Bản án 196/2026/HS-STBản án 196/2026/HS-ST

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

[1] Về hành vi, quyết định tố tụng của Cơ quan điều tra, Điều tra viên, Viện kiểm sát, Kiểm sát viên trong quá trình điều tra, truy tố đã thực hiện đúng thẩm quyền, trình tự, thủ tục theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự. Quá trình điều tra và tại phiên tòa, bị cáo và những người tham gia tố tụng khác không có ý kiến hoặc khiếu nại về hành vi, quyết định của cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng.

Do đó, các hành vi, quyết định tố tụng của Cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng đã thực hiện đều hợp pháp.

[2] Tại phiên tòa, bị cáo Phan Thành T đã khai nhận toàn bộ hành vi phạm tội của mình. Lời khai nhận tội của bị cáo phù hợp với lời khai của những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan cũng như các chứng cứ, tài liệu khác mà Cơ quan điều tra đã thu thập có trong hồ sơ vụ án. Hội đồng xét xử có đủ cơ sở kết luận: Trong khoảng thời gian từ tháng 9/2025 đến ngày 11/01/2026, trên địa bàn phường N và các phường khác thuộc thành phố Đà Nẵng, Phan Thành T đã thực hiện hành vi cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự đối với 20 người, tổng số tiền cho vay là 979.000.000 đồng, mức lãi suất từ 365%/năm đến 421,15%/năm (gấp 18,25 lần đến 21,1 lần mức lãi suất cao nhất quy định trong Bộ luật Dân sự là 20%/năm). Tổng số tiền lãi đã thu 245.130.769 đồng; tiền lãi theo quy định 12.025.206 đồng; tiền thu lợi bất chính 376.255.564 đồng. Hành vi của bị cáo là nguy hiểm cho xã hội, đã xâm phạm trật tự quản lý kinh tế của Nhà nước trong lĩnh vực tín dụng, đồng thời xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của những người vay tiền. Bị cáo nhận thức rõ việc cho vay với mức lãi suất cao vượt quá giới hạn pháp luật cho phép là trái quy định nhưng vì mục đích vụ lợi vẫn cố ý thực hiện trong thời gian dài, đối với nhiều người, nhiều lần. Như vậy, hành vi của bị cáo Phan Thành T đã đủ yếu tố cấu thành tội “Cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự”, quy định tại khoản 2 Điều 201 Bộ luật Hình sự. Viện kiểm sát nhân dân khu vực 2 - Đà Nẵng truy tố bị cáo về tội danh và điều luật nêu trên là có căn cứ, đúng người, đúng tội, đúng pháp luật.

[3] Về tính chất, mức độ hành vi phạm tội của bị cáo: Hành vi phạm tội của bị cáo có tính chất nghiêm trọng. Bị cáo không chỉ thực hiện một giao dịch cho vay riêng lẻ mà đã tổ chức việc tìm kiếm, tiếp nhận và cho nhiều người vay tiền trong một khoảng thời gian liên tục, với mức lãi suất cao gấp nhiều lần mức lãi suất cao nhất mà pháp luật cho phép. Bị cáo đã cho 20 người vay, với nhiều khoản vay được thực hiện nhiều lần, qua đó thu lợi bất chính số tiền 376.255.564 đồng. Điều này thể hiện bị cáo thực hiện hành vi phạm tội nhằm mục đích vụ lợi, có tính chất thường xuyên và kéo dài. Bị cáo là người trực tiếp thực hiện việc tìm kiếm người vay, thỏa thuận các điều kiện vay, kiểm tra người vay, giữ giấy tờ và thực hiện việc giải ngân theo phương thức đã được thống nhất. Mặc dù bị cáo khai nhận số tiền cho vay và toàn bộ số tiền lãi, tiền gốc do Lê Tuấn A2 quản lý, sử dụng, nhưng bị cáo đã trực tiếp tham gia thực hiện các công việc cần thiết để hoạt động cho vay lãi nặng được thực hiện trên thực tế.

Vì vậy, bị cáo phải chịu trách nhiệm hình sự về toàn bộ hành vi phạm tội của mình. 12

[4] Về nhân thân, tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự: Bị cáo Phan Thành T có nhân thân xấu. Ngày 20/5/2014, bị Tòa án nhân dân quận Tây Hồ, thành phố Hà Nội (cũ) xử phạt 06 tháng tù về tội “Trộm cắp tài sản” theo Bản án số 56/HS-ST. Ngày 27/3/2020, bị Công an quận T, thành phố Hà Nội (cũ) xử phạt vi phạm hành chính bằng hình thức phạt tiền 1.500.000 đồng về hành vi “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” theo Quyết định số 217447. Bị cáo đã thực hiện hành vi phạm tội đối với nhiều người, nhiều lần, nên phải chịu tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự “phạm tội 02 lần trở lên” quy định tại điểm g khoản 1 Điều 52 Bộ luật Hình sự. Quá trình điều tra cũng như tại phiên tòa, bị cáo thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải, thể hiện thái độ nhận thức được hành vi sai phạm của mình và không quanh co, chối tội. Đây là tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự quy định tại điểm s khoản 1 Điều 51 Bộ luật Hình sự.

[5] Về hình phạt:

Căn cứ vào tính chất, mức độ nguy hiểm cho xã hội của hành vi phạm tội; nhân thân, tình tiết tăng nặng và các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự của bị cáo. Hội đồng xét xử xét thấy cần phải xử phạt bị cáo Phan Thành T hình phạt tù có thời hạn, cách ly bị cáo ra khỏi đời sống xã hội một thời gian để cải tạo, giáo dục đối với bị cáo nói riêng đồng thời cũng để răn đe, phòng chống tội phạm nói chung.

[6] Về hình phạt bổ sung: Xét bị cáo không có nghề nghiệp ổn định nên không cần thiết áp dụng hình phạt bổ sung là phạt tiền đối với bị cáo.

[7] Về biện pháp tư pháp: Đối với số tiền 34.500.000 đồng là tiền công bị cáo Phan Thành T được Lê Tuấn A2 trả trong thời gian tham gia thực hiện hoạt động cho vay lãi nặng. Đây là khoản tiền bị cáo được hưởng có liên quan trực tiếp đến việc thực hiện hành vi phạm tội, do đó cần truy thu, sung vào ngân sách Nhà nước theo quy định của pháp luật. Đối với số tiền gốc mà người vay đã trả cho T nên truy thu sung công quỹ Nhà nước, tổng cộng 852.169.231 đồng, gồm: chị Thái Huỳnh Trâm A1 167.400.000 đồng; anh Trần Văn Mạnh Q 7.961.538 đồng; chị Nguyễn Thị Thùy D 23.000.000 đồng; anh Trần Công Đ 346.154; Nguyễn Văn D1 23.461.538 đồng; anh Phan Quang Đinh N 13.500.000 đồng; anh Đinh Mộng H 39.692.308 đồng; chị Nguyễn Hoàng Thoại V 7.500.000 đồng; anh Trần Đình T1 6.923.077; chị Nguyễn Thị Tú P 40.000.000 đồng; anh Trần Quang V1 8.000.000 đồng; chị Nguyễn Thị H1 13.076.923 đồng; chị Nguyễn Châu Lâm T2 5.000.000 đồng; chị Phạm Thị T3 253.846.154 đồng; chị Nguyễn Thanh T4 4.000.000 đồng; chị Nguyễn Thị Thúy P1 216.923.077 đồng; chị Lê Thị Hồng N1 1.923.077 đồng; anh Trương Minh Đ1 769.231 đồng; anh Lý Văn M 18.846.154 đồng. Đối với số tiền gốc mà những người vay chưa trả hết cho bị cáo Phan Thành T, đây là tiền được sử dụng để thực hiện hoạt động cho vay lãi nặng, là khoản tiền liên quan trực tiếp đến hành vi phạm tội.

Do đó, cần buộc những người vay nộp lại số tiền gốc chưa trả để sung vào ngân sách Nhà nước, tổng cộng 126.830.769 đồng, gồm: chị Thái Huỳnh Trâm A1 17.600.000 đồng; anh Trần Văn Mạnh Q 1.038.462 đồng; chị Nguyễn Thị Thùy D 4.000.000 đồng; anh Trần Công Đ 2.653.846 đồng; anh Nguyễn Văn D1 1.538.462 đồng; anh Phan Quang Đình N2 1.500.000 đồng; anh Đinh Mộng H 2.307.692 đồng; chị Nguyễn Hoàng Thoại V 2.500.000 đồng; anh 13 Trần Đình T1 2.076.923 đồng; anh Trần Quang V1 2.000.000 đồng; chị Nguyễn Thị H1 6.923.077 đồng; chị Phạm Thị T3 46.153.846 đồng; chị Nguyễn Thị Thúy P1 23.076.923 đồng; chị Lê Thị Hồng N1 3.076.923 đồng; anh Trương Minh Đ1 9.230.769 đồng; anh Lý Văn M 1.153.846 đồng. Đối với số tiền phí hồ sơ mà bị cáo Phan Thành T đã thu của người vay, là khoản thu lợi bất chính, nên truy thu sung công quỹ Nhà nước, tổng cộng 143.150.000 đồng, gồm: chị Thái Huỳnh Trâm A1 26.000.000 đồng; anh Trần Văn Mạnh Q 1.550.000 đồng; chị Nguyễn Thị Thùy D 3.200.000 đồng; anh Trần Công Đ 600.000 đồng; anh Nguyễn Văn D1 3.750.000 đồng; anh Phan Quang Đình N2 1.400.000 đồng; anh Đinh Mộng H 5.200.000 đồng; chị Nguyễn Hoàng Thoại V 2.000.000 đồng; anh Trần Đình T1 1.350.000 đồng; chị Nguyễn Thị Tú P 6.000.000 đồng; anh Trần Quang V1 2.000.000 đồng; chị Nguyễn Thị H1 3.000.000 đồng; chị Nguyễn Châu Lâm T2 1.000.000 đồng; chị Phạm Thị T3 45.000.000 đồng; chị Nguyễn Thanh T6 T 600.000 đồng; chị Nguyễn Thị Thúy P1 36.000.000 đồng; chị Lê Thị Hồng N1 750.000 đồng; anh Trương Minh Đ1 1.500.000 đồng; anh Lý Văn M 2.250.000 đồng Đối với số tiền lãi bị cáo Phan Thành T đã thu vượt quá mức lãi suất cao nhất theo quy định của pháp luật, đây là khoản thu lợi bất chính từ những người vay nên cần buộc bị cáo trả lại cho người đã nộp khoản tiền này. Tổng số tiền phải trả lại là 233.105.564 đồng, gồm: chị Thái Huỳnh Trâm A1 39.556.849 đồng; anh Trần Văn Mạnh Q 2.275.037 đồng; chị Nguyễn Thị Thùy D 6.572.329 đồng; anh Trần Công Đ 98.915 đồng; anh Nguyễn Văn D1 6.704.215 đồng; anh Phan Quang Đình N2 3.857.671 đồng; anh Đinh Mộng H 11.342.213 đồng; chị Nguyễn Hoàng Thoại V 2.143.151 đồng; anh Trần Đình T1 1.978.293 đồng; chị Nguyễn Thị Tú P 9.452.055 đồng; anh Trần Quang V1 2.137.671 đồng; chị Nguyễn Thị H1 3.736.776 đồng; chị Nguyễn Châu Lâm T2 1.428.767 đồng; chị Phạm Thị T3 72.537.408 đồng; chị Nguyễn Thanh T4 1.143.014 đồng; chị Nguyễn Thị Thúy P1 61.986.512 đồng; chị Lê Thị Hồng N1 549.526 đồng; anh Trương Minh Đ1 219.810 đồng; anh Lý Văn M 5.385.353 đồng.

[8] Đối với vật chứng: Đối với 10 tờ giấy biên nhận tiền ghi tên: Nguyễn Thanh T4, Lý Văn M, Lê Thị Hồng N1, Nguyễn Hoàng Thoại V, Nguyễn Châu Lâm T2, Trương Minh Đ1, Trần Công Đ, Nguyễn Thị H1, Phạm Thị T3, Nguyễn Thị Thùy D; 01 hợp đồng thuê nhà mang tên Cao Thanh P2, đây là những tài liệu, chứng cứ có giá trị chứng minh hành vi phạm tội, cần tiếp tục lưu trong hồ sơ vụ án. Đối với 10 thẻ căn cước công dân tên: Nguyễn Thị Thùy D, Nguyễn Thanh T4, Trần Công Đ, Lê Thị Hồng N1, Lý Văn M, Phạm Thị T3, Nguyễn Thị H1, Trần Văn Mạnh Q, Nguyễn Châu Lâm T2, Trương Minh Đ1, đây là giấy tờ cá nhân của những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến vụ án nên trả lại cho chủ sở hữu. Đối với 01 thẻ căn cước công dân mang tên Nguyễn Hữu L2 hiện đang tạm giữ tại Cơ quan CSĐT Công an T, không liên quan đến vụ án nêu trên, nên trả lại cho anh L2. Đối với 01 Giấy đăng ký xe mang tên Nguyễn Huỳnh Đình Đ2, xác định thuộc sở hữu của chị Nguyễn Thị H1 nên cần trả lại cho chị Nguyễn Thị H1 14 Đối với 01 Giấy đăng ký xe mang tên Võ Minh H2, xác định thuộc sở hữu của chị Nguyễn Thị Thùy D nên cần trả lại cho chị Nguyễn Thị Thùy D Đối với 01 điện thoại di động, nhãn hiệu iPhone 7 màu vàng và 01 điện thoại di động, nhãn hiệu iPhone 7 Plus, màu đen, của bị cáo Phan Thành T được sử dụng vào việc phạm tội nên tịch thu sung công quỹ Nhà nước Đối với 01 điện thoại di động, nhãn hiệu iPhone XS, màu đen của bị cáo Phan Thành T không liên quan đến hành vi phạm tội nên trả lại cho bị cáo, tuy nhiên tiếp tục quy trữ để đảm bảo thi hành án. Đối với 01 xe mô tô nhãn hiệu Honda Wave Alpha, màu đen bạc, biển số: 67C1-580.36, số máy: JA39E0803067, số máy: RLHJA3904HY822917, qua xác minh chủ xe là anh Nguyễn Văn P3 (SN: 1997; trú: 657/BH, ấp B, xã B, tỉnh An Giang), Cơ quan CSĐT Công an T đã ra Quyết định ủy thác điều tra đến Cơ quan CSĐT Công an tỉnh A để triệu tập, xác minh làm rõ, tuy nhiên đến nay chưa có kết quả.

Do đó, tiếp tục tạm giữ tại Cơ quan CSĐT Công an T đợi kết quả ủy thác điều tra để xem xét, xử lý theo quy định pháp luật.

[9] Về vấn đề khác: Đối với đối tượng Lê Tuấn A2: Theo Phan Thành T khai nhận quá trình thực hiện hành vi Tuấn A2 sử dụng số điện thoại 0899.228.569, tài khoản Telegram tên “Lộc Phát”, tài khoản Zalo tên “Anh T7” hoặc “Vũ Đại M1” để liên hệ với T; toàn bộ số tiền lãi suất theo quy định của pháp luật, số tiền thu lợi bất chính, số tiền gốc mà người vay đã trả đều do Tuấn A2 quản lý, sử dụng.

Tuy nhiên, qua xác minh Lê Tuấn A2 hiện không có mặt tại địa phương; ngày 26/6/2026, Cơ quan CSĐT Công an T đã ra Quyết định truy tìm người số 8756 đối với Lê Tuấn A2.

Do đó, việc tách hành vi, tài liệu liên quan đến Lê Tuấn A2 để tiếp tục xác minh, làm rõ theo quy định là có căn cứ. Đối với STK 6066666888879 Ngân hàng M2 mang tên Pham N, qua xác minh chủ sở hữu là Phạm Ngọc L1 - T không quen biết Phạm Ngọc L1. Cơ quan CSĐT Công an T đã ra Quyết định ủy thác điều tra số 8511 ngày 09/6/2026, ủy thác cho Cơ quan CSĐT Công an thành phố H triệu tập, làm việc với L1, nhưng đến nay vẫn chưa có kết quả.

Do đó, ngày 26/6/2026 Cơ quan CSĐT Công an T ra Quyết định tách hành vi, tài liệu liên quan đến Lê Tuấn A2, Phạm Ngọc L1 và biện pháp tư pháp đối với số tiền gốc mà người vay đã trả; số tiền thu lợi bất chính và số tiền lãi hợp pháp có được từ hành vi cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự để thụ lý giải quyết nguồn tin tội phạm theo Thông báo thụ lý số 18136/TB-CSHS ngày 30/6/2026 là có căn cứ. Đối với anh Cao Thanh P2 là chủ căn hộ tại số F đường V, phường N, TP . không biết việc Tuấn A2, T thuê phòng ở và thực hiện hành vi cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự nên Cơ quan CSĐT Công an T không xử lý là có căn cứ. Đối với 01 căn cước công dân mang tên Nguyễn Hữu L2 (SN: 13/5/1992; HKTT: Đội 2, thôn T, xã M, tỉnh Quảng Trị), qua xác minh anh L2 không có mặt tại địa phương nên không có cơ sở xác định Phan Thành T thực hiện hành vi cho vay lãi nặng đối với L2.

Do đó, không có căn cứ xem xét trách nhiệm của bị cáo đối với khoản vay này.

[10] Về án phí: Bị cáo phải chịu án phí theo quy định của pháp luật. 15

[11] Xét đề nghị của đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 2 - Đà Nẵng tại phiên tòa phù hợp nhận định của Hội đồng xét xử nên chấp nhận.