Bản án 952/2026/HC-PTBản án 952/2026/HC-PT

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về tố tụng: Đơn kháng cáo của bà Nguyễn Thị Bích N, ông Phạm Thành T nằm trong hạn luật định, hợp lệ về hình thức nên được Hội đồng xét xử xem xét theo trình tự phúc thẩm. Ngày 11/8/2024, bà Nguyễn Thị Bích N, ông Phạm Thành T khởi kiện yêu cầu tuyên bố hành vi hành chính không lập hồ sơ xem xét cấp tái định cư của Ủy ban nhân dân huyện N là trái pháp luật. Chủ thể kế thừa quyền, nghĩa vụ tố tụng sau khi thực hiện sắp xếp tổ chức bộ máy của UBND huyện N là Chủ tịch Uỷ ban nhân dân xã N. Tòa án cấp sơ thẩm xác định người kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng Uỷ ban nhân dân xã N là chưa chính xác. Ngoài ra, tại phần quyết định của bản án, Tòa án cấp sơ thẩm chỉ tuyên không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Nguyễn Thị Bích N mà chưa tuyên đầy đủ đối với yêu cầu khởi kiện của ông Phạm Thành T là có thiếu sót.

Tuy nhiên, những thiếu sót này không làm thay đổi đến việc giải quyết khách quan vụ án, Tòa án cấp phúc thẩm có thể khắc phục được. Tòa án cấp sơ thẩm cần rút kinh nghiệm.

[2] Về nội dung: [2.1] Thực hiện Dự án đường Vành đai 3 Thành phố Hồ Chí Minh, ngày 21/10/2023, Ủy ban nhân dân huyện N ban hành Quyết định số 3674/QĐ-UBND thu hồi của hộ bà Nguyễn Thị Bích N 332,5m² đất trồng cây lâu năm; trong đó gồm: thửa đất số 14, diện tích 152,4m2; thửa đất số 15, diện tích 180,1m2, thuộc tờ bản đồ số 14, xã P, huyện N (cũ). Cùng ngày, UBND huyện N ban hành Quyết định số 4001/QĐ-UBND phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ đối với hộ bà N. Bà N, ông T không có ý kiến đối với việc thu hồi đất, phương án bồi thường, hỗ trợ mà chỉ cho rằng UBND huyện N không lập hồ sơ xem xét bố trí tái định cư cho gia đình bà Nga, ông T là trái pháp luật. [2.2]

Xét thấy, ngày 24/11/2022, Hội đồng xét đất cấp tái định cư của UBND xã P có Giấy xác nhận nguồn gốc nhà đất, vật kiến trúc số 17/GXN đối với toàn bộ phần diện tích đất thu hồi của hộ bà N. Đến ngày 10/02/2023, Uỷ ban nhân 4 dân xã P có Tờ Trình số 12/TTr-UBND về việc đề xuất xem xét cấp đất tái định cư của xã cho các hộ gia đình, cá nhân có đất bị thu hồi và di chuyển chỗ ở để thực hiện dự án xây dựng đầu tư xây dựng Tân Vạn – N giai đoạn 1 thuộc đường vành đai 3 Thành phố Hồ Chí Minh đoạn qua xã Long Tân và xã P, huyện N. Theo đó, hộ bà Nguyễn Thị Bích N được xác định thuộc trường hợp không được xét cấp tái định cư với lý do: “Thu hồi đất nông nghiệp, không phải di chuyển chỗ ở, hộ khẩu thường trú ngoài địa phương”. Ngày 23/02/2023, Hội đồng xét giải quyết tái định cư của UBND huyện N đã tổ chức họp xét thông qua Tờ Trình số 12/TTr-UBND của UBND xxa P, thống nhất không xét tái định cư cho bà N do không thực tế ở tại căn nhà, cho thuê. Ngày 25/8/2023, UBND huyện N có Thông báo số 1913/TB-UBND về việc xác định: “Thống nhất không cấp tái định cư cho các trường hợp không đủ điều kiện theo Tờ trình 12/TTr-UBND ngày 10/02/2023 của Uỷ ban nhân dân xã P (trong đó có hộ bà Nguyễn Thị Bích N)”. Sau khi bà N có đơn kiến nghị, Trung tâm Phát triển quỹ đất tiếp tục kiểm tra, xác minh và ban hành Báo cáo số 355/BC-TTPTQĐ ngày 25/7/2024, trong đó xác định hiện trạng nhà, đất và giữ nguyên kết quả xác minh trước đó. Như vậy, việc xem xét điều kiện tái định cư đối với hộ bà N đã được cơ quan có thẩm quyền thực hiện trước khi ban hành quyết định thu hồi đất; người khởi kiện cho rằng UBND huyện N không thực hiện hành vi hành chính lập hồ sơ xem xét tái định cư cho bà N là không có cơ sở. [2.3] Về nội dung của yêu cầu tái định cư: Phần đất hộ bà N bị thu hồi được UBND huyện N cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất với mục đích sử dụng đất trồng cây lâu năm (CLN); không phải đất ở. Bà N, ông T cho rằng ngoài phần đất thu hồi, gia đình ông, bà không còn nơi ở nào khác nên đủ điều kiện được bố trí tái định cư. Tại Điều 4 Quyết định 32/2023/QĐ-UBND ngày 14/8/2023 của UBND tỉnh Đồng Nai ban hành quy định, tiêu chuẩn, điều kiện và trình từ thủ tục giải quyết tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Đồng Nai đã quy định về điều kiện bố trí tái định cư trong trường hợp thu hồi đất nông nghiệp như sau: “Hộ gia đình, cá nhân phải di chuyển chỗ ở do bị thu hồi đất thì được xét bố trí một (01) suất tái định cư nếu có đủ một trong các điều kiện sau đây: …

3. Hộ gia đình, cá nhân bị thu hồi hết đất nông nghiệp có nhà ở bị giải tỏa, nhà ở xây dựng trước ngày 01 tháng 7 năm 2014 mà không bị xử phạt vi phạm hành chính phải di chuyển chỗ ở và không còn chỗ ở nào khác trong địa bàn xã, phường, thị trấn nơi có đất bị thu hồi.

4. Hộ gia đình, cá nhân bị thu hồi một phần đất nông nghiệp, có nhà ở bị giải tỏa, nhà ở xây dựng trước ngày 01 tháng 7 năm 2014 mà không bị xử phạt vi phạm hành chính phải di chuyển chỗ ở, không còn chỗ ở nào khác trong địa bàn 5 xã, phường, thị trấn nơi có đất bị thu hồi và diện tích đất nông nghiệp còn lại không phù hợp quy hoạch hoặc không đủ điều kiện để chuyển đổi thành đất ở….”. Căn cứ kết quả xác minh hiện trạng nhà đất đã nêu tại mục [2.2] thì bà N, ông T không thực tế sinh sống trên phần diện tích đất thu hồi; không thuộc trường hợp phải di chuyển chỗ ở, không còn chỗ ở nào khác nên không thuộc trường hợp được xét bố trí tái định cư. UBND huyên N không thực hiện bố trí tái định cư cho hộ bà N là đúng quy định pháp luật.

[3]

Từ những phân tích trên, Hội đồng xét xử xét thấy Tòa án cấp sơ thẩm bác yêu cầu khởi kiện của bà N, ông T là có căn cứ, đúng quy định pháp luật. Kháng cáo của bà Nguyễn Thị Bích N, ông Phạm Thành T không có cơ sở chấp nhận; cần giữ nguyên bản án sơ thẩm.

[4] Do kháng cáo không được chấp nhận nên bà Nguyễn Thị Bích N, ông Phạm Thành T phải chịu án phí hành chính phúc thẩm.