theo khoản 1 Điều 201 Bộ luật hình sự, Điều luật quy định: “Điều 201. Tội cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự:
1. Người nào trong giao dịch dân sự mà cho vay với lãi suất gấp 05 lần trở lên của mức lãi suất cao nhất quy định trong Bộ luật Dân sự, thu lợi bất chính từ 30.000.000 đồng đến dưới 100.000.000 đồng hoặc đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này hoặc bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm thì bị phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm: [...]
3. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm”. 5
[3] Về nhân thân và các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự đối với bị cáo: Về nhân thân: bị cáo có nhân thân tốt Về tình tiết tăng nặng: Mặc dù Sần Văn T đã 02 lần thực hiện hành vi cho Nguyễn Xuân T4 vay tiền với lãi suất gấp 05 lần trở lên của mức lãi suất cao nhất quy định trong Bộ luật Dân sự, thu lời bất chính tổng số tiền 76.261.644 đồng nhưng chỉ có một lần thu lợi bất chính từ 30.000.000 đồng còn một lần thu lợi bất chính dưới 30.000.000 đồng nên T không bị áp dụng tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự “Phạm tội 02 lần trở lên”. Bị cáo không có tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự. Về tình tiết giảm nhẹ: Trong quá trình điều tra cũng như tại phiên tòa bị cáo đã thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải về hành vi phạm tội của mình. Bị cáo phạm tội lần đầu, thuộc trường hợp ít nghiêm trọng. Bị cáo đã đến Công an xã B, tỉnh Lai Châu tự thú. Bên cạnh đó, sau khi thực hiện tội phạm bị cáo đã giao nộp lại số tiền 69.000.000 đồng thu lợi bất chính để khắc phục hậu quả. Bị cáo là người dân tộc thiểu số sinh sống tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Hội đồng xét xử xét thấy cần áp dụng cho bị cáo tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự theo quy định tại điểm i, r, s khoản 1, khoản 2 Điều 51 của Bộ luật Hình sự. Trên cơ sở tính chất, mức độ nguy hiểm cho xã hội của hành vi phạm tội, nhân thân, bị cáo có nhiều tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự. Hội đồng xét xử xét thấy có thể xem xét áp dụng Điều 36 Bộ luật Hình sự đối với bị cáo tạo điều kiện cho bị cáo cải tạo ngoài xã hội, vừa thể hiện được sự khoan hồng của chính sách pháp luật vừa đảm bảo việc răn đe, giáo dục đối với bị cáo.
[4] Về hình phạt bổ sung và việc khấu trừ thu nhập cá nhân: Tuy bị cáo có thể được cải tạo ngoài xã hội nhưng xét bị cáo là lao động tự do, công việc và thu nhập không ổn định, không có tài sản riêng có giá trị, hàng tháng còn phải trả lãi ngân hàng, khó có khả năng thi hành hình phạt bổ sung và khấu trừ thu nhập cá nhân. Hội đồng xét xử thấy cần miễn hình phạt bổ sung và miễn khấu trừ thu nhập cá nhân cho bị cáo và không buộc bị cáo phải lao động phục vụ cộng đồng theo quy định tại khoản 3, 4 Điều 36 Bộ luật Hình sự.
[5] Về biện pháp tư pháp và xử lý vật chứng của vụ án: Đối với số tiền bị cáo sử dụng vào mục đích thực hiện hành vi phạm tội cho vay lãi nặng hiện người vay anh Nguyễn Xuân T4 đã nộp lại số tiền 220.000.000 đồng tại Phòng Thi hành án dân sự khu vực 1 – Lai Châu theo biên lại số 0000201 ngày 22/5/2026. Xét đây là công cụ phạm tội nên căn cứ điểm a khoản 1 Điều 47 Bộ luật hình sự và điểm a khoản 2 Điều 106 Bộ luật tố tụng hình sự tịch thu nộp Ngân sách Nhà nước số tiền này. Đối với khoản tiền lãi tương ứng với mức lãi suất 20%/năm thực tế bị cáo và anh C đã được nhận là 14.465.753 đồng. Xét đây là tiền phát sinh từ tội phạm nên cần truy thu sung ngân sách Nhà nước số tiền trên đối với bị cáo và anh C 6 theo quy định tại điểm b khoản 1 Điều 47 Bộ luật hình sự, điểm b khoản 2 Điều 106 Bộ luật tố tụng hình sự. Cụ thể: Thu của bị cáo T là 11.726.027 đồng và người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan C là 2.739.726 đồng. Đối với tổng số tiền thu lợi bất chính là 69.534.247 đồng (số tiền lãi vượt quá 20%/năm), cần buộc bị cáo và anh C trả lại cho người vay theo khoản 1 Điều 48 Bộ luật hình sự, điểm b khoản 3 Điều 106 Bộ luật tố tụng hình sự, cụ thể: Bị cáo T phải trả lại là: 57.273.973 đồng; người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan C phải trả lại là 12.260.274 đồng. Về xử lý vật chứng: Đối với 01 điện thoại di động nhãn hiệu IPhone 14 Pro max màu tím, IMEI: 358416182281499, IMEI 2: 358416187092784, kèm theo một sim Viettel 4G trên sim có in hàng số 8984048000931757548 thu của bị cáo T và 01 chiếc điện thoại di động nhãn hiệu Iphone 12 Pro Max màu vàng đồng, sử dụng ốp điện thoại, số máy MGDE3VN/A; số seri: GONF22FCOD55, bên trong lắp một thẻ sim điện thoại 0832.032.888 thu của anh Phạm Quang C liên quan đến hành vi phạm tội nên cần tịch thu sung vào ngân sách Nhà nước theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 47 Bộ luật Hình sự, điểm a khoản 2 Điều 106 Bộ luật Tố tụng hình sự .
[6] Về án phí: Căn cứ Điều 135, khoản 2 Điều 136 Bộ luật Tố tụng hình sự, điểm a khoản 1 Điều 23 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30- 12-2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí tòa án. Bị cáo phải chịu án phí hình sự sơ thẩm theo quy định của pháp luật.
[7] Quan điểm của Kiểm sát viên tại phiên tòa phù hợp với quan điểm của Hội đồng xét xử nên được chấp nhận.
Quyết định
Căn cứ vào khoản 1 Điều 201, điểm i, r, s khoản 1, khoản 2 Điều 51, Điều 36; điểm a, b khoản 1 Điều 47, khoản 1 Điều 48 của Bộ luật Hình sự; điểm a, b khoản 2, điểm b khoản 3 Điều 106, Điều 135, khoản 2 Điều 136, các Điều 331, 333 của Bộ luật Tố tụng hình sự và điểm a khoản 1 Điều 23 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30-12-2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí tòa án:
[1]. Về tội danh: Tuyên bố bị cáo Sần Văn T phạm tội “Cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự”.
[2]. Về hình phạt: Xử phạt bị cáo Sần Văn T 16 (Mười sáu) tháng cải tạo không giam giữ. Giao bị cáo cho UBND xã B, tỉnh Lai Châu, giám sát, giáo dục. Thời gian cải tạo không giam giữ tính từ ngày Cơ quan thi hành án hình sự Công an tỉnh L nhận được quyết định thi hành án. Miễn khấu trừ thu nhập cá nhân, lao động phục vụ cộng đồng cho bị cáo. 7
[3]. Về biện pháp tư pháp và xử lý vật chứng: - Tịch thu số tiền 220.000.000 đồng tiền bị cáo T cho anh Nguyễn Xuân T4 vay. Xác nhận anh T4 đã nộp lại số tiền này tại Phòng Thi hành án dân sự khu vực 1 – Lai Châu theo biên lai số 0000201 ngày 22/5/2026. - Buộc bị cáo T và anh C nộp Ngân sách Nhà nước khoản tiền lãi tương ứng với mức lãi suất 20%/năm thực tế đã nhận: Cụ thể bị cáo T phải nộp số tiền 11.726.027 đồng và người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan Phạm Quang C phải nộp số tiền 2.739.726 đồng - Buộc bị cáo và anh C trả lại cho anh Nguyễn Xuân T4 tiền thu lợi bất chính cụ thể: Bị cáo T phải trả lại là: 57.273.973 đồng; người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan C phải trả lại là 12.260.274 đồng. Xác nhận bị cáo Sần Văn T đã nộp số tiền 69.000.000 đồng theo biên lai số 0000250 ngày 17/6/2026 và anh Phạm Quang C đã nộp số tiền 15.000.000 đồng theo biên lai số 0000251 ngày 17/6/2026 tại Phòng thi hành án dân sự khu vực 1 – Lai Châu để đảm bảo thi hành án. - Tịch thu sung vào ngân sách Nhà nước đối với 01 điện thoại di động nhãn hiệu IPhone 14 Pro max màu tím, IMEI: 358416182281499, IMEI 2: 358416187092784, kèm theo một sim Viettel 4G trên sim có in hàng số 8984048000931757548 thu của bị cáo T và 01 chiếc điện thoại di động nhãn hiệu Iphone 12 Pro Max màu vàng đồng, sử dụng ốp điện thoại, số máy MGDE3VN/A; số seri: GONF22FCOD55, bên trong lắp một thẻ sim điện thoại 0832.032.888 thu của anh Phạm Quang C (Vật chứng hiện đang bảo quản tại kho Công an tỉnh L theo Lệnh nhập kho vật chứng số 1100/LNK-CSKT và lệnh nhập kho vật chứng số 1447/LNK-CSKT, Biên bản giao nhận vật chứng cùng ngày 22/5/2026 và Biên bản giao nhận vật chứng ngày 17/6/2026 giữa điều tra viên thuộc Cơ quan CSĐT- Công an tỉnh L và cán bộ kho vật chứng thuộc phòng PC10 – Công an tỉnh L).
4. Về án phí: Bị cáo Sần Văn T phải chịu án phí hình sự sơ thẩm số tiền 200.000 đồng (Hai trăm nghìn đồng chẵn). Bị cáo được quyền kháng cáo trong hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án lên Tòa án nhân dân cấp trên. Những người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan vắng mặt tại phiên tòa được quyền kháng cáo phần bản án liên quan đến quyền nghĩa vụ