Bản án 788/2026/DS-PTTranh chấp quyền sử dụng đất

, ông P cho rằng phần đất tranh chấp bà S cho ông C thuê đất từ năm 2007 nhưng ông P không cung cấp được tài liệu, chứng cứ gì thể hiện có việc cho thuê đất và trả tiền thuê đất. Trong khi đó, ông C đã sử dụng đất liên tục, ổn định từ năm 2007 cho đến nay, có xây dựng nhà, trồng cây lâu năm, cải tạo đất nuôi trồng thủy sản nhưng phía cụ S khi còn sống không tranh chấp, phản đối, cũng không có yêu cầu ông C trả đất. Ông C cho rằng phần đất tranh chấp bà S đã phân chia cho chi của ông V1, ông Í từ năm 2006-2007; lời trình bày của ông C phù hợp với tài liệu, chứng cứ là Tờ phân chia đất do bà S lập ngày 24/01/2007 trong đó có nội dung bà S phân chia đất cho các anh chị em trong gia đình; phù hợp với lời khai của ông Quách Việt T về việc bà S có phân chia đất cho ông và ông Quách Văn T1, sau đó ông T và ông T1 cho ông C mượn đất; phù hợp với quá trình sử dụng đất thực tế của ông Quách Văn C. [2.5] Tòa án cấp sơ thẩm chưa xác minh, làm rõ việc phân chia đất của bà S nêu trên; chưa lấy lời khai của những người được phân chia đất (bà Thái Thị Mỹ X, ông Quách Văn T1...), để làm rõ về vị trí, tứ cận, diện tích phần đất được phân chia; chưa xác minh, làm rõ sau khi được phân chia đất, những người được nhận đất đã quản lý, sử dụng đất hay chưa; có đăng ký, kê khai quyền sử dụng đất hay không, mà đã giải quyết vụ án chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Quách Văn P, buộc vợ chồng ông Quách Văn C trả đất cho ông P là chưa đủ căn cứ vững chắc. [2.6] Tòa án cấp sơ thẩm chưa xác minh, làm rõ việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho bà S vào năm 2020 như thế nào, có phù hợp với quy định của pháp luật hay không. Bởi lẽ, bà S được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất vào ngày 19/5/2020 là sau thời điểm bà S đã lập Tờ phân chia đất cho các anh em, cháu chắt trong gia đình. Phần đất tranh chấp, gia đình ông C đã quản lý, sử dụng, xây dựng nhà, trồng xây trên đất trước thời điểm bà S được cấp giấy chứng nhận. [2.7] Tòa án cấp sơ thẩm công nhận cho ông C, bà Lê Thị Đ1 (vợ ông C) được quản lý, sử dụng phần đất 160,3m2 thuộc một phần thửa đất số 171, tờ bản đồ số 09 (phần đất có công trình xây dựng); đồng thời buộc vợ chồng ông C trả lại giá trị quyền sử dụng đất cho ông P nhưng chưa làm rõ phần diện tích đất công nhận cho vợ chồng ông C nêu trên là loại đất gì, có đủ điều kiện để tách thửa đất theo quy định của Ủy ban nhân dân tỉnh C hay không, là chưa đảm bảo cho công tác thi hành án. [2.8] Tòa án cấp sơ thẩm tuyên hủy một phần giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CV 772028 do Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh B cấp ngày 26/6/2020 cho ông Quách Văn P đối với phần đất diện tích 160,3m2 thuộc một phần thửa đất số 717 (có tổng diện tích 6.871,4m2), tờ bản đồ số 09 là không phù hợp với hướng dẫn tại Văn bản số 837/TCQLĐĐC-ĐKĐĐ ngày 11/5/2021 của T9 - Bộ T10 hướng dẫn về tăng cường biện pháp hủy Giấy chứng nhận đã cấp có nội dung: “... pháp luật đất đai không có quy định hủy một phần Giấy chứng nhận đã cấp... Việc quyết định hủy một phần diện tích trong Giấy chứng nhận đã cấp 7 là không phù hợp với quy định của pháp luật, không hủy bỏ được giá trị pháp luật của Giấy chứng nhận, dẫn đến rủi ro khi Giấy chứng nhận đã cấp vẫn còn tồn tại...” và hướng dẫn tại mục 1 Phần IV, Văn bản số 196/TANDTC-PC ngày 03/10/2023 của Tòa án nhân dân tối cao về việc thông báo kết quả giải đáp trực tuyến một số vướng mắc trong công tác xét xử, có nội dung: “Trường hợp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cấp chung cho nhiều thửa đất riêng biệt; trình tự, thủ tục, thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là đúng quy định pháp luật, nhưng có sai sót đối với một hoặc một số thửa đất về diện tích, tứ cận hay loại đất và phần này độc lập, không ảnh hưởng đến phần còn lại thì Tòa án chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện, tuyên hủy một phần giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (đối với thửa đất hoặc những thửa đất có sai sót)…”. [2.9] Ngoài ra, phần đất Tòa án cấp sơ thẩm tuyên buộc vợ chồng ông C trả cho ông P (6.758,3m2) là phần đất vợ chồng ông C đang nuôi trồng thủy sản. Phần đất này, vợ chồng ông C đã quản lý, sử dụng từ năm 2007 cho đến nay. Tòa án cấp sơ thẩm cũng cần phải xác minh, làm rõ vợ chồng ông C có đầu tư, cải tạo đất để nuôi trồng thủy sản hay không; trường hợp có thì phải xem xét tính giá trị, công sức đầu tư, cải tạo đất cho vợ chồng ông C khi buộc phải trả lại đất mới đảm bảo quyền lợi cho gia đình ông C.

[3]

Từ những phân tích và đánh giá nêu trên cho thấy, tài liệu, chứng cứ để giải quyết vụ án chưa được Tòa án cấp sơ thẩm thu thập đầy đủ mà tại phiên tòa phúc thẩm không thể thực hiện bổ sung được.

Do đó, Hội đồng xét xử phúc thẩm chấp nhận kháng cáo của bị đơn là ông Quách Văn C, hủy bản án dân sự sơ thẩm; giao hồ sơ vụ án cho Tòa án cấp sơ thẩm giải quyết lại vụ án theo quy định của pháp luật.

[4] Về án phí: Án phí dân sự phúc thẩm: Do bản án sơ thẩm bị huỷ nên người kháng cáo không phải chịu án phí dân sự phúc thẩm. Án phí dân sự sơ thẩm và chi phí tố tụng sẽ được xác định lại khi giải quyết sơ thẩm lại vụ án.