Bản án 398/2026/DS-STTranh chấp hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra công khai tại phiên tòa; Căn cứ kết quả tranh tụng tại phiên tòa, đề nghị của đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 9 – Vĩnh Long, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về quan hệ pháp luật tranh chấp và thẩm quyền giải quyết:

Căn cứ vào yêu cầu khởi kiện của bà Trần Thị Phi T thì vụ án có quan hệ pháp luật là tranh chấp “Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất + Hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất”. Bị đơn ông Huỳnh Văn P1 có nơi cư trú tại xã Q, tỉnh Vĩnh Long nên vụ án thuộc thẩm quyền của Tòa án nhân dân khu vực 9 – Vĩnh Long theo quy định tại Điều 26, Điều 35, điểm c khoản 1 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự và khoản 2 Điều 1 Luật sửa đổi, bổ sung một số Điều của Bộ luật Tố tụng dân sự, Luật Tố tụng Hành chính, Luật Tư pháp người chưa thành niên, Luật Phá sản và Luật Hoà giải đối thoại tại Toà án;

[2] Về thủ tục tố tụng: bị đơn ông Huỳnh Văn P1, người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan bà Huỳnh Thị D, ông Huỳnh Thanh L, bà Huỳnh Thị P2 đồng thời là người kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng của người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan bà Phạm Thị B (đã chết) đã được Tòa án triệu tập hợp lệ đến lần thứ hai để tham gia phiên tòa nhưng vắng mặt không có lý do; Đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn bà Phi T là ông Cao Văn P có đơn yêu cầu xét xử vắng mặt; người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan ông Đinh Văn Đ, bà Đinh Trần Thảo V và Văn phòng đăng ký đất đai tỉnh V có đơn yêu cầu Tòa án xét xử vắng mặt nên căn cứ quy định tại Điều 227, 228 Bộ luật tố tụng dân sự Tòa án xét xử vắng mặt những đương sự vừa nêu trên. Còn đối với ông Huỳnh Thanh S có mặt tại phiên tòa nhưng đến khi kết thúc phần xét hỏi, ông S tự ý bỏ về nên xem như ông S tự từ bỏ quyền lợi và nghĩa vụ của mình. Hơn nữa đây là phiên tòa được mở lại lần thứ hai nên việc ông S tự ý bỏ về không ảnh hưởng đến quá trình giải quyết vụ án của Hội đồng xét xử nên Hội đồng xét xử tiếp tục phiên tòa xét xử.

[3] Về nội dung: Bà Trần Thị Phi T cho rằng, vào năm 2005 mẹ của bà Phi T có nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất, loại đất trồng lúa của ông Huỳnh Văn P1 với diện tích 1.479,4m² thuộc thửa số 221 tờ bản đồ số 22 (nay là tờ bản đồ số 54) tọa lạc ấp T, xã M, huyện T, tỉnh Bến Tre (nay là ấp T, xã Q, tỉnh Vĩnh Long) 7 do ông Huỳnh Văn Q và bà Phạm Thị B đứng tên chủ sử dụng trên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (cha, mẹ của ông P1), hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất được xác lập ngày 30/9/2005 với giá 10.000.000 đồng. Việc chuyển nhượng quyền sử dụng đất hai bên có lập văn bản bằng giấy viết tay, nhưng sau khi mẹ bà T chết văn bản đã bị thất lạc nên hiện nay không còn giấy tờ gì chứng minh có việc lập hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất nêu trên. Bị đơn ông Huỳnh Văn P1 không thừa nhận có chuyển nhượng cho bà C phần đất nêu trên theo lời trình bày của bà T. Ông P1 cũng không có chứng cứ chứng minh cho lời trình bày của mình là cầm đất nát vốn cho bà C trong thời hạn 15 năm kể từ năm 2003 (Cầm đất nát vốn có nghĩa là bà C giao cho ông P1 9.000.000 đồng, đổi lại bà C được sử dụng thửa đất trên trong thời hạn 15 năm, hết thời hạn 15 năm thì bà C trả lại đất cho ông P1, còn số tiền 9.000.000 đồng thì ông P1 không phải trả lại cho bà C). Bà Phi T có cung cấp cho Tòa án bản lược ghi cuộc nói chuyện ngày 07/9/2023 giữa bà T với bà Phạm Thị B. Trong cuộc nói chuyện này thì B có thừa nhận rằng ông P1 đã được ông Q, bà B cho thửa đất đang tranh chấp này và ông P1 đã chuyển nhượng cho bà C. Xét thấy mặc dù bà T không cung cấp được hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất giữa bà Dương Thị C với ông Huỳnh Văn P1 và ông P1 cũng không thừa nhận có chuyển nhượng phần đất đang tranh chấp này cho bà C nhưng ông P1 cũng không cung cấp được chứng cứ chứng minh việc ông P1 cầm đất nát vốn cho bà C. Hơn nữa việc bà C sử dụng đất và sau khi bà C mất thì bà Phi T quản lý sử dụng đất đến nay thì ông P1, ông S không có ngăn cản hay tranh chấp gì. Việc ông P1 cho rằng cầm đất nát vốn cho bà C sau hạn 15 năm kể từ năm 2003 thì đến năm 2018 là hết hạn cầm đất thì tại sao ông P1 không tranh chấp yêu cầu bà T phải trả lại đất cho ông P1. Do đó có căn cứ xác định rằng việc ông P1 có chuyển nhượng thửa đất đang tranh chấp này là có thật, phù hợp với sự thừa nhận của bà B và quá trình quản lý sử dụng lâu dài, cải tạo đất lên liếp trồng dừa của bà Phi T. Tuy nhiên ông P1 không có đứng tên giấy chứng nhận quyền sử dụng thửa đất này nên ông P1 cũng không có quyền định đoạt phần đất này, do đó hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất giữa ông P1 với bà C bị vô hiệu, không làm phát sinh, thay đổi, chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự của các bên kể từ thời điểm giao dịch được xác lập. Các bên có nghĩa vụ khôi phục lại tình trạng ban đầu hoàn trả lại cho nhau những gì đã nhận. Trường hợp không thể hoàn trả được bằng hiện vật thì trị giá thành tiền để hoàn trả theo quy định tại khoản 1, 2 Điều 131 Bộ luật dân sự 2015.

[4] Về lỗi dẫn đến hợp đồng bị vô hiệu: bà C và ông P1 đều biết việc ông P1 không có đứng tên thửa đất đang tranh chấp này nhưng vẫn các bên vẫn thực hiện việc chuyển nhượng thửa đất này nên các bên đều có lỗi dẫn đến hợp đồng bị vô hiệu.

[5] Xác định thiệt hại và bồi thường thiệt hại: 8 Ông P1 thừa nhận có nhận 9.000.000 đồng của bà C; giá đất hiện nay 270.000 đồng/m2 x 1.479,4m2 = 399.438.000 đồng. Do đó thiệt hại được xác định là việc chênh lệch giá đất là 390.438.000 đồng. Bà C và ông P1 đều có lỗi nên mỗi bên phải chịu 50% thiệt hại. Do ông P1 đã nhận của bà C 9.000.000 đồng nên ông P1 có nghĩa vụ trả 9.000.000 đồng và bồi thường 50% thiệt hại cho bà C với số tiền 195.218.000 đồng. Tuy nhiên do bà C đã chết và các đồng thừa kế với bà Phi T không có tranh chấp hay yêu cầu gì đối với phần đất này nên ông P1 có nghĩa vụ trả tiền nhận chuyển nhượng đất và bồi thường thiệt hại cho người nhận là bà Trần Thị Phi T số tiền 204.218.000 đồng. Đối với cây trồng trên đất là 36 cây dừa đang cho trái có giá 1.660.000 đồng/cây, bị đơn ông P1 và người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan ông Huỳnh Thanh S thừa nhận là của bà Phi T trồng và hiện nay thửa đất đang tranh chấp do ông Huỳnh Thanh S đứng tên, đang quản lý sử dụng nên ông S có nghĩa vụ hoàn trả lại giá trị của 36 cây dừa nêu trên cho bà Phi T với số tiền 59.760.000 đồng là phù hợp.

[6]

Từ những phân tích nêu trên, căn cứ khoản 2 Điều 92 Bộ luật tố tụng dân sự; các Điều 117, 122, 123, 131, 500, 501, 502 Bộ luật dân sự; các Điều 105, 106, 127, 137, khoản 3 Điều 113 Luật Đất đai 2003; các Điều 45, 134, 236 Luật Đất đai năm 2024. Hội đồng xét xử Quyết định, không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Trần Thị Phi T.

[7] Về chi phí tố tụng: Bà T đồng ý nộp 1.955.000 đồng, không yêu cầu giải quyết, nên Tòa án không xem xét.

[8] Về án phí: Bà Phi T phải nộp án phí dân sự sơ thẩm do yêu cầu khởi kiện của bà Phi T không được Tòa án chấp nhận nhưng bà Phi T là người cao tuổi nên được miễn nộp án phí theo quy định tại điểm đ khoản 1 Điều 12 và khoản 2 Điều 26 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 Nghị quyết quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Toà án. Do ông P1 và ông S có nghĩa vụ trả tiền cho bà Phi T nên buộc ông P1 có nghĩa vụ nộp số tiền 10.211.000 đồng; Buộc ông S có nghĩa vụ nộp số tiền 2.988.000 đồng.

[9] Các đương sự có quyền kháng cáo bản án theo quy định tại Điều 273 của Bộ luật Tố tụng dân sự.