Bản án 940/2026/HC-PTBản án 940/2026/HC-PT

[1] Về tố tụng: Đơn kháng cáo của Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Đ được nộp trong thời hạn luật định nên được xem xét theo thủ tục phúc thẩm.

[2] Xét yêu cầu kháng cáo của người bị kiện, Hội đồng xét xử phúc thẩm nhận thấy: [2.1] Hồ sơ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số 5597 ngày 29/7/2003, thửa 382-2 diện tích đất ở 1.622,6m2, cấp cho ông K và bà D, có giấy chuyển nhượng viết tay giữa ông K với ông B và bà M ngày 07/10/1999. Theo UBND quận 12 cung cấp thông tin thì diện tích đất cấp cho ông K, bà D thuộc một phần diện tích đất của 02 thửa 364, 382 đã cấp giấy chứng nhận cho bà Phạm Thị Đ1 ngày 28/9/1998 là đất lúa (giấy chứng nhận có 04 thửa) nhưng không có chứng cứ chứng minh có nằm trong 02 thửa này của bà Đ1 không, nếu có thì vị 6 trí nào, do chưa có bản đồ áp ranh của 2 thửa này so với thửa đã cấp cho ông K, bà D, phần diện tích đất còn lại sau khi áp ranh thì ai đang sử dụng. Hồ sơ cấp giấy chứng nhận cũng như tại phiên tòa phúc thẩm ông K khai không biết bà Đ1 là ai, không giao dịch chuyển nhượng với bà Đ1. Ông K khai nhận chuyển nhượng bằng giấy viết tay với ông ông B, ông B giao cho ông K 01 giấy chuyển nhượng viết tay giữa ông C với ông B. Như vậy, không có mối liên quan nào với việc bà Đ1 chuyển nhượng phần đất đã cấp giấy chứng nhận cho ông K để xác định quyền sử dụng đất có tranh chấp không? Nội dung này đã được Thanh tra quận 12 nêu tại trang 09 và Ủy ban nhân dân quận 12 không cung cấp được cho Tòa án. Cấp phúc thẩm đã ngưng phiên tòa để người bị kiện cung cấp chứng cứ, địa chỉ cư trú của bà Đ1 nhưng không cung cấp được, người bảo vệ quyền lợi cho người bị kiện thừa nhận hồ sơ cấp giấy chứng nhận thể hiện không thông báo niêm yết công khai hồ sơ cấp giấy chứng nhận cho ông K.

Do đó, cần yêu cầu người bị kiện cung cấp địa chỉ cư trú của bà Đ1, đưa bà Đ1 tham gia tố tụng với tư cách là người có quyền và nghĩa vụ liên quan để làm rõ các nội dung trên. [2.2] Do Ủy ban nhân dân thành phố Hồ Chí Minh đã có Quyết định số 3043 ngày 29/6/2004 v/v thu hồi và tạm giao đất cho Ban chuẩn bị dự án đường sắt nội đô chuẩn bị thực hiện đầu tư xây dựng khu tái định cư và và Depot Tham Lương, trong đó có thửa đất của gia đình ông K nên trường hợp cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất không đúng thì UBND quận 12 cũng không thể cấp lại giấy chứng nhận theo hạn mức đất ở 200m2 cho ông K. Mặt khác, ông K đã thực hiện nghĩa vụ tài chính đối với việc chuyển đổi toàn bộ diện tích đất 1.622,6m2 thì giải quyết hậu quả pháp lý thế nào? Liên quan đến nội dung này, tài liệu chứng cứ thể hiện cùng đợt thu hồi đất còn có nhiều trường hợp khác cũng tương tự như hộ ông K, cấp giấy chứng nhận chuyển mục đích sử dụng đất quá hạn mức đất ở, có trường hợp khiếu nại, khiếu kiện theo thủ tục hành chính, có trường hợp khởi kiện ra Tòa nhưng chưa có bản án có hiệu lực pháp luật, trong khi đó Ủy ban nhân dân quận 12 đã có văn bản báo cáo Ủy ban nhân dân thành phố, Kết luận thanh tra, Sở tài nguyên và môi trường đã ban hành công văn số 1091 ngày 02/11/2023 gửi Ủy ban nhân dân thành phố Hồ Chí Minh xin ý kiến đề xuất giải quyết cho 12 trường hợp được cấp giấy chứng nhận có diện tích đất ở vượt hạn mức theo quy định trong cùng dự án bị thu hồi, nhưng đến nay chưa có kết quả giải quyết. Để có cơ sở giải quyết các trường hợp như trên, trong đó có hộ gia đình ông K thì cần có văn bản đề nghị Ủy ban nhân dân thành phố Hồ Chí Minh có kết luận giải quyết các vướng mắc tồn tại trên theo hướng đồng bộ, để tránh việc mỗi trường hợp được giải quyết theo hướng khác nhau. Trên cơ sở đó, các trường hợp người khởi kiện khởi kiện bằng tố tụng hành chính thì Tòa án mới có căn cứ xem xét một cách khách quan, toàn diện.

[3] Từ những nhận định trên, cấp phúc thẩm nhận thấy người bị kiện kháng cáo nhưng chưa cung cấp đủ các tài liệu chứng cứ chứng minh nên việc chấp nhận 7 yêu cầu khởi kiện hay hủy quyết định thu hồi giấy chứng nhận đều chưa đủ căn cứ vững chắc để giải quyết vụ án theo đúng quy định pháp luật.

Vì vậy, cần thiết phải hủy bản án sơ thẩm để giao hồ sơ cho cấp sơ thẩm có thẩm quyền giải quyết lại vụ án như đề nghị của Kiểm sát viên tại phiên tòa.

[4] Kiến nghị Ủy ban nhân dân thành phố Hồ Chí Minh kiểm tra, xem xét về việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho ông K ngày 29/7/2003 thì đến ngày 29/6/2004 UBND Thành phố Hồ Chí Minh đã ban hành quyết định thu hồi toàn bộ diện tích đất và tạm giao cho cho Ban chuẩn bị dự án đường sắt nội đô chuẩn bị thực hiện đầu tư xây dựng khu tái định cư và và Depot Tham Lương (sau 11 tháng). Tại thời điểm UBND quận 12 cấp giấy chứng nhận cho ông K thì Hội đồng nhân dân – UBND thành phố Hồ Chí Minh đã có nghị quyết, quyết định quy hoạch đất dự án hay chưa? Nếu có thì UBND quận 12 có được cấp giấy chứng nhận chuyển mục đích sử dụng đất lúa thành đất ở toàn bộ 1.622,6m2 hay không? Trách nhiệm của người ban hành quyết định cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nếu không đúng, gây thiệt hại cho cá nhân, tổ chức, cơ quan nhà nước.

[5] Về án phí hành chính phúc thẩm: Do bản án bị hủy nên Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Đ không phải chịu án phí hành chính phúc thẩm theo quy định của pháp luật.