Bản án 775/2026/DS-PTTranh chấp quyền sử dụng đất

:

[1] Về tố tụng: [1.1] Thủ tục kháng cáo của đương sự đã thực hiện đúng theo quy định của pháp luật. [1.2] Tại phiên tòa, một số đương sự vắng mặt nhưng những người này đã có đơn xin xét xử vắng mặt hoặc được Tòa án triệu tập hợp lệ đến lần thứ hai mà vẫn vắng mặt không có lý do.

Do đó, Hội đồng xét xử tiến hành xét xử phúc thẩm vụ án vắng mặt các đương sự này.

[2] Về nội dung: [2.1] Bà Nguyễn Thị X khởi kiện cho rằng, phần đất diện tích 146,7m2 thuộc thửa 146, tờ bản đồ DC19-1, khu phố B, phường B (nay là phường T, Thành phố Hồ Chí Minh) có nguồn gốc của mẹ bà X là bà Phạm Thị H1. ông Phan Văn T1 là Trưởng khu I đại diện cho UBND phường B đến nhà bà X hỏi mượn đất để cất trường mẫu giáo. Nay khu đất này không còn sử dụng làm trường mẫu giáo nữa nên bà X yêu cầu UBND phường T, Thành phố Hồ Chí Minh trả lại cho bà X diện tích đất đã mượn là 143,7m2 nêu trên. Đồng thời bà X yêu cầu hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất do UBND tỉnh S cấp ngày 01/4/1995 cho Trường M2; hủy một phần của Quyết định số 2680/QĐ-UBND ngày 23/9/2010 của UBND tỉnh B tại khoản 11 Điều 1 của quyết định; hủy một phần Quyết định số 6280/QĐ-UBND ngày 10/10/2019 của UBND thị xã T tại số thứ tự 11, phần I đất công trình sự nghiệp danh sách đất công trên địa bàn phường B. Trường hợp không trả được đất, bà X yêu cầu UBND phường B (nay là UBND phường T) trả bằng tiền theo định giá tài sản của Tòa án. [2.2] Trong quá trình giải quyết vụ án, UBND phường phường B và UBND thành phố T đều trình bày diện tích 146,7m2 thuộc thửa 146 nêu trên, vào trước năm 1990 do bà Phạm Thị H sử dụng sau đó giữa bà H và bà H1 có tranh chấp về quyền sử dụng đất thì bà H và bà H1 thống nhất giao cho UBND xã B quản lý để xây dựng trường mẫu giáo. Như vậy, bị đơn đã xác định phần đất này có nguồn gốc là của bà H1, bà H sử dụng và xác định việc trước đây UBND xã B được quản lý phần đất này để xây dựng trường học phải được sự đồng ý của bà H1, bà H và phải được hai bà giao đất.

Do đó, đây là chứng cứ không cần phải chứng minh theo quy định tại khoản 2 Điều 92 Bộ luật tố tụng dân sự.

Tuy nhiên, sau đó UBND phường phường B và UBND thành phố T lại xác định không có việc mượn đất của cụ H1 và cho rằng có văn bản bà H1, bà H giao đất để xây trường mẫu giáo, nhưng lại trình bày đã thất lạc văn bản giao đất này, ngoài ra UBND phường phường B (nay là phường T) và UBND thành phố T không đưa ra được chứng cứ nào khác chứng minh cho nội dung này, vì vậy lời trình bày này là không có căn cứ chấp nhận. 6 [2.3] Về phía nguyên đơn, bà X đưa ra chứng cứ là văn bản ngày 25/3/1990 ông Phan Văn T1 là Trưởng khu I đại diện cho UBND phường B đến nhà bà X hỏi mượn đất để cất trường mẫu giáo và có làm đơn xin đất cất trường mẫu giáo có nội dung: “Chúng tôi có vận động xin bà Phạm Thị H1 và chị Nguyễn Thị X một số đất ở tại nhà chị X, xát đường MSR25 cách mặt lộ 18m để cất 1 trường mẫu giáo, tổng diện tích xây dựng 64 mét vuông, bề dài 08 mét và bề ngang 8m để cất trường cho con em học. Nếu sau này trường có cất nơi khác, không còn dạy nữa thì phần đất trên trả lại cho chủ đất ở, chớ không cho người khác vào ở trường này và không được bán nếu như vậy thì gia đình tôi đồng ý nhất trí cho cất”. Như vậy, văn bản này là chứng cứ chứng minh cho việc xác định nguồn gốc đất tranh chấp là của bà H1; xác định trước đây UBND xã B được quản lý phần đất này để xây dựng trường mẫu giáo xuất phát từ việc bà H1 cho mượn đất. Việc UBND phường B đưa ra chứng cứ là Biên bản làm việc với ông Phan Văn T1 ngày 02/10/2015 có nội dung ông T1 trình bày: giấy mượn đất ngày 25/3/1990 do ông T1 viết ký tên; Sau khi xây dựng trường mẫu giáo xong, gia đình bà X nhiều lần đến nhà ông T1 nhờ ông T1 viết giấy mượn đất và ông có viết để cho gia đình bà X yên tâm; Ông T1 viết giấy mượn đất do gia đình bà X đề nghị chứ không phải do ông N1 (nguyên chủ tịch UBND xã B) hay UBND xã B chỉ đạo.

Tuy nhiên, theo lời trình bày của người nuôi dưỡng trực tiếp ông T1 là bà bà Phan Thị Kim L (là con của ông T1) có nội dung: Hiện tại ông T1 bị tai biến chỉ ngồi một chỗ, không đi lại được, không còn nhận thức hành vi của mình.

Do đó, không có căn cứ xác định thời điểm ngày 02/10/2015 ông T1 còn minh mẫn. Hơn nữa, tại nội dung ông T1 trình bày buổi làm việc ngày 02/10/2015 mâu thuẫn với nội dung văn bản ngày 25/3/1990 nêu trên, nhưng UBND phường B không mời đại diện gia đình bà X tham gia buổi làm việc với ông T1 ngày 02/10/2015 nên chứng cứ này không được xem là khách quan. Mặt khác, nội dung quyết định số 03/QĐ ngày 24/02/1990 của UBND xã B đã xác định cụ H được hưởng 400m2 đất, bà H phải dời chuồng heo để trả đất cho bà H1. Đại diện ủy quyền của nguyên đơn trình bày, sau khi có quyết định số 03 thì gia đình bà H đã thực hiện các thủ tục xin cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đủ theo diện tích đất nêu tại quyến định số

03. Đồng thời khi UBND xã B mượn đất xây trường mẫu giáo thì trong giấy mượn đất chỉ ghi có 64m2. Nhưng sau khi làm căn nhà mẫu giáo đúng 64m2 thì không có sân và khu vệ sinh nên trường mẫu giáo hỏi mượn thêm đất của bà H1 để làm sân, làm khu vệ sinh và bà H1 đồng ý cho mượn nên diện tích đất trường mẫu giáo sử dụng thực tế mới rộng hơn 64m2 ghi trong giấy mượn đất. Đại diện theo ủy quyền của bà X còn trình bày phản bác lại Biên bản làm việc với ông Phan Văn T1 ngày 02/10/2015 rằng, nếu gia đình bà X mà gian dối, nhờ ông T1 làm giấy mượn đất ngày 25/3/1990 để hợp thức hóa cho việc khởi kiện đòi đất thì khi đó gia đình bà X sẽ phải nhờ ông T1 xác nhận luôn diện tích 7 đất thực tế trường mẫu giáo đang sử dụng là trên 200m2, chứ không thể nào chỉ nhờ xác nhận mượn có 64m2, đại diện theo ủy quyền của bà X khẳng định nội dung giấy mượn đất ngày 25/3/1990 là ngay tình, là đúng sự thực khách quan. [2.4] Theo lời trình bày của nguyên Chủ tịch xã B xác định chính ông N1 ký quyết định số 03/QĐ-UB ngày 24/9/1990 sau khi hòa giải tranh chấp đất giữa bà H với bà H1; khi đó ông ngồi hội đồng nhân dân xã B họp thống nhất mượn đất của bà H1 để xây dụng trường học; giao cho ông Phạm Văn T3 là trưởng khu 1 ký giấy mượn đất. [2.5] Như vậy, đủ cơ sở xác định diện tích đất tranh chấp 143,7m2 có nguồn gốc là của bà H1 cho Ủy ban nhân dân phường B mượn để xây dựng trường mẫu giáo, nay đã nhiều năm, trường mẫu giáo này không còn sử dụng nên người thừa kế của bà H1 là bà Nguyễn Thị X yêu cầu trả lại phần đất này cho bà X là có căn cứ chấp nhận [2.6]

Từ những phân tích nêu trên, Hội đồng xét xử phúc thẩm chấp nhận kháng cáo của bà Nguyễn Thị X, chấp nhận kháng nghị của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Bình Dương nay là Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh; sửa bản án sơ thẩm như đã nhận định nêu trên.

[3] Án phí dân sự phúc thẩm: Do kháng cáo được chấp nhận nên đương sự kháng cáo không phải chịu .