Bản án 399/2026/HC-PTBản án 399/2026/HC-PT

:

[1] Về tố tụng: [1.1] Kháng cáo của những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Đậu Thị H3, chị Nguyễn Thị T, bà Hoàng Thị L, chị Nguyễn Thị Mai P là trong thời hạn quy định tại Điều 206 Luật Tố tụng hành chính và người kháng cáo đã nộp tạm ứng án phí hành chính phúc thẩm nên được chấp nhận hợp lệ để xem xét, giải quyết theo thủ tục phúc thẩm. [1.2] Tại phiên toà phúc thẩm các đương sự đã được triệu tập hợp lệ lần 02 nhưng còn vắng mặt một số người không rõ lý do. Căn cứ đề nghị của đại diện Viện Công tố và kiểm sát xét xử phúc thẩm tại Hà Nội, Hội đồng xét xử quyết định tiến hành xét xử vụ án theo quy định tại Điều 225 Luật Tố tụng hành chính. [1.3] Bản án sơ thẩm xác định đối tượng khởi kiện, thời hiệu khởi kiện, thẩm quyền giải quyết vụ án thuộc Toà án nhân dân tỉnh Nghệ An là đúng theo quy định tại Điều 3, Điều 30, Điều 32, điểm a khoản 2 Điều 116 Luật Tố tụng hành chính. [1.4] Toà án cấp sơ thẩm chấp nhận yêu cầu khởi kiện bổ sung của bà H1 về việc huỷ GCNQSDĐ số DL 879042 do Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai thành phố V cấp ngày 24/10/2023 là phù hợp với quy định tại khoản 1 và điểm b khoản 2 Điều 193 Luật Tố tụng hành chính. [1.5] Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan chị Nguyễn Thị T có kháng cáo đã được triệu tập hợp lệ lần 02 nhưng vắng mặt không rõ lý do, người đại diện theo uỷ quyền của chị T có đơn xin hoãn phiên toà nhưng không có tài liệu xác định thuộc trường hợp có sự kiện bất khả kháng, trở ngại khách quan và không có đơn xin xét xử vắng mặt.

Do đó, Hội đồng xét xử đình chỉ xét xử phúc thẩm đối với kháng cáo của chị T theo quy định tại điểm d khoản 1 Điều 229 Luật Tố tụng hành chính.

[2] Về nội dung: [2.1] Về trình tự, thủ tục và thẩm quyền ban hành các quyết định bị kiện: UBND thành phố Vinh cấp GCNQSDĐ số Y111407 cho ông C, bà H3; GCNQSDĐ số Đ336777 cho bà H3; GCNQSDĐ số BS 209608 cho bà H3; 13 GCNQSDĐ số BS 209609 cho ông T6 là đúng trình tự, thủ tục, thẩm quyền theo quy định tại khoản 2 Điều 36, Điều 23 Luật Đất đai 1993; khoản 1 Điều 43 Luật Tổ chức Hội đồng nhân dân và Uỷ ban nhân dân năm 1994; khoản 2 Điều 52 Luật Đất đai năm 2004; khoản 3 Điều 98 Luật Tổ chức Hội đồng nhân dân và Uỷ ban nhân dân năm 2003. Chi nhánh Văn phòng Đ Vinh cấp GNCQSDĐ số DL 879042 cho bà L là đúng trình tự, thủ tục, thẩm quyền theo quy định tại Điều 105 Luật Đất đai 2013 và Điều 37 Nghị định số 43/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Đất đai. [2.2] Về nội dung các quyết định bị kiện: [2.2.1] Về nội dung yêu cầu hủy GCNQSDĐ số Y111407 cấp cho ông C, bà H3: Các đương sự đều thừa nhận thửa đất số 04, diện tích 911,1m2 (theo bản đồ mới đo đạc chính quy) và thửa đất số 364, diện tích 836m2 (theo bản đồ giải thửa năm 1993) có nguồn gốc là tài sản của cụ N2, cụ T4, cả 02 cụ chết đều không để lại di chúc. Sau khi các cụ chết thì thửa đất của các cụ được UBND thành phố V, tỉnh Nghệ An cấp GCNQSDĐ số Y111407 cho ông C, bà H3. Quá trình giải quyết vụ án bà H3, chị T, bà L, chị Mai P trình bày sau khi 02 cụ chết, gia đình có họp thống nhất để lại toàn bộ tài sản của cụ N2, cụ T4 cho ông C quản lý, sinh sống và định đoạt nhưng đều thừa nhận việc thỏa thuận này chỉ bằng miệng, không lập bằng văn bản. Hồ sơ cấp GCNQSDĐ cho ông C, bà H3 không có Văn bản phân chia di sản thừa kế, không có văn bản thể hiện có sự đồng ý của toàn bộ những người thừa kế của cụ N2, cụ T4; không có tài liệu, chứng cứ để chứng minh tất cả những người thừa kế cụ N2, cụ T4 đã biết việc cấp GCNQSDĐ mà không có phản đối. Mặt khác, tại "Đơn xin cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ở, đất vườn cùng khuôn viên đất ở đô thị" đề ngày 23/4/2003 của ông C có nội dung: "Nguồn gốc sử dụng đất: Bố mẹ để lại 1988" nhưng các đương sự đều thừa nhận cụ N2 chết từ năm 1987 nên nội dung đơn ông C kê khai là không đúng. Trong hồ sơ cấp GCNQSDĐ cũng không có văn bản của cụ T4 tặng cho ông C; tại Giấy xác nhận nguồn gốc và thời gian sử dụng đất đề ngày 05/4/2003 của UBND xã H thể hiện nguồn gốc sử dụng đất là: "Ông C và bà H3 được thừa kế đất cha mẹ từ năm 1988 sử dụng liên tục đến nay" nhưng trong hồ sơ cấp GCNQSDĐ không có di chúc hoặc văn bản phân chia di sản thừa kế; thời điểm năm 1988 thì cụ T4 còn sống và bà H3 cũng chưa kết hôn với ông C (bà H3 kết hôn với ông C vào năm 1998) nên nội dung xác nhận này của UBND xã H là không chính xác. Tại thời điểm cấp GCNQSDĐ cho ông C, bà H3 thì trên đất còn có ngôi nhà diện tích 39,4m2 do bà T2 xây dựng từ khoảng năm 1993, 1994 nhưng không có ý kiến của bà T2; ông C chết vào ngày 19/5/2003 nhưng đến ngày 29/7/2003 UBND thành phố V, tỉnh Nghệ An vẫn cấp GCNQSDĐ cho ông C và bà H3 là không đúng. Như vậy, có đủ cơ sở xác định GCNQSDĐ số Y 111407 ngày 29/7/2003 do UBND thành phố V, tỉnh Nghệ An cấp cho ông C, bà H3 là không đúng trình tự, thủ tục, không xác định đầy đủ đối tượng được cấp GCNQSDĐ theo quy định của Luật Đất đai 1993; điểm đ Điều 3, Điều 23 Nghị định 17/1999/NĐ-CP ngày 29/3/1999 về thủ tục chuyển đổi, chuyển nhượng, cho thuê, cho thuê lại, thừa kế quyền sử dụng đất và thế chấp, góp vốn bằng giá trị 14 quyền sử dụng đất. Tuy nhiên GCNQSDĐ số Y111407 đối với thửa đất số 04, diện tích 911,1m2 mang tên ông C, bà H3 đã bị UBND thành phố V, tỉnh Nghệ An thu hồi để cấp GCNQSDĐ số Đ 336777 đối với thửa đất số 04, diện tích 499,74m2 cho bà H3 nên Toà án cấp sơ thẩm không tuyên hủy là phù hợp. [2.2.2] Về nội dung yêu cầu huỷ GCNQSDĐ số Đ336777, đối với thửa đất số 04, diện tích 499,74m2 cấp cho bà H3; GCNQSDĐ số BS 209608, đối với thửa đất số 04, diện tích 178,7m2 cấp cho bà H3; GCNQSDĐ số BS 209609, đối với thửa đất số 205, diện tích 321m2 cấp cho ông T6: Do việc UBND thành phố V, tỉnh Nghệ An cấp GCNQSDĐ số Y 111407 cho ông C, bà H3 đối với thửa đất số 04, diện tích 911,1m2 là không đúng pháp luật nên bà H3 căn cứ vào GCNQSDĐ này để bán cho bà H5 và được cấp GCNQSDĐ số Đ336777 đối với 499,7m2 đất còn lại và đến năm 2013 bà H3 tiếp tục bán 321m2 đất cho ông T6 là không đúng pháp luật cả về trình tự, thủ tục và đối tượng được cấp GCNQSDĐ.

Tuy nhiên, GCNQSDĐ số Đ 336777, đối với thửa đất số 04, diện tích 499,74m2 cấp cho bà H3 đã được UBND thành phố V, tỉnh Nghệ An thu hồi khi cấp GCNQSDĐ số BS 209608 cho Hồng đối với thửa đất số 04, diện tích 178,7m2 nên Toà án sơ thẩm không tuyên huỷ là phù hợp. Đối với GCNQSDĐ số BS 209609, đối với thửa đất số 04, diện tích 178,7m2 cấp cho bà H3 và GCNQSDĐ số BS 209608, đối với thửa đất số 205, diện tích 321m2 cấp cho ông T6 đều được cấp không đúng quy định tại Luật Đất đai 2003 và Điều 144 Nghị định 181/2004/NĐ-CP ngày 29/10/2004 của Chính phủ về thi hành Luật Đất đai. Quá trình giải quyết vụ án ông T6 và bà H3 đều thừa nhận tại thời điểm lập Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất ngày 11/10/2013, trên đất vẫn có tài sản là ngôi nhà của cụ N2, cụ T4 để lại chưa phân chia nhưng vẫn thực hiện việc chuyển nhượng nên ông T6 không phải là người thứ ba ngay tình theo quy định tại Điều 133 Bộ luật Dân sự. Tính đến thời điểm bà H1 có đơn khởi kiện thì đã hết thời hiệu khởi kiện về thừa kế theo quy định tại Điều 623 Bộ luật Dân sự năm 2015; bà H3 kết hôn với ông C năm 1998, tính đến khi xét xử sơ thẩm là chưa đủ 30 năm; năm 2007 bà H3 xây nhà trên diện tích đất 77,8m2 và sinh sống ổn định đến nay là 18 năm; ông T6 từ khi kết hôn với bà L thì từ năm 1985 đã không sinh sống trên đất của cụ N2, cụ T4 nên bà H3 và ông T6 đều chưa đủ điều kiện xác lập quyền sở hữu theo thời hiệu theo quy định tại Điều 236 Bộ luật Dân sự.

Tuy nhiên, GCNQSDĐ số BS 209608, đối với thửa đất số 205, diện tích 321m2 cấp cho ông T6 đã được UBND thành phố V, tỉnh Nghệ An thu hồi khi thực hiện thủ tục thừa kế cho bà L nên Toà án cấp sơ thẩm không tuyên huỷ là phù hợp. [2.2.3] Về nội dung khởi kiện bổ sung yêu cầu huỷ GCNQSDĐ số DL 879042 cấp cho bà L đối với thửa đất số 205, diện tích 314,3m2: GCNQSDĐ số DL 879042 cấp cho bà L đối với thửa đất số 205, diện tích 314,3m2 được thực hiện trên cơ sở phân chia di sản thừa kế của ông T6 và được cấp đổi từ GCNQSDĐ số BS 209609 nhưng GCNQSDĐ số BS 209609 ngày 20/12/2013 cấp cho ông T6 là không đúng quy định pháp luật. Tại thời điểm cấp GCNQSDĐ đất cho bà L thì trên đất vẫn tồn tại ngôi nhà có diện tích 24,8m2 do 15 cụ N2, cụ T4 xây dựng. Tại thời điểm ngày 20/9/2023, UBND xã H đã tiến hành làm việc để giải quyết tranh chấp về thừa kế là quyền sử dụng đất theo đơn yêu cầu của ông L1 nhưng đến ngày 12/10/2023, các đồng thừa kế của ông T6 vẫn làm thủ tục phân chia di sản thừa kế là khi đang có tranh chấp liên quan đến quyền sử dụng đất.

Do đó, việc cấp GCNQSDĐ số DL 879042 đối với thửa đất số 205, diện tích 314,3m2 cho bà L là không đảm bảo về trình tự, thủ tục quy định tại Luật Đất đai 2013 và Nghị định số 43/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Đất đai; xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của các đồng thừa kế của cụ N2, cụ T4.

Do đó, Toà án cấp sơ thẩm chấp nhận yêu cầu khởi kiện bà H1, tuyên huỷ GCNQSDĐ số DL 879042 do Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai thành phố V cấp cho bà L đối với thửa đất số 205, diện tích 314,3m2 là có cơ sở.

[3] Các nội dung kháng cáo của bà H3, bà L, chị Mai P và quan điểm của người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bà H3 tại cấp phúc thẩm là không có cơ sở chấp nhận.

[4]

Từ những phân tích trên, Hội đồng xét xử bác toàn bộ kháng cáo của bà H3, bà L, chị Mai P. Giữ nguyên quyết định của bản án sơ thẩm như đề nghị của đại diện Viện Công tố và kiểm sát xét xử phúc thẩm tại Hà Nội.

[5] Kháng cáo không được chấp nhận nhưng bà L là người cao tuổi nên được miễn án phí hành chính phúc thẩm; bà H3, chị Mai P phải chịu án phí hành chính phúc thẩm. Đối với số tiền chị T đã nộp tạm ứng án phí hành chính phúc thẩm được sung vào công quỹ Nhà nước.

[6] Bản án sơ thẩm ghi năm ban hành luật áp dụng là chưa đúng và bà H1 không khởi kiện yêu cầu các cơ quan Nhà nước có thẩm quyền thực hiện hành vi hành chính nhưng bản án sơ thẩm vẫn tuyên buộc Chủ tịch UBND phường T, tỉnh Nghệ An và Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai thành phố V phải thực hiện nhiệm vụ, công vụ về việc cấp GCNQSDĐ là không chính xác nhưng không gây ảnh hưởng đến quyền và lợi ích của các đương sự trong vụ án nên cấp phúc thẩm sửa lại cách tuyên cho phù hợp, cấp sơ thẩm cần rút kinh nghiệm.

[7] Các quyết định khác của bản án sơ thẩm không có kháng cáo, không bị kháng nghị có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết hạn kháng cáo, kháng nghị.