Bản án 278/2026/DS-PTTranh chấp quyền sử dụng đất
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
1. Bác kháng cáo của ông Phạm Thế U và giữ nguyên Bản án sơ thẩm số 02/2026/DS-ST ngày 17 tháng 3 năm 2026 của Tòa án nhân dân tỉnh Quảng Ngãi.
Nhận định của Tòa án
Xét nội dung kháng cáo của ông Phạm Thế U; Hội đồng xét xử phúc thẩm thấy rằng:
[1] Về nguồn gốc: Thửa đất số 13, tờ bản đồ số 12, diện tích 2.460,3m2, phường L, thành phố Q (nay là phường N), tỉnh Quảng Ngãi (viết tắt là thửa 13), tương ứng qua bản đồ các thời kỳ như sau: - Bản đồ năm 1935 là một phần của thửa đất số 620 và thửa đất số 621, tờ bản đồ số 02, thôn C, xã N, tỉnh Quảng Ngãi; - Bản đồ năm 1968 là một phần của thửa đất số 82 và thửa đất số 133, tờ bản đồ số 3, tỉnh - lỵ Quảng Ngãi, xã C, tỉnh Quảng Ngãi; - Bản đồ 299/TTg là thửa đất số 243, tờ bản đồ số 03, diện tích 2.380m2, loại đất T; Sổ mục kê trang số 81, quyển số 01 thì thửa đất 243, tờ bản đồ số 3, diện tích 2.300m2 chủ sử dụng đất không có tên đăng ký; Sổ đăng ký ruộng đất (mẫu 5b) tại trang số 27, số thứ tự 111, quyển số 02 thì thửa đất 243, tờ bản đồ số 3, diện tích 2.380m2 chủ sử dụng đất HỒ THỊ TY + HUY (bút lục 788). - Bản đồ đo vẽ năm 2000 thửa 13 biến động thành 15 thửa đất gồm: thửa 204, 222, 224, 227, 228, 229, 233, 234, 235, 236, 237, 238, 239, 240, 241 cùng tờ bản đồ số 12, phường L, thành phố Q, tỉnh Quảng Ngãi. - Bản đồ đo vẽ năm 2016 gồm 15 thửa trong đó có thửa đất số 46, tờ bản đồ số 37, diện tích 257,5m2, loại đất ODT chưa được cấp GCNQSDĐ.
[2] Về nguồn gốc và quá trình đăng ký kê khai và quản lý sử dụng thửa đất số 224 tờ bản đồ số 12 (nay là thửa đất số 46, tờ bản đồ số 37), diện tích 257,5m2, loại đất ODT chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất: [2.1] Theo trích lục bản đồ địa N kỳ Chính Phủ thể hiện thửa đất mang số hiệu 620 (nay là một phần thửa 13) được Sở địa chính tỉnh Quảng Ngãi cấp cho kỵ Hồ T4; nguyên đơn trình bày kỵ Hồ T4 là cha của cố Hồ C3 và là ông N6 của cụ Hồ Thị T; thửa đất mang số hiệu 620 là do kỵ Hồ T4 tặng cho cố Chư nhưng không cung cấp được tài liệu, chứng cứ chứng minh. Mặt khác tại phần Cấm trong 8 trích lục bản đồ địa N kỳ Chính Phủ có nêu: “Đã hiến cho Chính phủ VNDCCH thời hạn 3 năm từ tháng 1/51 đến tháng 1/54” có xác nhận, đóng dấu; tại phần kê khai của chủ sử dụng đất sau khi được trả lại thì không ai kê khai nên không có căn cứ xác định sau năm 1954 thì thửa đất này của ai.
Vì vậy, nguyên đơn cho rằng nguồn gốc thửa đất là do kỵ Hồ Thắng lưu hạ lại cho cố Chư, cố Như và bị đơn không thừa nhận nên trình bày của nguyên đơn là không có cơ sở. [2.2] Theo Giấy cho vườn đề ngày 30/11/1975 thể hiện người cho là cố Hồ C3 và cố Huỳnh Thị N5 có nội dung: “ … vợ chồng chúng tôi thoả thuận đem cho vĩnh viễn con gái tôi là Hồ Thị T và chồng là Phạm Cẩm C2, chánh trú quán khu phố B - thị xã Q, … diện tích thửa đất có số trích lục 917/620 – số kiến điền 82/3 – diện tích 3 sào 08 thước và sử dụng canh trưng thọ thuế cho Nhà nước…”.
Tuy nhiên, Giấy cho vườn đề ngày 30/11/1975 không có xác nhận của chính quyền thời đó; mặt khác nguyên đơn chỉ cung cấp được bản photo, trong suốt quá trình giải quyết và tại phiên toà nguyên đơn thừa nhận chỉ giữ bản photo, không còn lưu giữ bản gốc nên không có cơ sở để Hội đồng xét xử xem xét. [2.3] Khi cụ T kê khai theo chỉ thị 299 đối với thửa 243 và đăng ký kê khai để được cấp GCNQSDĐ đối với thửa 13 thì cụ T không sử dụng các tài liệu này để làm thủ tục kê khai đăng ký tại hồ sơ địa chính và hồ sơ cấp GCNQSDĐ qua các thời kỳ do cơ quan có thẩm quyền cung cấp không lưu giữ những tài liệu này để làm căn cứ cấp GCNQSDĐ cho cụ T. Từ những nhận định trên có căn cứ xác định thửa 243 là tài sản chung của cụ T và ông Nguyễn Hữu H1.
Tuy nhiên, khi kê khai theo Chỉ thị 299 không ghi diện tích cụ thể của cụ T và ông H1 là bao nhiêu. [2.4] Theo các tài liệu có trong hồ sơ và Biên bản làm việc ngày 20/9/2024 nguyên đơn xác định: Ngày 29/10/2004 hộ cụ T được cấp GCNQSDĐ thửa đất số 13 diện tích 1681,7m2 (300m2 đất ở, 1381m2 đất vườn). Thửa đất số 13 được tách thành 12 thửa gồm: 227, 228, 229, 233, 234, 235, 236, 237, 238, 239, 240, 241 cùng tờ bản đồ số
12. Sau khi tách thửa cụ T đã chuyển nhượng các thửa đất số 227, 228, 229, 233, 234, 235, 236, 240, 241 cho người khác. Các thửa đất số 237, 238, 239 vẫn đứng tên cụ T. Quá trình cụ T đăng ký kê khai để được cấp GCNQSDĐ và chuyển nhượng cho nhiều người khác đối với các thửa đất nêu trên, một số người nhận chuyển nhượng đã xây dựng nhà ở kiên cố trên đất nhưng gia đình bị đơn ở liền kề các thửa đất này không phản đối hay khiếu nại gì. [2.5] Đối với thửa đất số 224 thì cụ T không đăng ký kê khai và hiện nay chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và gia đình bị đơn đang trực tiếp quản lý, sử dụng. Quá trình bị đơn quản lý, sử dụng và xây nhà ở từ năm 1976, nhiều lần sửa chữa nhưng cụ T không có ý kiến. [2.6] Theo quy định tại điểm đ khoản 1 Điều 137 Luật Đất đai năm 2024 quy định: “Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất ổn định mà có một trong các loại giấy tờ được lập trước ngày 15 tháng 10 năm 1993 sau đây thì được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất và không phải nộp tiền sử dụng đất: ... đ) Sổ mục kê, sổ kiến điền lập trước ngày 18 tháng 12 năm 1980 mà có tên người sử dụng đất;…”, Điều 6 và Điều 15 Bộ luật Dân sự năm 1995 quy định:“Nguyên tắc tôn trọng, bảo vệ quyền sở hữu, các quyền khác 9 đối với tài sản: Quyền sở hữu, các quyền khác đối với tài sản của các chủ thể thuộc các hình thức sở hữu được tôn trọng và được pháp luật bảo vệ.”; “Hiệu lực của Bộ luật dân sự…Bộ luật dân sự cũng được áp dụng đối với các quan hệ dân sự được xác lập trước ngày Bộ luật này có hiệu lực, nếu được luật, nghị quyết của Quốc hội quy định.”.
[3] Từ nhận định trên, Hội đồng xét xử phúc thẩm không chấp nhận kháng cáo của ông U; giữ bản án sơ thẩm là phù hợp đề nghị của Viện Công tố và kiểm sát xét xử phúc thẩm tại Đà Nẵng.
[4] Theo quy định Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về án phí, lệ phí Tòa án, Ông Phạm Thế U phải chịu 300.000 đồng tiền án phí dân sự phúc thẩm.
[5] Các quyết định khác của án sơ thẩm không có kháng cáo, kháng nghị có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết hạn kháng cáo, kháng nghị theo quy định pháp luật.
Quyết định
Căn cứ khoản 1 Điều 308 Bộ luật Tố tụng Dân sự; Nghị quyết 326/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án. Tuyên xử:
1. Bác kháng cáo của ông Phạm Thế U và giữ nguyên Bản án sơ thẩm số 02/2026/DS-ST ngày 17 tháng 3 năm 2026 của Tòa án nhân dân tỉnh Quảng Ngãi.
2. Về án phí: ông Phạm Thế U phải chịu 300.000 (Ba trăm nghìn) đồng tiền án phí dân sự phúc thẩm nhưng được trừ vào biên lai thu tiền tạm ứng án phí số 0001647 ngày 16/4/2026 tại Thi hành án dân sự tỉnh Quảng Ngãi, ông U đã nộp.
3. Các quyết định khác của án sơ thẩm không có kháng cáo, kháng nghị có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết hạn kháng cáo, kháng nghị theo quy định pháp luật. Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.