Bản án 86/2026/HS-STBản án 86/2026/HS-ST

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

[1]. Về hành vi, quyết định tố tụng: Cơ quan điều tra - Công an tỉnh Đ và Điều tra viên; Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Điện Biên và Kiểm sát viên trong quá trình điều tra, truy tố đã thực hiện đúng về thẩm quyền, trình tự, thủ tục theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự. Quá trình điều tra bị cáo khai báo tự nguyện, không bị ép cung, nhục hình và không có ý kiến hoặc khiếu nại về hành vi, quyết định của Cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng.

Do đó, các hành vi, quyết định tố tụng của Cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng là hợp pháp.

[2]. Về hành vi phạm tội của bị cáo: Lời khai của bị cáo Nguyễn Quốc C tại phiên tòa và trong quá trình điều tra thống nhất với nhau, đồng thời phù hợp với lời khai của người đã vay tiền là Hồ A C1, lời khai của của Vàng A L, Nguyễn Thị T và phù hợp với các các tài liệu, chứng cứ trong hồ sơ vụ án như vật chứng được thu giữ, kết luận giám định. Do vậy có dủ cơ sở để kết luận: Từ tháng 01 năm 2022 đến tháng 4 năm 2025 Nguyễn Quốc C, đã thực hiện cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự đối với Hồ A C1, 04 lần với tổng số tiền là 110.000.000 đồng bằng hình thức vay tín chấp, mức lãi suất từ 5000 đồng/1.000.000 đồng/01 ngày, tương ứng với 183%/năm, gấp 9,13 4 lần mức lãi suất cao nhất là 20%/năm theo quy định của Bộ luật dân sự hiện hành, đến 10.000 đồng/1.000.000 đồng/01 ngày, tương ứng 365%/năm, gấp 18,25 lần mức lãi suất cao nhất là 20%/năm theo quy định của Bộ luật dân sự hiện hành. Tổng số tiền lãi theo thoả thuận là 428.875.000 đồng, trong đó số tiền Nguyễn Quốc C thu lợi bất chính là 398.398.288 đồng, số tiền lãi bị can được thu theo quy định là 30.476.712 đồng. Trên thực tế, Nguyễn Quốc C đã thu số tiền lãi của 04 lần vay là 256.700.000 đồng và số tiền gốc là 60.300.000 đồng. Bị cáo là người có đủ năng lực trách nhiệm hình sự, ý thức được việc cho vay lãi nặng bị pháp luật nghiêm cấm nhưng vì mục đích lợi nhuận, bị cáo đã thực hiện hành vi cho người khác vay tiền với lãi suất cao gấp 9,13 và 18,25 lần mức lài suất cao nhất quy định tại khoản 1 Điều 468 của Bộ luật Dân sự, thu lợi bất chính số tiền 398.398.288 đồng, trên thực tế bị cáo thu được lãi 256.700.000 đồng và số tiền gốc là 60.300.000 đồng. Hành vi nêu trên của bị cáo đã đủ yếu tố cấu thành tội Cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự. Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Điện Biên truy tố bị cáo về tội Cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự, quy định tại khoản 2 Điều 201 Bộ luật Hình sự là có căn cứ, đúng pháp luật. Bị cáo là người có đủ năng lực chịu trách nhiệm hình sự. Hành vi phạm tội của bị cáo trực tiếp xâm phạm trật tự quản lý kinh tế của Nhà nước trong lĩnh vực kinh doanh tiền tệ, tín dụng và Ngân hàng, xâm phạm lợi ích của công dân được pháp luật bảo vệ, gây ảnh hưởng xấu về tình hình an ninh trật tự tại địa phương.

Do đó, cần áp dụng hình phạt tương ứng với hành vi phạm tội của bị cáo để răn đe, giáo dục đối với bị cáo và phòng ngừa tội phạm chung.

[3]. Về tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ TNHS - Bị cáo 4 lần thực hiện hành vi phạm tội nên thuộc trường hợp phạm tội nhiều lần quy định tại điểm g khoản 1 Điều 52/BLHS - Về tình tiết giảm nhẹ: Bị cáo thành khẩn khai báo, phạm tội lần đầu thuộc trường hợp ít nghiêm trọng, có bố đẻ là Nguyễn Văn D1 được tặng thường huân chương kháng chiến hạng nhì, tại phiên tòa đã tự nguyện dùng số tiền bị thu giữ không liên quan đến việc phạm tội để khắc phục hậu quả trả lại cho người vay là Hồ A C1 và là người cao tuổi. Do vậy được áp dụng các tình tiết giảm nhẹ quy định tại điểm i, s khoản 1, khoản 2 Điều 51/BLHS - Về đặc điểm nhân thân: Bị cáo chưa có tiền án, tiền sự, chưa bị xử phạt vi phạm hành chính. - Về hình phạt bổ sung: Bị cáo không có nghề nghiệp, là người cao tuổi, hiện đang điều trị bệnh do vậy HĐXX không áp dụng hình phạt bổ sung với bị cáo. - Về án phí: Bị cáo là người cáo tuổi căn cứ điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết số 326 của Quốc hội miễn án phí HSST đối với bị cáo.

[5] Về xử lý vật chứng: Tịch thu tiêu hủy 02 quyển vở ghi loại 72 trang và 80 trang đã niêm phong, 01 túi giấy bìa hình hộp chữ nhật mặt trước túi niêm phong dán mảnh giấy trắng 5 in chữ đồ vật tạm giữ qua khám xét chỗ ở của Nguyễn Quốc C là những đồ vật không còn giá trị sử dụng cần tịch thu để tiêu hủy theo quy định tại điểm c khoản 2 Điều 106/BLTTHS. Trả bị cáo 01 điện thoại di động nhãn hiệu Vivo Y16 do không liên quan đến việc phạm tội theo quy định tại điểm a khoản 3 Điều 106/BLTTHS.

[6] Các biện pháp tư pháp [6.1] Truy thu nộp ngân sách nhà nước: Đối với số tiền 110.000.000 triệu đồng là số tiền Nguyễn Quốc C dùng để cho vay cần tịch thu sung ngân sách (60.300.000 đồng bị cáo phải nộp, 49.700.000 đồng tiền nợ gốc Hồ A C1 phải nộp) và T1 lãi tương ứng mức lãi xuất cao nhất theo quy định của BLDS mà bị cáo đã thu trên thực tế là 16.328.219 đồng phải thu nộp ngân sách, số thu quá quy định là 256.700.000 - 16.328.219 = 240.371.781 đồng phải trả lại người vay là Hồ A C1. Sau khi đối trừ khoản thu tại nhà bị cáo và số bị cáo tự nguyện bồi hoàn số tiền còn lại như sau: Đối với số tiền 215.530.000 đồng thu giữ tại nhà bị cáo có 75.000.000 đồng do thu lãi (74.700.000 đồng) và gốc (300.000 đồng) của Hồ A C1 cần tịch thu sung ngân sách nhà nước số tiền gốc và lãi trong quy định 4.393.150 đồng (300.000 + 4.093.150); trả Hồ A C1 số lãi vượt quá quy định là 70.606.850 đồng (74.700.000 - 4.093.150). Số còn lại là 140.530.000 là tài sản chung của vợ chồng bị cáo cần trả lại vợ bị cáo là bà Nguyễn Thị T 1/2 số tài sản trên (140.530.000 : 2 = 70.265.000 đồng); phần của bị cáo bị cáo tự nguyện nộp khắc phục hậu quả đối với Hồ A C1 Bị cáo phải nộp sung ngân sách là 60.300.000 đồng tiên gốc đã thu + 16.328.219 đồng lãi trong quy định = 76.628.219 đồng. trừ số tiền lãi trong quy định và gốc trong tổng thu được từ 75.000.000 tại nhà bị cáo gồm có gốc 300.000 đồng, lãi trong quy định 4.093.150 đồng là 4.393.150 đồng. Còn lại số tiền 72.235.069 đồng bị cáo phải tiếp tục nộp (76.628.219 - 4.393.150 = 72.235.069 đồng) Buộc người có quyền, nghĩa vụ liên quan Hồ A C1 phải nộp lại số tiền gốc 49.700.000 sung ngân sách nhà nước. [6.2] Buộc bị cáo trả lại cho ông Hồ A C1 số tiền lãi vượt quy định thực tế đã thu 256.700.000 -16.328.219 lãi trong quy định, còn lại 240.371.781 đồng. Số tiền trên được trừ đi khoản 70.606.850 đồng (lãi quá quy định 75.000.000 - 4.393.150 = 70.606.850) và 70.265.000 (tự nguyện bồi hoàn) trong số tiền 215.530.000 đồng thu tại nhà bị cáo. Còn lại 99.499.931 đồng còn lại bị cáo tiếp tục phải trả cho Hồ A C1. [6.3] Trả Hồ A C1 70.606.850 (lãi quá quy định) số trích ra từ số tiền thu được tại nhà bị cáo và số bị cáo tự nguyện bồi hoàn + 70.265.000 = 140.871.850 đồng, nhưng cần giữ lại 49.700.000 (gốc anh C1 chưa trả) để đảm bảo thi hành án (đối trừ với số tiền gốc anh C1 chưa trả phải thu nộp là 140.871.850 - 49.700.000 = 91.171.850 đồng (số tiền trên trong số 215.530.000 đồng thu tại nhà bị cáo theo giám định là tiền thật được gửi tại Kho bạc nhà nước khu vực X theo công văn số 6 1363/CV-CSKT ngày 27/7/2026 của CQCSĐT) [6.4]Trả người có quyền, nghĩa vụ liên quan Nguyễn Thị T số tiền 70.265.000 đồng là tiền của bà T không liên quan đến việc phạm tội.

[7]. Các vấn đề khác: Đối với các giấy tờ Nguyễn Quốc C cho một số cá nhân vay tiền. Quá trình điều tra xác định là vay mượn cá nhân không có dấu hiệu phạm tội, nên không có căn cứ để xử lý. Đối với Nguyễn Thị T, sinh năm 1968 trú tại tổ A, xã N, tỉnh Điện Biên là vợ của bị cáo Nguyễn Quốc C. Quá trình điều tra xác định: Việc Nguyễn Thị T dùng tài khoản ngân hàng nhận tiền của Hồ A C1 sau đó rút tiền mặt đưa về cho Nguyễn Quốc C. Tuy nhiên chị T không biết nội dung giao dịch, không tham gia, không thống nhất, bàn bạc gì với Nguyễn Quốc C trong việc cho vay lãi nặng. Ngoài ra, cơ quan điều tra còn thu giữ một số giấy tờ, tài liệu thể hiện việc T cho một số cá nhân vay tiền. T và người vay đều xác nhận việc vay mượn cá nhân, không tính lãi. Nên không có căn cứ để xử lý đối với Nguyễn Thị T. Hội đồng xét xử kiến nghị: UBND xã N, tỉnh Điện Biên chỉ đạo các cơ quan liên quan tăng cường về công tác tuyên truyền về phương thức, thủ đoạn hoạt động của tội phạm cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự, tác hại đối với gia đình và xã hội, nâng cao tinh thần cảnh giác, phòng, chống, tố giác các hoạt động cho vay lãi nặng trên địa bàn. Phối hợp với các ngân hàng trên địa bàn cung cấp thông tin về các gói tín dụng ưu đãi để người dân vay vốn khi có nhu cầu.