Bản án 870/2026/HC-PTBản án 870/2026/HC-PT

[1] Về tính hợp pháp của đơn kháng cáo, quyết định kháng nghị: Đơn kháng cáo của ông Nguyễn Anh D và Quyết định kháng nghị phúc thẩm số 03/QĐ-VKS-HC làm trong hạn luật định; ông D đã nộp tạm ứng án phí phúc thẩm.

Do đó, đơn kháng cáo và quyết định kháng nghị nêu trên đủ điều kiện để thụ lý và xét xử theo trình tự phúc thẩm.

[2] Về sự vắng mặt của đương sự: Người đại diện hợp pháp của Chủ tịch UBND xã C có văn bản đề nghị xét xử vắng mặt.

Do đó, Toà án tiến hành xét xử vắng mặt người bị kiện theo quy định tại khoản 4 Điều 225 Luật Tố tụng hành chính.

[3] Về đối tượng khởi kiện, thẩm quyền giải quyết vụ án và thời hiệu khởi kiện: Quyết định số 12722 của UBND huyện C được ban hành ngày 12/12/2024, có nội dung thu hồi, hủy bỏ quyết định cho phép chuyển mục đích sử dụng đất số 1301; Quyết định số 4064 của Chủ tịch UBND huyện C được ban hành ngày 30/5/2025, có nội dung giải quyết khiếu nại (lần đầu) của ông D; Quyết định số 12722 có nội dung thu hồi, hủy bỏ Quyết định số 1301 là quyết định hành chính có liên quan. Đây là các quyết định hành chính của cơ quan Nhà nước cấp huyện trong lĩnh vực quản lý Nhà nước về đất đai và giải quyết khiếu nại. Ông D khởi kiện yêu cầu huỷ các quyết định nêu trên vào ngày 12/6/2025.

Do đó, Toà án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh thụ lý, xét xử vụ án là đúng đối tượng khởi kiện, đúng thẩm quyền, phù hợp với quy định tại các khoản 1, 2 Điều 3, khoản 1 Điều 30, khoản 4 Điều 32, điểm a khoản 2 Điều 116 Luật Tố tụng hành chính.

[4] Tại phiên toà sơ thẩm, ông D bổ sung các yêu cầu: - Ghi nhận ông D được quyền căn cứ vào Bản án có hiệu lực pháp luật để liên hệ Chi cục thuế huyện C tiếp tục thực hiện nghĩa vụ nộp tiền chuyển mục đích sử dụng đất, theo Quyết định số 1301/QĐ-UBND ngày 23/01/2018 của 6 UBND huyện C; sau khi hoàn tất việc nộp tiền chuyển mục đích sử dụng đất, ông D được quyền liên hệ Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai huyện Đ1 và các cơ quan chức năng có thẩm quyền lập thủ tục cấp đổi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất, theo bản vẽ hiện trạng vị trí đất được Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai huyện Đ1 duyệt ngày 26/09/2023 theo quy định pháp luật hiện hành và theo nội dung Công văn số 2536/UBND ngày 04/08/2023, Tờ trình số 3471/TTr-UBND ngày 09/10/2023 của UBND xã T. Nhận thấy các yêu cầu này không phải là yêu cầu khởi kiện nên bản án sơ thẩm không xem xét, giải quyết là có căn cứ, phù hợp với quy định tại Điều 3 Luật Tố tụng hành chính. - Yêu cầu bồi thường thiệt hại: Do yêu cầu này được bổ sung sau khi Toà án cấp sơ thẩm mở phiên họp đối thoại và vượt quá yêu cầu khởi kiện ban đầu nên bản án sơ thẩm không giải quyết là có căn cứ, phù hợp với quy định tại khoản 1 Điều 7 Luật Tố tụng hành chính; khoản 2, khoản 4 Điều 4 Thông tư số 02/2023/TT-TANDTC ngày 24/8/2023 của Chánh án Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn thi hành Điều 55 của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước về giải quyết yêu cầu bồi thường trong quá trình tố tụng hình sự, tố tụng hành chính tại Tòa án. Ông D có quyền khởi kiện yêu cầu cơ quan có thẩm quyền giải quyết theo quy định của Luật Trách nhiệm bồi thường Nhà nước sau khi có bản án có hiệu lực pháp luật.

[5] Xét kháng cáo của ông D và Quyết định kháng nghị phúc thẩm số 03/QĐ-VKS-HC, nhận thấy: [5.1] Đối với yêu cầu huỷ Quyết định số 12722: [5.1.1] Về điều kiện để được chuyển mục đích sử dụng đất, kế hoạch sử dụng đất: Tại Điều 52 Luật Đất đai năm 2013 quy định căn cứ để cho phép chuyển mục đích sử dụng đất là: “1. Kế hoạch sử dụng đất hàng năm của cấp huyện đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt.

2. Nhu cầu sử dụng đất thể hiện trong dự án đầu tư, đơn xin giao đất, thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất”. Tại điểm d khoản 1 Điều 57 Luật Đất đai năm 2013 quy định các trường hợp chuyển mục đích sử dụng đất phải được phép của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền, trong đó có trường hợp “Chuyển đất nông nghiệp sang đất phi nông nghiệp”. Như vậy, căn cứ quy định pháp luật nêu trên thì việc chuyển mục đích sử dụng đất của ông D chỉ căn cứ vào kế hoạch sử dụng đất hàng năm của cấp huyện đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt, nhu cầu chuyển mục đích sử dụng đất của ông D và được sự cho phép của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền.

Xét thấy, ngày 08/12/2017, ông D có đơn xin chuyển mục đích sử dụng đất từ đất trồng cây lâu năm sang đất ở nông thôn đối với phần diện tích 7 3.394,4m² thuộc thửa đất số 582, 585, tờ bản đồ 12 (tài liệu 02/CT-UB), bộ Địa chính xã T. Ngày 13/5/2017, UBND Thành phố H đã ban hành Quyết định số 2337/QĐ-UBND về việc phê duyệt kế hoạch sử dụng đất năm 2017 của huyện C, theo đó vị trí đất nêu trên của ông D là đất ở nông thôn. Tại phần nhận định của bản án sơ thẩm, Hội đồng xét xử cũng xác định căn cứ để cho phép chuyển mục đích sử dụng đất là kế hoạch sử dụng đất hàng năm của cấp huyện đã được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền phê duyệt.

Vì vậy, về điều kiện để được chuyển mục đích sử dụng đất, ông D thỏa mãn điều kiện theo quy định tại Điều 52 Luật Đất đai năm 2013. Mặt khác, tại khoản 2 Điều 49 Luật Đất đai năm 2013 cũng quy định “2. Trường hợp quy hoạch sử dụng đất đã được công bố mà chưa có kế hoạch sử dụng đất hàng năm cấp huyện thì người sử dụng đất được tiếp tục sử dụng và được thực hiện các quyền của người sử dụng đất theo quy định của pháp luật. Trường hợp đã có kế hoạch sử dụng đất hàng năm của cấp huyện thì người sử dụng đất trong khu vực phải chuyển mục đích sử dụng đất và thu hồi đất theo kế hoạch được tiếp tục thực hiện các quyền của người sử dụng đất…”. Trong vụ án này, thời điểm ông D được chuyển mục đích sử dụng đất, UBND huyện C đã có Kế hoạch sử dụng đất xác định vị trí đất của ông D là đất ở nông thôn.

Do đó, việc UBND huyện C cho phép ông D chuyển mục đích sử dụng đất vào năm 2018 là phù hợp quy định của pháp luật. [5.1.2] Về quy hoạch sử dụng đất: Căn cứ quy định tại Điều 6, Điều 35 Luật Đất đai năm 2013 và khoản 2 Điều 9 Nghị định 43/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Đất đai thì quy hoạch sử dụng đất có trước kế hoạch sử dụng đất và kế hoạch sử dụng đất phải phù hợp với quy hoạch. Tại thời điểm ông D được UBND huyện C cho phép chuyển mục đích sử dụng đất thì vị trí đất của ông D được quy hoạch là đất trồng cây lâu năm theo Quyết định số 2589/QĐ-UBND ngày 26/5/2014 của UBND Thành phố H. Nhưng theo Quyết định số 2337/QĐ-UBND ngày 13/5/2017 của UBND Thành phố thì kế hoạch sử dụng đất là đất ở nông thôn. Như vậy, có sự không đồng bộ giữa quy hoạch và kế hoạch sử dụng đất. Về vấn đề này, tại Kết luận Thanh tra số 08/KL-TTTP-P3 ngày 15/6/2020 của Thanh tra Thành phố H về công tác quản lý đất đai, trật tự xây dựng trên địa bàn huyện C đã chỉ rõ “Công tác lập kế hoạch sử dụng đất hàng năm của UBND huyện và Sở T2 chưa đảm bảo tiến độ thời gian theo quy định…Việc này chưa đảm bảo thời hạn lập, thẩm định, phê duyệt quy hoạch sử dụng đất cấp huyện quy định tại khoản 2 Điều 9 Nghị định số 43/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ” và tại kết luận này đã ghi nhận việc khắc phục vi phạm của UBND huyện C “Sau khi được UBND Thành phố phê duyệt quy hoạch sử dụng đất đến năm 2020 và kế hoạch sử dụng đất năm đầu qua điều chỉnh quy hoạch huyện C tại Quyết định số 3051/QĐ-UBND ngày 22/7/2019, có 108/151 trường hợp phù hợp quy hoạch đã được điều chỉnh quy hoạch thành đất ở nông thôn, có 16/151 trường hợp được cập nhật điều chỉnh quy hoạch thành 8 đất ở và đang chờ UBND Thành phố phê duyệt, có 27/151 trường hợp phù hợp chức năng đất ở theo Quyết định số 3051/QĐ-UBND ngày 22/7/2019…”. Tại phần kiến nghị các biện pháp xử lý trong Kết luận thanh tra không có biện pháp thu hồi, hủy bỏ quyết định cho phép chuyển mục đích sử dụng đất đã ban hành. Đồng thời, theo Kế hoạch số 214/KH-UBND ngày 18/11/2024 của UBND huyện C về khắc phục các khuyết điểm, vi phạm trong quản lý đất đai, trật tự xây dựng mà Kết luận thanh tra số 08/KL-TTTP-P3 đã nêu cũng không có biện pháp thu hồi, hủy bỏ quyết định cho phép chuyển mục đích sử dụng đất đã ban hành. Căn cứ Quyết định số 3051/QĐ-UBND ngày 22/7/2019 của UBND Thành phố H về phê duyệt điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất đến năm 2020 và kế hoạch sử dụng đất năm đầu của điều chỉnh quy hoạch thì vị trí khu đất ông D là đất ở nông thôn. Như vậy, trước khi UBND huyện C ban hành Quyết định số 12722/QĐ-UBND ngày 12/12/2024 về việc thu hồi, hủy bỏ quyết định cho phép chuyển mục đích sử dụng đất của ông D, vị trí đất ông D với mục đích là đất ở nông thôn đã phù hợp với quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất.

Do đó, đất của ông D hoàn toàn đủ điều kiện được chuyển mục đích sử dụng đất theo quy định tại Điều 52, Điều 57 Luật Đất đai năm 2013. [5.1.3] Bản án sơ thẩm nhận định “Hồ sơ chuyển mục đích sử dụng đất của ông D là có sai phạm, nhưng không bị thanh tra theo Kết luận thanh tra số 08/KL-TTTP-P3 ngày 15/6/2020 của Thanh tra Thành phố, nên không áp dụng Thông báo Kết luận Thanh tra số 99/TB-TTTP-P3 ngày 28/8/2020 của Thanh tra Thành phố và các kế hoạch khắc phục sau thanh tra để xử lý” là không phù hợp với các tài liệu chứng cứ có trong hồ sơ vụ án, bởi lẽ: Tại Công văn số 5150/CNCC-ĐK ngày 19/12/2023 của Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai huyện Đ1 về việc giải quyết hồ sơ cấp đổi giấy chứng nhận và xóa nợ tiền sử dụng đất của ông D có nội dung “Đề nghị UBND huyện C xem xét và có ý kiến trả lời bằng văn bản trường hợp của ông Nguyễn Anh D có đủ điều kiện giải quyết xóa nợ tiền sử dụng đất hay không…do ngày 13/12/2022 ông Nguyễn Anh D đã nộp hồ sơ xóa nợ tại Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai huyện Đ1 do việc tạm ngưng giải quyết hồ sơ của ông Nguyễn Anh D là theo Thông báo kết luận số 99/TB-TTTP-P3 của Thanh tra Thành phố và theo chỉ đạo của Thường trực UBND huyện C”. Đồng thời, tại Phiếu trả hồ sơ để bổ sung theo Biên nhận số 664 ngày 15/12/2022 của Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai huyện Đ1 gửi ông D có nội dung “…Liên quan đến nội dung này, Thanh tra Thành phố đã ban hành Kết luận số 99/TB-TTTP-P3. Theo đó, đề nghị UBND huyện C xử lý, khắc phục các vi phạm trong lĩnh vực quản lý đất đai, trật tự xây dựng (chuyển mục đích sử dụng đất không đảm bảo về quy hoạch). Hiện nay, UBND huyện C đang xây dựng kế hoạch khắc phục các vi phạm trong việc chuyển mục đích sử dụng đất không phù hợp quy hoạch…”. Mặt khác, tại phiên tòa, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người bị kiện cũng thừa nhận hồ sơ chuyển mục đích sử dụng đất của ông D không thuộc hồ sơ bị thanh tra nhưng tương tự các trường hợp này. Như vậy, có cơ sở xác định hồ sơ của ông D có liên quan đến Kết luận thanh tra số 08/KL-TTTP-P3 9 ngày 15/6/2020 của Thanh tra Thành phố và Kế hoạch số 214/KH-UBND ngày 18/11/2024 của UBND huyện C.

Từ những phân tích trên, có căn cứ để xác định bản án sơ thẩm tuyên bác yêu cầu khởi kiện của ông D về việc huỷ Quyết định số 12722 là không đúng pháp luật. [5.2] Đối với yêu cầu huỷ Quyết định số 4064: Như phần trên đã nhận định Quyết định số 12722 thu hồi, huỷ bỏ Quyết định số 1301 là trái pháp luật.

Do đó, khi ông D khiếu nại và UBND huyện C ban hành Quyết định giải quyết khiếu nại lần đầu số 4064, có nội dung không chấp nhận khiếu nại của ông D là trái pháp luật. Bản án sơ thẩm bác yêu cầu khởi kiện của ông D về việc huỷ Quyết định số 4064 là không đúng pháp luật.

[6]

Từ những phân tích nên trên, nhận thấy kháng cáo của ông D và Quyết định kháng nghị phúc thẩm số 03/QĐ-VKS-HC là có căn cứ để chấp nhận. Cần sửa bản án theo nhận định trên đây như đề nghị của đại diện Viện Công tố và Kiểm sát xét xử phúc thẩm tại Thành phố Hồ Chí Minh tham gia phiên toà.

[7] Về án phí hành chính sơ thẩm: Do sửa bản án sơ thẩm nên cần thiết phải sửa phần án phí sơ thẩm cho phù hợp.

[8] Về án phí hành chính phúc thẩm: Trả cho ông D 300.000 đồng.

[9] Các quyết định khác của bản án sơ thẩm không có kháng cáo, kháng nghị có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.