Bản án 903/2026/HC-PTBản án 903/2026/HC-PT

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa, ý kiến phát biểu của Viện kiểm sát, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Tòa án đã triệu tập hợp lệ, người bị kiện là Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh L vắng mặt; Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường P, xin xét xử vắng mặt. Căn cứ Điều 225 Luật tố tụng hành chính, Hội đồng xét xử tiến hành xét xử vụ án vắng mặt các đương sự này.

[2] Ông Trương Quang H1 khởi kiện cho rằng thửa đất số 498, tờ bản đồ số 03, diện tích 145,9 m2, tại khu phố A, phường H có nguồn gốc do ông nhận chuyển nhượng của bà Kiều Thị L1 và ông Nguyễn Á vào tháng 01/1993. Tại thời điểm chuyển nhượng trên đất đã có nhà tạm của bà Nguyễn Thị M (con bà L1), sau thời điểm nhận chuyển nhượng gia đình ông tiếp tục sử dụng ổn định, liên tục đến nay nên thuộc trường hợp sử dụng đất ở trước ngày 15/10/1993 và không phải nộp tiền sử dụng đất theo Điều 100 Luật Đất đai 2013. Ông H1 đã xuất trình các tài liệu, chứng cứ gồm: Giấy cam kết thực hiện về việc chuyển nhượng quyền sử dụng đất ngày 22/01/1993; Đơn xin sử dụng đất ngày 25/01/1993; các Biên lai nộp thuế nhà đất các năm 1992, 1993, 1994, 1996; Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở số 3072/CNSH ngày 17/9/1991 mang tên ông Nguyễn C và bà Kiều Thị L1 1991 kèm Họa đồ nhà đất ngày 01/8/1991; Giấy xác nhận của ông Nguyễn Á (con bà L1) ngày 11/01/2023 về thời điểm chuyển nhượng thửa đất và trên đất có nhà ở; Đơn xin xác nhận ngày 02/02/2023 về thời gian cư trú trên địa bàn tổ dân phố A, phường H.

[3] Xét, tại Giấy cam kết thực hiện về việc chuyển nhượng quyền sử dụng đất ngày 22/01/1993 và Đơn xin sử dụng đất ngày 22/01/1993 có ghi “có căn nhà tạm/nhà ở của bà M”, nhưng phần ý kiến của Ủy ban nhân dân phường H chỉ xác nhận rằng thửa đất ông H1 nhận chuyển nhượng là đất trống, không xác 8 nhận có nhà ở trên đất. Theo bản đồ 60/CP (đo đạc năm 1996) thì thửa đất trên tương ứng với thửa số 196, tờ bản đồ số 3, diện tích 141,4m2 ghi tên người sử dụng đất là ông Trương Quang H1; hiện trạng thửa đất này không thể hiện ký hiệu nhà gạch (G) hoặc nhà tạm (T) trên đất.

Do đó, không đủ căn cứ xác định trước ngày 15/10/1993 trên đất đã có nhà ở hợp pháp và sau khi nhận chuyển nhượng gia đình ông H1 tiếp tục sử dụng ổn định, liên tục căn nhà này trên đất như trình bày của ông H1. Mặt khác, các Biên lai nộp thuế đất các năm 1992, 1993, 1994, 1996 và các Thông báo nộp thuế năm 1992, 1993 của Chi cục Thuế thành phố P chỉ thể hiện nghĩa vụ tài chính phát sinh đối với người đang sử dụng đất, không phải là căn cứ xác lập quyền sử dụng đất và xác định loại đất nên không có cơ sở công nhận quyền sử dụng đất, có nhà ở trên đất từ trước ngày 15/10/1993. Ngoài ra, theo lời khai của các hộ dân liền kề có thời gian sinh sống lâu năm và cùng thời điểm với hộ ông H1 như các hộ ông/bà Đào Minh H3, Trần Đắc T1, Nguyễn Văn T2, Trần Thu H4, Hồng Thu H5 đều xác nhận thửa đất ông H1 nhận chuyển nhượng của vợ chồng bà L1 là đất trống, không có nhà ở, căn nhà trên đất hiện nay là do ông H1 xây dựng vào khoảng những năm 2003 - 2004.

[4] Ngày 09/3/2026, Tòa án đã tiến hành xem xét, thẩm định tại chỗ, đồng thời tiến hành lấy lời khai những người làm chứng biết về nguồn gốc đất của ông Trương Quang H1, trong đó có bà Nguyễn Thị M - là con gái của bà Kiều Thị L1, ông Nguyễn C . Tại Biên bản lấy lời khai người làm chứng ngày 09/3/2026, bà M đã xác định trước khi mẹ bà bán đất thì bà đã dỡ nhà lá, chỉ còn chuồng heo dựng bằng cây, giếng nước (chính là giếng nước hiện nay ở nhà ông H1) để vào ở cùng với mẹ; việc bán đất là mẹ bà đứng ra bán, bà không biết. Bà M cũng khẳng định chữ ký, chữ viết Nguyễn Thị M trong “giấy cam kết thực hiện” trên không phải là chữ ký, chữ viết của bà và bà cũng không biết đến giấy này. Các lời khai nêu trên phù hợp với hồ sơ quản lý đất đai của Nhà nước tại địa phương.

[5] Như vậy, việc sử dụng đất và các giấy tờ nêu trên của ông H1 chỉ chứng minh được thời điểm bắt đầu sử dụng đất ổn định theo khoản 2 Điều 21 Nghị định số 43/2014/NĐ-CP được sửa đổi bởi Điều 11 Nghị định số 104/2022/NĐ-CP, không đủ căn cứ xác định tại thời điểm chuyển nhượng đất đã có nhà ở để được xem xét là đất ở tại đô thị trước ngày 15/10/1993.

[6] Căn cứ khoản 1 Điều 3 Nghị định số 43/2014/NĐ-CP được sửa đổi, bổ sung bởi khoản 1 Điều 2 Nghị định số 01/2017/NĐ-CP (nay là khoản 1 Điều 7 Nghị định số 102/2024/NĐ-CP), đối với trường hợp không có giấy tờ quy định tại khoản 2 Điều 11 Luật Đất đai 2013 (nay là khoản 1 Điều 10 Luật Đất đai 2024), việc xác định loại đất phải căn cứ vào hiện trạng sử dụng đất. Các tài liệu, 9 chứng cứ có tại hồ sơ thể hiện căn nhà hiện nay được hộ ông H1 xây dựng vào năm 2003. Việc Ủy ban nhân dân phường H căn cứ thời điểm sử dụng đất có nhà ở là từ sau ngày 15/10/1993 đến trước ngày 01/7/2004 để xác định đất ở của ông H1 là phù hợp, đúng quy định pháp luật. Ông H1 cho rằng thời điểm sử dụng đất ở của ông từ trước ngày 15/10/1993 là không có cơ sở nên Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố P ban hành Quyết định số 4603/QĐ-UBND ngày 19/9/2023 của về việc giải quyết khiếu nại của ông Trương Quang H1 (lần hai) và Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường H ban hành Quyết định số 37/QĐ-UBND ngày 07/02/2023 về việc giải quyết khiếu nại của ông Trương Quang H1 (lần đầu) bác khiếu nại của ông H1, là phù hợp.

[7]

Từ những phân tích trên, Hội đồng xét xử xét thấy Bản án của Tòa cấp sơ thẩm đã xét xử bác yêu cầu khởi kiện của ông H1 là có căn cứ, đúng quy định pháp luật. Tại phiên tòa phúc thẩm, người khởi kiện có kháng cáo nhưng không cung cấp được tài liệu, chứng cứ nào mới để chứng minh nên không bác kháng cáo và giữ nguyên bản án hành chính sơ thẩm như đề nghị của đại diện Viện Công tố và kiểm sát xét xử phúc thẩm tại Thành phố Hồ Chí Minh tham gia phiên tòa là có căn cứ chấp nhận.

[8] Các phần quyết định khác của Bản án của Tòa án cấp sơ thẩm không có kháng cáo, kháng nghị đã có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.

[9] Án phí hành chính phúc thẩm: Ông Trương Quang H1 sinh năm 1957 là người cao tuổi nên được miễn theo quy định của pháp luật về án phí, lệ phí Tòa án.