Bản án 279/2026/DS-PTTranh chấp quyền sử dụng đất
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
1. Bác kháng cáo của bà Nguyễn Thị L và đình chỉ xét xử phúc thẩm đối với kháng cáo của ông Trương Văn T, giữ nguyên Bản án sơ thẩm số 15/2025/DS- ST ngày 06 tháng 02 năm 2026 của Tòa án nhân dân tỉnh Khánh Hòa.
Nhận định của Tòa án
[1] Ông Trương Văn T kháng cáo bản án sơ thẩm về việc không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà Nguyễn Thị L đối với ông Trương Văn T. Ông Trương Văn T, bà Nguyễn Anh Kim L1, ông Lê Văn T4 và bà Trương Thị H phải tháo dỡ bức tường T3 và T4 theo Bản vẽ hiện trạng nhà kèm theo bản án và trả lại phần đất đã lấn chiếm cho bà Nguyễn Thị L (là phần gạch chéo liền đoạn nằm giữa đất của bà Nguyễn Thị L và đất của ông Trương Văn T, bà Nguyễn Anh Kim L1 theo Trích đo địa chính thửa đất kèm theo bản án). Nhưng tại phiên tòa phúc thẩm ông vắng mặt lần hai Tòa đã tống đạt hợp lệ nên theo quy định khoản 2 Điều 312 Bộ luật Tố tụng Dân sự thì đình chỉ xét xử phúc thẩm bản án sơ thẩm có hiệu luật pháp luật.
[2] Xét kháng cáo của bà Nguyễn Thị L; thấy rằng: [2.1] Thửa đất số 29, tờ bản đồ 19, diện tích 153,2m2, tọa lạc tại thôn B, xã C, thành phố C (nay là xã N), tỉnh Khánh Hòa, của bà Nguyễn Thị L, có nguồn gốc do Huỳnh M khai hoang. Ngày 06/5/1998, ông Huỳnh M và bà Hồ Thị K được UBND huyện C cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số 00143 QSDĐ/CL-CR với số thửa đất 36, tờ bản đồ 02, diện tích 145m2, loại đất màu (bút lục 242- 244). Ngày 06/10/2010, ông Huỳnh M chuyển nhượng thửa đất cho bà Nguyễn Thị L. Ngày 17/01/2011, bà Nguyễn Thị L được UBND thị xã C cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số BA 572410, số vào sổ cấp GCN: CH00113 với số thửa đất 36, tờ bản đồ số 2, diện tích 145m2, đất trồng cây hàng năm khác (bút lục 63). Ngày 08/5/2013 bà L có Đơn đăng ký biến động, xin chuyển mục đích toàn bộ thửa đất sang đất ở nông thôn (bút lục 62). Ngày 25/11/2013, Văn phòng Đăng ký quyền sử dụng đất 6 lập Biên bản kiểm tra thực địa để chuyển mục đích sử dụng đất theo yêu cầu của bà L, có nội dung: theo bản đồ VN 2000, thửa đất của bà L thuộc thửa đất 29, tờ bản đồ 19, diện tích 153,2m2 (bút lục 61). Ngày 02/01/2014, bà L được UBND thành phố C cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số BN 477436, số vào sổ cấp GCN: CH00468 ngày đối với thửa đất 29, tờ bản đồ 19, diện tích 153,2m2 (bút lục 58). [2.2] Thửa đất số 28, tờ bản đồ 19, diện tích 172,4m2, tọa lạc tại thôn B, xã C, thành phố C (nay là xã N), tỉnh Khánh Hòa, của ông Trương Văn T1 và bà Nguyễn Thị T7, có nguồn gốc: Bà Nguyễn Thị L3 và ông Nguyễn Văn T8 mua đất của ông Huỳnh M theo giấy viết tay ngày 6/4/1993. Ngày 06/5/1998, ông L3 và bà T8 được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số vào sổ cấp GCN: 00110 QSDĐ/CL-CR với số thửa đất 37, tờ bản đồ số 02, diện tích 165m2 (đất T 145m2, lưu không 20m2 (bút lục 225 – 227). Ngày 21/9/2009, bà L3 và ông T8 ký hợp đồng chuyển nhượng cho ông T1 và bà T7 thửa đất và ngày 27/10/2009, ông T1, bà T7 được điều chỉnh sang tên trên Giấy chứng nhận cấp cho bà L3, ông T8 (bút lục 56). Ngày 20/6/2012, ông T1 và bà T7 có đơn xin cấp đổi sổ đo theo Vlap (bút lục 57). Ngày 30/9/2013, ông Trương Văn T1 và bà Võ Thị T2 được UBND thành phố C cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và các tài sản khác gắn liền với đất số BL 737169, số vào sổ cấp GCN CH10191 ngày với số thửa đất mới là 28, tờ bản đồ 19, diện tích 172,4m2 (bút lục 54). [2.3] Thửa đất số 51, tờ bản đồ 19, diện tích 310,4m2, tọa lạc tại thôn B, xã C, thành phố C (nay là xã N), tỉnh Khánh Hòa, của ông Trương Văn T và bà Nguyễn Anh Kim L1, có nguồn gốc: Đất do bà Lê Thị S (bà nội ông Trương Văn T) khai hoang. Bà S kê khai và được UBND huyện C cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số 00189 QSDĐ/CL-CR cho hộ bà Lê Thị S ngày 06/5/1998 với số thửa đất 35, tờ bản đồ 02, diện tích 290m2 (T+Vườn). Ngày 21/10/2009, bà S chuyển nhượng thửa đất cho ông Trương Văn T và bà Nguyễn Anh Kim L1. Ngày 02/4/2010, ông Trương Văn T và bà Nguyễn Anh Kim L1 được UBND thị xã C cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số BA 713480, số vào sổ cấp GCN: CH 00009 với thửa đất 35, tờ bản đồ 02, diện tích 290m2 (bút lục 228- 234). Ngày 24/7/2014, ông T và bà L1 được cấp đổi theo dự án Vlap thành Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số BN 259160, số vào sổ cấp GCN: CH10317 đối với thửa đất 51, tờ bản đồ 19, diện tích 310,4m2 (bút lục 51). [2.4] Còn các giấy chứng nhận quyền sử dụng đất được cấp trước đây đối với các thửa đất 28, 29 và 51, tờ bản đồ 19 đang có tranh chấp đều đo theo hệ tọa độ giả định, sai số lớn nên phải căn cứ vào các giấy chứng nhận quyền sử dụng đất được cấp gần đây nhất được đo theo hệ tọa độ VN 2000 và thực tế sử dụng đất của các bên. [2.5] Theo thực tế sử dụng đất: Trên phần đất bà L1 tranh chấp, gia đình ông T1 đã xây nhà, tường rào, cổng...; ông Trương Văn T1 còn sử dụng đường hẻm làm chỗ thoát nước từ trên núi xuống và làm lối đi ra sau nhà để dọn dẹp rác lá từ trên núi. Theo trình bày của ông T1, bà T2 và thừa nhận của ông 7 Trương Văn T, bà Nguyễn Anh Kim L1 và người làm chứng là bà Võ Thị S1 và ông Trương Đức T9 thì tại thời điểm đo Vlap năm 2013, nhà, tường rào, cổng trụ, các công trình của ông T1, bà T2 có trên đất đã tồn tại từ trước, được xây dựng từ năm 1999. Khuôn viên phần đất của ông T1, bà T2 bao gồm cả phần đất bà L1 tranh chấp và phần đất còn lại của ông được xác định rõ ràng bởi hàng rào trụ bên tông, tường nhà của ông T1, bà T2 và nền đất toàn khuôn viên đất của ông T1, bà T2 cao đồng nhất, trong khi phần hẻm thoát nước thấp hơn (do địa hình dốc vì dựa lưng vào núi, các nhà dân khu vực này trước khi xây nhà phải bang đất, làm nền rất cao so với mặt đường); mái nhà của ông T1 đổ xuống hẻm thoát nước từ trên núi xuống; theo ông T1 khai, dưới đường hẻm, ông T1 còn lắp hệ thống thoát nước của nhà ông; và từ khi ông T1 xây nhà năm 1999 không ai tranh chấp; mãi đến năm 2021, bà L1 mới tranh chấp đất với ông T1 ra UBND xã. Biên bản đo vẽ đất để cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất có nội dung xác định ranh giới đất các bên rõ ràng; như vậy, ranh đất không thể đi giữa nhà ông T1 như trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất được cấp cho các bên được. [2.6] Ngoài ra, theo bà Trần Ánh V2 là thôn trưởng thôn B, người làm chứng bà Võ Thị S1 và vợ chồng ông Trương Văn T, bà Nguyễn Anh Kim L1 đều xác nhận là theo thông lệ tại địa phương với những nhà dựa lưng vào núi thì khi xây nhà phải chừa đất làm đường thoát nước từ trên núi xuống. [2.7] Như vậy, căn cứ vào thực tế sử dụng đất, có đủ căn cứ xác định phần đất bà L1 tranh chấp với ông T1 là đất thuộc về nhà ông T1 và phần đường hẻm giữa nhà bà L1 và ông T1 mà ông T1 tranh chấp với bà L1 là đất sử dụng chung của hai nhà. [2.8] Ông T1 và bà T2 khai đã chừa đất của mình ra khoảng 40cm để làm hẻm thoát nước, phần còn lại là bà L1 chừa ra nhưng không ai có chứng cứ xác định cụ thể phần đất mình chừa ra nên Tòa án xác định hai bên chừa đất bằng nhau và mỗi bên được quyền sử dụng ½ hẻm theo chiều dọc đất từ sau ra trước chạy từ núi xuống đường. [2.9] Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cấp cho ông Trương Văn T1 và bà Võ Thị T2 đối với thửa đất 28 và cấp cho bà Nguyễn Thị L đối với thửa đất 29 không đúng với ranh đất thực tế sử dụng giữa hai bên nên cần hủy 02 Giấy chứng nhận này để cấp lại cho đúng ranh đất giữa hai bên. [2.10] Theo hiện trạng thì sát với hàng rào trụ bê tông, lưới B40 của nhà ông T1 ở phía đầu hẻm, nằm trên phần ½ hẻm thuộc về ông T1, năm 2018, ông T1 và bà T2 cho phép bà L xây 1 đoạn tường (là tường rào T1, cao 1,9m, dài 2,2m theo Bản vẽ hiện trạng nhà kèm theo bản án) để bà L tạm thời sử dụng dùng để chắn gió, mưa tạt, gác mái tôn vì bà L bán bánh xèo, khu vực đó gần biển nên gió lớn. Tại phiên tòa, ông T1 bà T2 tiếp tục cho bà L tạm thời sử dụng mà chưa buộc tháo dỡ nên Tòa án không giải quyết.
[3] Từ nhận định trên, Hội đồng xét xử phúc thẩm không chấp nhận kháng cáo của bà Nguyễn Thị L và đình chỉ xét xử phúc thẩm đối với kháng cáo của ông Trương Văn T, giữ nguyên bản án sơ thẩm là phù hợp đề nghị Viện Công tố và kiểm sát xét xử phúc thẩm tại Đà Nẵng. 8
[4]
Căn cứ vào Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về án phí, lệ phí Tòa án, bà Nguyễn Thị L được miễn án phí dân sự phúc thẩm, ông Trương Văn T phải chịu án phí dân sự phúc thẩm.
[5] Các quyết định khác của án sơ thẩm không có kháng cáo, kháng nghị có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết hạn kháng cáo, kháng nghị theo quy định pháp luật.
Quyết định
Căn cứ khoản 1 Điều 308, khoản 2 Điều 312 Bộ luật Tố tụng Dân sự; Nghị quyết 326/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án. Tuyên xử:
1. Bác kháng cáo của bà Nguyễn Thị L và đình chỉ xét xử phúc thẩm đối với kháng cáo của ông Trương Văn T, giữ nguyên Bản án sơ thẩm số 15/2025/DS- ST ngày 06 tháng 02 năm 2026 của Tòa án nhân dân tỉnh Khánh Hòa.
2. Về án phí dân sự phúc thẩm: Ông Trương Văn T phải chịu 300.000 (Ba trăm nghìn) đồng tiền án phí dân sự phúc thẩm nhưng được trừ vào biên lại thu tiền tạm ứng án phí số 0005376 ngày 22 tháng 6 năm 2026 của Thi hành án dân sự tỉnh Khánh Hòa, ông T đã nộp xong.
3. Các quyết định khác của án sơ thẩm không có kháng cáo, kháng nghị có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết hạn kháng cáo, kháng nghị theo quy định pháp luật. Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.