Bản án 292/2026/DS-PTTranh chấp quyền sử dụng đất

[1] Về nguồn gốc, quá trình quản lý sử dụng đất tranh chấp: Nguyên đơn ông Bùi Ngọc T cho rằng năm 1986 gia đình ông xin và được Ban Quản trị, Ban kiểm soát Hợp tác xã N giao 500m², nhưng tại phiên tòa ông T và người đại diện theo ủy quyền của ông T xác định là gia đình ông xin và được giao 400m² không phải 500m² như đơn khởi kiện, loại đất thổ cư tại đội B, nay thuộc tổ E, thôn K, xã T, thị xã T, tỉnh Quảng Nam - Đà Nẵng (cũ) và phần diện tích tranh chấp hiện 6 nay là 201.4m2, tại vị trí số 4 diện tích 107.9 m2 (hiện gia đình ông K đang làm quán buôn bán) và vị trí số 7 với diện tích 93.5m2 (gia đình ông T trồng cỏ) thể hiện trên Mảnh trích đo đạc bản đồ là thuộc diện tích đất ông T đã được giao năm 1986 nêu trên. Tài liệu, chứng cứ chứng minh cho nguồn gốc đất của mình, ông T cung cấp Đơn xin đất thổ cư do ông T viết tay ghi ngày 13/3/1986, kính gửi UBND xã T, thị xã T, đồng kính gửi Ban quản trị, Ban kiểm soát Hợp tác xã nông nghiệp xã T có nội dung: Ông đang chung sống với gia đình cha mẹ, nay ông có gia đình riêng nhưng cha mẹ chỉ có một miếng đất vườn ở diện tích 500m² nhưng làm 02 cái nhà, tức 02 chủ hộ quá chật hẹp, nên làm đơn xin miếng đất thổ cư sát sân nhà cha mẹ để tạo điều kiện sản xuất hoa màu đảm bảo đời sống. Miếng đất này nguyên Đội 2 chia đất phần trăm cho mẹ ông T, diện tích 400m². Đơn xin đất của ông T có xác nhận của Ban quản trị, Ban kiểm soát Hợp tác xã nông nghiệp xã T ghi ngày 04/4/1986: thống nhất theo đơn xin đất thổ cư của ông T, không có xác nhận của UBND xã T.

[2] Xét Đơn xin đất thổ cư của ông Bùi Ngọc T như trên thì thấy: Năm 1986 ông T có đơn xin đất thổ cư được Ban Quản trị, Ban kiểm soát Hợp tác xã N xác nhận.

Tuy nhiên, theo quy định của pháp luật về đất đai tại thời điểm ông T xin đất thì Hợp tác xã không có thẩm quyền giao đất mà UBND huyện/thị xã/thành phố thuộc tỉnh mới có thẩm quyền giao đất cho hộ gia đình/cá nhân theo quy định tại Điều 13 Luật Đất đai năm 1987, Điều 23, 24, 25 Luật Đất đai năm 1993. Việc Hợp tác xã T xác nhận vào Đơn xin đất thổ cư của ông T chỉ chứng minh việc ông T có xin đất, không phải là quyết định giao đất hợp pháp làm phát sinh quyền sử dụng đất của ông T đối với diện tích đất xin. Theo Đơn xin đất thổ cư, ông Bùi Ngọc T cũng chỉ ghi 400m² và Hợp tác xã thống nhất theo đơn mà không thể hiện số thửa, tờ bản đồ, tứ cận, ranh giới của diện tích đất được giao, không có tài liệu thể hiện việc bàn giao đất thực tế và cũng không có tên trong sổ mục kê, sổ địa chính cũng như việc nộp thuế quyền sử dụng đất và kê khai đăng ký đất đai đối với diện tích đất xin.

[3] Theo trình bày của ông T và tại Đơn xin đất thì miếng đất ông T xin là giáp với đường đi và mặt sau giáp với vườn nhà cha mẹ ông T và ông K.

Tuy nhiên, theo sơ đồ thửa đất theo Nghị định 64/CP do UBND xã T cung cấp thể hiện tại vị trí ông T xác định diện tích đất xin và được Hợp tác xã T thống nhất thì không có thửa đất nào như ông T trình bày mà chỉ có 02 thửa đất là thửa 577a có diện tích 852m2 và thửa 577b có diện tích 897m2, thuộc tờ bản đồ số 6, xã T. Phía trước hai thửa đất này đều giáp với đường Quốc lộ 40B và liền kề nhau. Hai thửa đất 577a và 577b trên cũng chính là các thửa đất đã được UBND thị xã T cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cùng ngày 06/10/1997 cho hộ ông Bùi Ngọc T (Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số K 213282, thửa 557b, tờ bản đồ số 6, diện tích 897m2, mục đích sử dụng đất ở và đất vườn lâu dài) và hộ ông Bùi Ngọc K (Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số K 213153, thửa 557a, tờ bản đồ số 6, diện tích 852m2, mục đích sử dụng đất ở và đất vườn lâu dài).

[4] Theo Đơn xin đất ông Bùi Ngọc T xin 400m2 đất thổ cư, đến năm 1997 hộ ông T được cấp quyền sử dụng đất có số thửa 577b, diện tích cụ thể là 897m2, cũng là thửa đất liền kề với thửa 577a của hộ ông K. Ông T và ông K là hai anh 7 em ruột, cùng sinh sống tại địa phương trên chính các thửa đất được cấp, nhưng quá trình sử dụng đất được cấp trong thời gian dài từ năm 1997 đến năm 2020 là 23 năm hộ ông T không có ý kiến, không khiếu nại đối với cơ quan có thẩm quyền cấp giấy chứng nhận đối với diện tích 400m2 đất xin có xác nhận của Hợp tác xã T; cũng không tranh chấp hoặc yêu cầu cơ quan nhà nước có thẩm quyền điều chỉnh lại diện tích đất đã được cấp giấy chứng nhận đối với thửa đất 577b, diện tích 897m2 và thửa 577a diện tích 852m2. Theo quy định của pháp luật về đất đai, người được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất có trách nhiệm quản lý, sử dụng đúng diện tích, đúng ranh giới được xác lập trên giấy chứng nhận, đồng thời còn phải thực hiện nghĩa vụ về tài chính (thuế sử dụng đất, phí, các khoản nghĩa vụ tài chính khác theo quy định từng thời kỳ). Hộ ông T và hộ ông K quản lý, sử dụng ổn định, liên tục, công khai đối với thửa đất 577b và thửa đất 577a từ khi được cấp giấy chứng nhận đến khi được nhà nước thu hồi đất mở đường Quốc lộ 40B là 23 năm. Ông T cho rằng khi nhà nước mở đường mới biết diện tích đất được hợp tác xã giao năm 1986 đã được cấp giấy chứng nhận cho hộ ông K là không có cơ sở, không phù hợp với quyền và nghĩa vụ của người có quyền sử dụng đất theo giấy chứng nhận được cấp.

[5] Về hồ sơ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với thửa đất số 577a và 577b, tờ bản đồ số 6 do UBND thị xã T, tỉnh Quảng Nam – Đà Nẵng (cũ) cấp ngày 06/10/1997 cho hộ ông Bùi Ngọc T và Bùi Ngọc K hiện nay không có hồ sơ lưu trữ, không đồng nghĩa với việc các giấy chứng nhận đã cấp cho hộ ông T và ông K đối với thửa đất 577a và 577b là trái pháp luật. Khi UBND huyện P (được tách ra từ thị xã T) ra quyết định thu hồi một phần diện tích đất của thửa đất 577a của hộ ông Bùi Ngọc K, ông Bùi Ngọc T đã có đơn khiếu nại, theo Văn bản số: 130/BQL ngày 21/9/2021 của Ban QLDA-QĐ-ĐT huyện P thì ngày 25/5/2021 Ban QLDA-QĐ-ĐT huyện P đã phối hợp với UBND xã T mời ông T và ông K đến giải quyết. Ông T xác định trong diện tích đất của hộ ông K bị thu hồi, có khoảng 40m2 ông T đang tranh chấp (không phải 201.4m2 như đang khởi kiện).

Tuy nhiên, ông T không chứng minh được quyền sử dụng đất hợp pháp của mình đối với 40m2 đất hộ ông K bị giải tỏa có tranh chấp, do đó Ban QLĐT huyện P đã tiếp tục chi trả số tiền bồi thường 40m2 còn lại cho ông K. Tại hồ sơ giải tỏa đền bù của hộ ông K đối với thửa đất số 577a có tài liệu do UBND xã T xác nhận nguồn gốc thửa đất 577a, tờ bản đồ số 6, diện tích 852m2, loại đất ở nông thôn + đất vườn đã hộ K sử dụng ổn định từ trước 18/12/1980. Như vậy, ngoài việc sử dụng ổn định, liên tục trên 23 năm, cơ quan có thẩm quyền cũng xác định hộ ông Bùi Ngọc K là sử dụng đất hợp pháp theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số K 213153 đã được cấp và thực hiện việc bồi thường cho gia đình ông K. Ông Bùi Ngọc T không chứng minh được cơ quan nhà nước xác định sai đối tượng sử dụng đất hoặc việc cấp giấy chứng nhận cho hộ ông Bùi Ngọc K là trái pháp luật.

[6] Đối với nội dung trình bày của những người làm chứng: ông Nguyễn Đ (là hàng xóm của ông K, ông T), ông Nguyễn T3 (là anh rể của ông T và ông K), ông Nguyễn Hữu T4 (cháu gọi ông T, ông K là cậu ruột) trình bày nội dung có ý như sau: Về phần diện tích đất tranh chấp trước nhà ông K (hiện nay là quán nước và phần diện tích trồng cỏ), trước đây ông K sử dụng để nuôi vịt, ông T thì 8 trồng rau muống, sau trồng cỏ. Sau này khi có dự án làm đường 40B thì mới phát sinh tranh chấp. Ông Nguyễn Văn N2 (nguyên là kế toán Hợp tác xã E), ông Võ L1 (nguyên là thành viên của Hợp tác xã 5 xã T), bà Võ Thị T5 (là hàng xóm) trình bày nội dung có ý như sau: Nguyên toàn bộ phần diện tích đất tranh chấp trước đây là ruộng phần trăm của nhà nước cấp cho cả gia đình mẹ ông T, ông K. Sau đó, đất này hoán đổi đi nơi khác nên ông T xin Hợp tác xã chuyển phần đất này thành đất thổ cư cho mình và sử dụng trồng cỏ, trồng rau muống đến khi có dự án làm đường mới nghe nói phần diện tích đất đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng cho ông K. Những lời khai của những người làm chứng trên cũng không đủ căn cứ xác định hộ ông Bùi Ngọc T có quyền sử dụng riêng đối với diện tích đất tranh chấp đã được cấp giấy chứng nhận hợp pháp cho hộ ông Bùi Ngọc K như đã phân tích nhận định trên.

[7] Theo Mảnh trích đo đạc bản đồ số 02-2026 của Chi nhánh Văn phòng Đ1 – Đà Nẵng ngày 30/01/2026 được ông Bùi Ngọc T và ông Bùi Ngọc K thống nhất, thì diện tích đất 201,4m² ông T tranh chấp là thuộc thửa đất số 577a đã cấp cho hộ ông K và tổng diện tích đất thực tế theo đo đạc thửa đất số 577b hộ ông K đang quản lý sử dụng (cả diện tích đất đã bị thu hồi và diện tích đất ông T có tranh chấp) là 855,4m2 chỉ nhiều hơn giấy chứng nhận được cấp 3,4m2.

[8] Từ nhận định trên, Hội đồng xét xử phúc thẩm không chấp nhận kháng cáo của ông Bùi Ngọc T là phù hợp đề nghị Viện Công tố và kiểm sát xét xử phúc thẩm tại Đà Nẵng đề nghị.

[9]

Căn cứ vào Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về án phí, lệ phí Tòa án, ông Bùi Ngọc T được miễn án phí dân sự phúc thẩm.

[10] Các quyết định khác của án sơ thẩm không có kháng cáo, kháng nghị có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết hạn kháng cáo, kháng nghị theo quy định pháp luật.