Bản án 795/2026/DS-PTTranh chấp hợp đồng tặng cho tài sản

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa, ý kiến phát biểu của Viện kiểm sát, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Tòa án đã triệu tập hợp lệ, một số người có quyền lợi nghĩa vụ liên 13 quan vắng mặt hoặc xin xét xử vắng mặt. Căn cứ Điều 296 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015, Hội đồng xét xử tiến hành xét xử vụ án vắng mặt các đương sự này.

[2] Các đương sự trình bày thống nhất các nội dung sau: [2.1] Cụ Trương Đ (sinh năm 1940, chết ngày 18/11/2024) và cụ Lê Thị Q (sinh năm 1943, chết ngày 18/5/2014) có 07 người con gồm các ông, bà Trương Tiến Đ3, Trương Tiến Đ2, Trương Trang Đ, Trương Tiến Đ1, Trương Tiến Đ5, Trương Tú Q và Trương Tiến Đ4, ngoài ra cụ Đ, cụ Q không có con riêng, con ngoài giá thú. Cha mẹ cụ Q, cụ Đ đã chết nên 07 người con là hàng thừa kế thứ nhất của cụ Q, cụ Đ. Trong thời kỳ hôn nhân, cụ Đ và cụ Q tạo lập nhiều tài sản và các tài sản có tranh chấp trong vụ án này gồm: - Hai căn nhà số số H và số H, đường Q, phường B, thành phố B, tỉnh Đồng Nai. - 07 số tiết kiệm có kỳ hạn đứng tên cụ Lê Thị Q, với tổng số tiền là 2.551.202.500 đồng. [2.2] Sau khi cụ Q chết (18/5/2014), các giao dịch liên quan đến các tài sản trên như sau: - Ngày 13/8/2014, cụ Đ và 04 người con (bà Đ, ông Đ1, bà Q, ông Đ4) lập Văn bản phân chia di sản thừa kế đối với 07 sổ tiết kiệm đứng tên cụ Q. Văn bản có chữ ký, điểm chỉ của tất cả những người có mặt, được chứng nhận tại Văn phòng công chứng Bình Đa. - Ngày 15/8/2015, cụ Đ và 07 người con đã lập Văn bản phân chia tài sản thừa kế của cụ Lê Thị Q (trong đó có 02 căn nhà số 80/1 và 81/1). Văn bản có chữ ký, điểm chỉ của tất cả những người thừa kế của cụ Q, được chứng nhận tại Văn phòng công chứng Bình Đa. - Căn cứ Văn bản phân chia tài sản thừa kế ngày 15/8/2015 nêu trên, ngày 29/8/2015 cụ Đ được cập nhật biến động sang tên trên Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở đối với 02 căn nhà số 80/1 và 81/1. - Ngày 09/01/2024, cụ Đ lập 02 Hợp đồng tặng cho căn nhà số 80/1 và 81/1 cho ông Trương Tiến Đ4, được chứng nhận tại Văn phòng công chứng Bình Đa. Ngày 25/01/2024, ông Đ4 được cập nhật biến động sang tên trên giấy chứng nhận.

[3] Theo ông Đ1, bà Đ, bà Q thì những người thừa kế của cụ Q thống nhất để cho cụ Đ được đứng tên đối với phần di sản cụ Q để lại với điều kiện cụ Đ không được chuyển nhượng, thừa kế, tặng cho; 02 căn nhà làm nơi cụ Đ sinh sống và là nơi anh em trong gia đình tụ họp các ngày giỗ, lễ tết, nên yêu cầu hủy việc tặng cho nhà, đất từ cụ Đ sang ông Đ4. Hội đồng xét xử xét thấy: 14 - Tại nội dung Văn bản phân chia tài sản thừa kế ngày 15/8/2015 liên quan đến 02 căn nhà số 80/1 và 81/1 do cụ Đ và 07 người con lập thể hiện: “Thỏa thuận phân chia: Sau khi bàn bạc chúng tôi thống nhất để lại toàn bộ tài sản thừa kế nêu trên cho Cụ Trương Đ được toàn quyền quản lý, sử dụng, định đoạt”, không thể hiện có điều kiện khác. Tại di chúc năm 2015, 2016 và bản tự khai ngày 19/4/2024 và 29/5/2024 của cụ Đ thể hiện ý chí của cụ Đ là sử dụng 02 căn nhà để ở. Tòa án cấp sơ thẩm chưa thu thập tài liệu, chứng cứ chứng minh khi lập Văn bản phân chia tài sản thừa kế ngày 15/8/2015, các đồng thừa kế của cụ Q đã có thỏa thuận cụ Đ chỉ được đứng tên nhà đất và không được thực hiện các giao dịch chuyển quyền sở hữu cho người khác, là chưa đủ căn cứ để xem xét lời trình bày của nguyên đơn. - Đối với 02 hợp đồng tặng cho nhà, đất số 80/1 và 81/1 từ cụ Đ sang ông Đ4: Về hình thức, các hợp đồng tặng cho có người làm chứng là ông Trần Sách H, bà Nguyễn Thị T và được công chứng theo quy định pháp luật. Về nội dung, nhà, đất tranh chấp là tài sản chung của cụ Q và cụ Đ, nên trong tài sản tặng cho có ½ tài sản thuộc quyền sở hữu của cụ Đ.

Do đó, trong trường hợp có căn cứ xác định cụ Đ đã vi phạm thỏa thuận khi lập văn bản phân chia thừa kế di sản của cụ Q, thì hợp đồng tặng cho chỉ vô hiệu đối với ½ tài sản là di sản thừa kế của cụ Q. Ngoài ra, trong nội dung 02 Hợp đồng tặng cho ngày 09/01/2024 giữa cụ Đ và ông Đ4 không thể hiện có điều kiện tặng cho. Theo các bản tự khai ngày 19/4/2024 và 29/5/2024 thì ý chí của cụ Đ là tặng cho ông Đ4 sử dụng 02 căn nhà để ở, không được thực hiện giao dịch khác. Để có đủ cơ sở xác định cụ Đ tặng cho nhà, đất cho ông Đ4 là có điều kiện hay không có điều kiện, cần thiết phải thu thập ý kiến của 02 người làm chứng được ghi nhận trong hợp đồng tặng cho là ông H và bà T. Quá trình giải quyết vụ án, Tòa án cấp sơ thẩm chưa thu thập tài liệu, chứng cứ để làm rõ các nội dung trên đã chấp nhận yêu cầu của nguyên đơn, hủy Văn bản phân chia thừa kế của cụ Q để lại và hợp đồng tặng cho giữa cụ Đ với ông Đ4 là chưa đủ căn cứ.

[4] Ngày 13/8/2014, cụ Đ và 04 người con (bà Đ, ông Đ1, bà Q, ông Đ4) lập Văn bản phân chia di sản thừa kế đối với 07 sổ tiết kiệm, có kỳ hạn đứng tên cụ Lê Thị Q, với nội dung: “Thỏa thuận phân chia: Sau khi bàn bạc chúng tôi thống nhất để lại toàn bộ tài sản thừa kế nêu trên cho Cụ Trương Đ được toàn quyền quản lý, sử dụng, định đoạt”. Xét, Văn bản phân chia di sản thừa kế ngày 13/8/2014 được công chứng theo quy định pháp luật. Bà Đ, ông Đ1, bà Q, ông Đ4 thừa nhận có điểm chỉ và ký tên vào văn bản trên, nên có hiệu lực đối với các ông, bà nêu trên. Theo đó, bà Đ, ông Đ1, bà Q, ông Đ4 đã tự nguyện thống nhất để phần tài sản (được nhận thừa kế từ cụ Q) cho cụ Đ được quyền toàn quyền quản lý, sử dụng, định đoạt. Bản án của Tòa án cấp sơ thẩm nhận định Văn bản phân chia di sản thừa kế ngày 13/8/2014 vắng mặt người thừa kế của cụ Q là ông Đ5, ông Đ2 và ông 15 Đ3 nên bị vô hiệu toàn bộ là không phù hợp quy định pháp luật.

[5] Theo nội dung nhận định tại mục

[3],

[4] thì Tòa án cấp sơ thẩm chưa thu thập, nhận định, đánh giá đầy đủ các tài liệu, chứng cứ để xác định di sản thừa kế của cụ Q và cụ Đ. Ngoài ra, việc phân chia thừa kế của Bản án của Tòa án cấp sơ thẩm là không có căn cứ, không phù hợp quy định pháp luật, cụ thể: - Nguyên đơn và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan (là các con của cụ Q và cụ Đ) chỉ có yêu cầu được sở hữu chung đối với 02 căn nhà số 80/1 và 81/1, Bản án của Tòa án cấp sơ thẩm phân chia thừa kế theo pháp luật đối với nhà, đất trên là vượt quá yêu cầu của đương sự. Mặt khác, Bản án của Tòa án cấp sơ thẩm hủy hợp đồng tặng cho, xác định 02 căn nhà là di sản thừa kế của cụ Q, cụ Đ để lại, thực hiện chia thừa kế theo pháp luật đối với di sản của cụ Q, không chia thừa kế theo pháp luật đối với di sản cụ Đ. Nhưng tại mục [2.3] Bản án của Tòa án cấp sơ thẩm nhận định: “Ông Trương Tiến Đ4 được nhận căn nhà thuộc thửa đất số 4 giá trị 4.864.740.000đ sau khi thực hiện xong nghĩa vụ do ông Trương Đ chết để lại”, là có mâu thuẫn trong nhận định. - 02 căn nhà và 07 sổ tiết kiệm là các tài sản độc lập. Hồ sơ vụ án không có tài liệu thể hiện cụ Đ đã chuyển quyền sở hữu 07 sổ tiết kiệm này cho ông Đ4. Bản án của Tòa án cấp sơ thẩm nhận định ông Đ4 được nhận căn nhà số 81/1 nên có nghĩa vụ thanh toán giá trị kỷ phần thừa kế (liên quan đến 07 sổ tiết kiệm) cho các đồng thừa kế còn lại là không có căn cứ.

[6]

Từ những phân tích trên, Hội đồng xét xử xét thấy Tòa án cấp sơ thẩm đã chưa thu thập, nhận định, đánh giá đầy đủ tài liệu, chứng cứ khi giải quyết vụ án, mà cấp phúc thẩm không thể khắc phục được nên chấp nhận một phần yêu cầu kháng cáo của các đương sự, hủy Bản án của Tòa án cấp sơ thẩm và giao hồ sơ vụ án cho Tòa án cấp sơ thẩm giải quyết lại vụ án theo quy định pháp luật như đề nghị của đại diện Viện Công tố và kiểm sát xét xử phúc thẩm tại Thành phố Hồ Chí Minh tham gia phiên tòa là có căn cứ chấp nhận.

[7] Bản án của Tòa án cấp sơ thẩm bị hủy với lý do nêu tại mục

[6] nên Hội đồng xét xử chưa xem xét đến nội dung vụ án.

[8] Án phí dân sự phúc thẩm: Do chấp nhận một phần yêu cầu kháng cáo nên người có kháng cáo không phải chịu. Vì các lẽ trên, Căn cứ khoản 3 Điều 308 Bộ luật tố tụng dân sự,