Bản án 418/2026/HC-PTBản án 418/2026/HC-PT
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
Chấp nhận kháng cáo của người bị kiện và những người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan là Công ty TNHH KA, ông Đoàn Văn V1 và bà Đỗ Thị Kim N2. Sửa bản án hành chính sơ thẩm của Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội như sau:
Nhận định của Tòa án
[1]. Về tố tụng: Ông Nguyễn Lương T1, bà Nguyễn Kim A1 khởi kiện hủy GCNĐKDN đăng ký thay đổi lần thứ 5, 6, 7, 8 và 9 của Công ty TNHH KA do Phòng Đăng ký kinh doanh - Sở KH&ĐT TP Hà Nội ban hành trong lĩnh vực quản lý doanh nghiệp; Tòa án cấp sơ thẩm xác định GCNĐKDN là đối tượng khởi kiện vụ án hành chính và thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội theo Điều 30; khoản 4 Điều 32; khoản 1 Điều 115, Điều 116 Luật Tố tụng hành chính. Ngày 23/8/2023, ông Nguyễn Lương T1, bà Nguyễn Kim A1 nộp đơn khởi kiện quyết định hành chính là còn thời hiệu khởi kiện theo quy định tại điểm a khoản 2 Điều 116 Luật Tố tụng hành chính. Người bị kiện là Phòng Đăng ký kinh doanh, Sở Kế hoạch và Đầu tư thành phố Hà Nội nên vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội theo quy định tại khoản 4 Điều 32 Luật Tố tụng hành chính. Quá trình xem xét các quyết định bị khiếu kiện, Tòa án cấp sơ thẩm đã xem xét các quyết định, văn bản chứa đựng nội dung của quyết định hành chính là đúng theo quy định tại Điều 6 Luật Tố tụng hành chính. Về sự vắng mặt của các đương sự: Tại phần thủ tục bắt đầu phiên tòa, Hội đồng xét xử đã tiến hành kiểm tra căn cước các đương sự có mặt tại phiên tòa, phổ biến quyền, nghĩa vụ cho các đương sự. Người bảo vệ quyền lợi, nghĩa vụ của ông V1 xuất trình đơn xin hoãn phiên tòa của ông V1, ông C, nhưng trình bày việc ông V1, ông C xin hoãn phiên tòa với lý do ông V1, ông C đang bị ốm nhưng không có chứng cứ chứng minh.
Tuy nhiên, khi Hội đồng xét xử quyết định tiến hành xét xử vụ án theo thủ tục chung thì ông V1 đã có mặt tại phiên tòa, ông V1 đồng thời là người đại diện theo ủy quyền của bà N2 và là người đại diện theo ủy quyền của Công ty TNHH KA.
[2]. Về nội dung: [2.1]. Xét GCNĐKDN đăng ký thay đổi lần thứ 5, 6, 7, 8 và 9 của Phòng Đăng ký kinh doanh, Sở Kế hoạch và Đầu tư thành phố Hà Nội cấp cho Công ty TNHH KA. - Về thẩm quyền, trình tự ban hành: Theo quy định tại Điều 9, Điều 20 Luật tổ chức chính quyền địa phương năm 2015 thì Sở Kế hoạch và Đầu tư là cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh và do Chính phủ quy định cụ thể tổ chức và hoạt động của cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh. Tại Điều 14, 12 Điều 15 Nghị định 01/2021/NĐ-CP ngày 04/01/2021 của Chính phủ quy định Phòng Đăng ký kinh doanh số 2 thuộc Sở Kế hoạch và Đầu tư là cơ quan có thẩm quyền cấp, thu hồi GCNĐKDN, thay đổi nội dung GCNĐKDN. Như vậy, GCNĐKDN thay đổi lần 5, 6, 7, 8 và 9 do Phòng Đăng ký kinh doanh, Sở Kế hoạch và Đầu tư thành phố Hà Nội cấp cho Công ty KA là đúng về trình tự thủ tục và thẩm quyền quy định tại Luật tổ chức chính quyền địa phương, Nghị định 01/2021 của Chính phủ về Đăng ký doanh nghiệp, điểm a khoản 1 Điều 216 Luật doanh nghiệp. - Về nội dung: Năm 2008, Công ty KA trúng đấu giá quyền sử dụng đất X12 Khu đô thị mới CG, thành phố Hà Nội với diện tích 4.944,4m² theo Quyết định số 253/QĐ-TN&MT ngày 24/12/2008. Ngày 20/11/2009, Công ty KA ký hợp đồng góp vốn kinh doanh dự án khu đất trên với vợ chồng ông V1, bà N2, phương thức góp vốn tiền mặt mỗi bên 50%. Ngày 02/3/2012, UBND thành phố ban hành Quyết định số 1034/QĐ-UBND cho phép Công ty KA chuyển mục đích sử dụng lô đất trên để xây dựng khu nhà ở phố W. Ngày 12/8/2012, Công ty KA và ông V1 lập biên bản xác nhận vốn góp vào dự án, Công ty KA xác nhận ông V1 chuyển đủ 50% số vốn góp theo hợp đồng góp vốn ngày 20/11/2009. Ngày 16/10/2012, Ông T1 và bà Kim A1 ký hợp đồng chuyển nhượng vốn góp số 01/HĐCN-KA và số 02/HĐCN-KA cho anh Đoàn Minh Q1; Giấy xác nhận về việc hoàn tất thủ tục chuyển nhượng phần vốn góp. Theo đó, bà Kim A1 chuyển nhượng phần vốn góp 45 tỷ đồng (chiếm 45% vốn điều lệ); Ông T1 chuyển nhượng 5 tỷ đồng phần vốn góp (5% vốn điều lệ) cho anh Q1 đứng tên sở hữu. Cùng ngày, Công ty KA họp Hội đồng thành viên về việc chuyển nhượng 50% vốn điều lệ cho anh Q1. Cụ thể Công ty KA thay đổi cơ cấu vốn góp như sau: Ông T1 góp 45 tỷ đồng chiếm 45% vốn điều lệ, bà Kim A1 góp 5 tỷ đồng chiếm 5%, anh Q1 góp 50 tỷ đồng chiếm 50% vốn điều lệ. Ngày 22/10/2012, Công ty KA, Ông T1, bà Kim A1 và ông V1, bà N2 tiếp tục lập Biên bản thỏa thuận số 09/BBTT về việc tiếp tục triển khai thực hiện hợp đồng góp vốn kinh doanh ngày 20/11/2009. Trong đó, thể hiện ông V1, bà N2 đồng ý ủy quyền cho con trai là anh Q1 thay mặt ông V1, bà N2 đứng tên toàn bộ phần vốn góp chiếm tỷ lệ 50% dự án tương đương 50% vốn điều lệ Công ty KA. Tại Điều 4, Điều 6 Biên bản thỏa thuận số 09/BBTT xác định: Phần góp vốn với tỷ lệ 50% của anh Q1 trong Công ty TNHH KA chỉ liên quan đến Dự án khu đất D4, không liên quan đến bất cứ tài sản hoặc dự án nào khác hiện có của Công ty KA. Sau khi dự án hoàn thành, anh Q1 có nghĩa vụ chuyển nhượng lại 50% vốn điều lệ của Công ty TNHH KA cho Ông T1, bà Kim A1. Ngày 25/10/2012, Công ty TNHH KA nộp hồ sơ đề nghị thay đổi nội dung đăng ký doanh nghiệp lần thứ 5 đến Phòng Đăng ký kinh doanh số 02 - Sở Kế hoạch và Đầu tư thành phố Hà Nội. Trong đó, nội dung thay đổi gồm: Bổ sung thành viên góp vốn mới Đoàn Minh Q1 theo Hợp đồng chuyển nhượng số 01 và 02; Thay đổi phần vốn góp và tỷ lệ góp vốn của các thành viên Nguyễn 13 Lương T1 và Nguyễn Kim A1. Ngày 31/10/2012, Công ty TNHH KA được Phòng ĐKKD số 2 cấp GCNĐKDN lần
5. Tại Bản giám định sơ bộ ngày 25/8/2016 của Phòng kỹ thuật hình sự - Công an thành phố, kết luận: Chữ ký Đoàn Minh Q1 tại các tài liệu hồ sơ chuyển nhượng vốn góp giữa Đoàn Minh Q1 và vợ chồng Ông T1 bà Kim A1 không phải do Đoàn Minh Q1 ký. Nhận thấy: Việc Ông T1, bà Kim A1 ký Hợp đồng chuyển nhượng vốn góp số 01 và 02 cho anh Q1 chỉ là hình thức để đảm bảo cho Hợp đồng góp vốn kinh doanh ngày 20/11/2009 giữa Công ty TNHH KA, Ông T1, bà Kim A1 và ông V1, bà N2. Tại Thông báo số 189/PC46-Đ9 ngày 14/9/2016 của Cơ quan cảnh sát điều tra Công an thành phố Hà Nội về kết quả giải quyết đơn kiến nghị của Ông T1 và Báo cáo số 1881/TTTP-P1 ngày 14/9/2016 của Thanh tra thành phố Hà Nội đều khẳng định không có việc chuyển nhượng vốn, thanh toán vốn chuyển nhượng giữa các bên mà chỉ là hình thức để làm thủ tục xin thay đổi đăng ký kinh doanh. Tại Công văn số 637/PC03-Đ8 ngày 14/3/2023 của Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu Công an thành phố Hà Nội; Công an thành phố Hà Nội cung cấp Biên bản đối chất ngày 26/8/2016 giữa ông V1 và Ông T1 và Biên bản ghi lời khai của anh Q1 ngày 26/8/2016, anh Q1 khẳng định: Việc chuyển nhượng vốn đều do bố anh là ông Đoàn Văn V1 thực hiện, anh cũng không biết cụ thể nội dung ra sao, chỉ biết ông V1 bảo anh là đã thống nhất với Ông T1 và bà Kim A1 để anh đứng tên thành viên vốn góp trong Công ty TNHH KA để quản lý vốn góp của ông V1 trong dự án D4, không có việc anh Q1 trả Ông T1, bà Kim A1 50 tỷ đồng để chuyển nhượng vốn góp. Tại Quyết định giám đốc thẩm số 08/2024/KDTM-GĐT ngày 11/6/2024 của Tòa án nhân dân tối cao cũng nhận định Hợp đồng chuyển nhượng vốn góp số 01 và 02 giữa Ông T1, bà Kim A1 với anh Q1 chỉ là Hợp đồng giả tạo nhằm che giấu cho Hợp đồng góp vốn kinh doanh ngày 20/11/2009 và Biên bản thỏa thuận số 09/BBTT ngày 22/10/2012.
Do đó, xác định hồ sơ đăng ký thay đổi GCNĐKDN lần 5 của Công ty TNHH KA có dấu hiệu giả mạo và thuộc trường hợp phải thu hồi theo quy định tại Điều 211 Luật Doanh nghiệp 2014; Điều 74 và Điều 75 Nghị định 01/2021/NĐ-CP.
Vì vậy, GCNĐKDN thay đổi lần thứ 6, 7, 8 và 9 của Công ty TNHH KA do Phòng Đăng ký kinh doanh số 2 cấp cũng phải bị thu hồi. [2.2]. Xét Văn bản số 150/ĐKKD ngày 28/5/2015, Quyết định số 01/QĐ- ĐKKD ngày 21/10/2015 của Phòng ĐKKD số 2 về việc giải quyết khiếu nại của Công ty KA (lần đầu) và Quyết định số 12/QĐ-KH&ĐT ngày 25/01/2016 của Sở Kế hoạch và Đầu tư thành phố Hà Nội về việc giải quyết khiếu nại lần 2 của Công ty KA. - Về trình tự, thủ tục và thẩm quyền: Trên cơ sở đơn khiếu nại của Công ty TNHH KA do ông Nguyễn Lương T1 giám đốc công ty có văn bản gửi Phòng Đăng ký kinh doanh số 2 đề nghị thu hồi GCNĐKDN thay đổi lần thứ 5 của công ty do hồ sơ bị giả mạo. Ngày 28/5/2015, Phòng Đăng ký kinh doanh ban 14 hành Văn bản số 150/ĐKKD trả lời khiếu nại của Ông T1 là đúng trình tự, thủ tục và thẩm quyền theo quy định tại Điều 10 Nghị định số 43/NĐ-CP ngày 15/4/2010 của Chính phủ về đăng ký doanh nghiệp. Các quyết định giải quyết khiếu nại của Phòng Đăng ký kinh doanh và Sở Kế hoạch và Đầu tư được ban hành đúng quy định tại Điều 7 Luật Khiếu nại 2011; Quyết định số 125/QĐ- KHĐT ngày 24/4/2014 của Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư về việc ban hành Quy định chức năng, nhiệm vụ, cơ cấu tổ chức của các đơn vị thuộc Sở Kế hoạch và Đầu tư thành phố Hà Nội. - Về nội dung: Văn bản số 150/ĐKKD2 trả lời Công ty TNHH KA có nội dung: Phòng chưa đủ căn cứ để thu hồi GCNĐKDN thay đổi lần thứ 5 theo đề nghị của ông Nguyễn Lương T1. Không đồng ý với Văn bản số 150 Ông T1 khiếu nại. Ngày 21/10/2015, Phòng Đăng ký kinh doanh số 2 ban hành Quyết định số 01/QĐ-ĐKKD2 về việc giải quyết khiếu nại lần 1 của Công ty TNHH KA. Nội dung: Giữ nguyên toàn bộ nội dung Văn bản số 150/ĐKKD2 ngày 28/5/2015 của Phòng Đăng ký kinh doanh số 2 trả lời Công ty TNHH KA về việc thu hồi GCNĐKDN. Ngày 25/01/2016, Sở Kế hoạch và Đầu tư ban hành Quyết định số 12/QĐ-KH&ĐT giải quyết khiếu nại lần 2 đối với khiếu nại tại Văn bản số 01/2015/DKN-KA ngày 19/11/2015 của Công ty KA trong đó thể hiện chưa đủ căn cứ để thu hồi GCNĐKDN lần thứ 5 của Công ty TNHH KA. Nhận thấy: Hồ sơ đăng ký thay đổi GCNĐKDN của Công ty TNHH KA là giả mạo, đủ điều kiện để thu hồi.
Do đó, Phòng Đăng ký kinh doanh, Trưởng Phòng Đăng ký kinh doanh và Giám đốc Sở KH&ĐT ban hành văn bản, quyết định giải quyết khiếu nại theo đó xác định chưa đủ điều kiện thu hồi GCNĐKDN lần thứ 5 của Công ty TNHH KA là không phù hợp với quy định của pháp luật.
Vì vậy, cần thiết hủy Văn bản số 150/ĐKKD2 ngày 28/5/2015 của Phòng Đăng ký kinh doanh; Quyết định số 01/QĐ-ĐKKD ngày 21/10/2015 của Phòng ĐKKD số 2 về việc giải quyết khiếu nại của Công ty TNHH KA (lần đầu) và Quyết định số 12/QĐ-KH&ĐT ngày 25/01/2016 của Sở Kế hoạch và Đầu tư thành phố Hà Nội về việc giải quyết khiếu nại lần hai của Công ty KA. Với các nhận định như nêu trên, Tòa án cấp sơ thẩm đã chấp nhận yêu cầu khởi kiện của người khởi kiện như bản án sơ thẩm đã tuyên. Tại cấp phúc thẩm, Hội đồng xét xử thấy theo khoản 15 Điều 4 của Luật Doanh nghiệp năm 2020 (sửa đổi, bổ sung năm 2025) thì Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp (GCNĐKDN) là văn bản ghi nhận thông tin đăng ký doanh nghiệp do Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp. Trường hợp nội dung GCNĐKDN không chính xác so với hồ sơ đăng ký, Cơ quan đăng ký kinh doanh phải thực hiện hiệu đính theo quy định tại khoản 1 Điều 77 Nghị định số 168/2025/NĐ-CP ngày 30/6/2025 của Chính phủ về đăng ký doanh nghiệp (sau đây gọi là Nghị định số 168/2025/NĐ-CP). Trường hợp GCNĐKDN được cấp không đúng quy định pháp luật, Cơ quan đăng ký kinh doanh có trách nhiệm thu hồi theo quy định tại khoản 1 Điều 212 của Luật Doanh nghiệp và Điều 69 Nghị định số 168/2025/NĐ-CP. 15 Căn cứ các quy định nêu trên, GCNĐKDN không phải là quyết định hành chính và không thuộc đối tượng khởi kiện vụ án hành chính. Khi phát hiện nội dung GCNĐKDN không chính xác hoặc được cấp không đúng quy định, doanh nghiệp có quyền đề nghị Cơ quan đăng ký kinh doanh thực hiện hiệu đính, cấp đổi, thu hồi theo thẩm quyền hoặc khởi kiện đối với hành vi hành chính của Cơ quan đăng ký kinh doanh trong việc cấp GCNĐKDN. Mặt khác, tại Công văn 250/TANDTC-PC ngày 28/4/2026 về việc thông báo kết quả giải đáp trực tuyến một số vướng mắc trong công tác xét xử, Tòa án nhân dân Tối cao đã hướng dẫn rõ về xác định đối tượng khởi kiện trong vụ án hành chính thì GCNĐKDN không phải là quyết định hành chính nên không phải là đối tượng khởi kiện của vụ án hành chính và trên thực tế ngày 03/3/2017, Phòng Đăng ký kinh doanh đã ban hành Thông báo số 17/TB-ĐKKD về việc thu hồi GCNĐKDN của công ty là đúng thẩm quyền.
Do đó, xét đây là quy định mới phát sinh trong quá trình giải quyết vụ án tại cấp phúc thẩm nên việc sửa bản án sơ thẩm là khách quan, cấp sơ thẩm hoàn toàn không có lỗi trong việc bị sửa án. Căn cứ khoản 2 Điều 241 Luật Tố tụng hành chính; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu án phí, lệ phí Tòa án.
Quyết định
Chấp nhận kháng cáo của người bị kiện và những người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan là Công ty TNHH KA, ông Đoàn Văn V1 và bà Đỗ Thị Kim N2. Sửa bản án hành chính sơ thẩm của Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội như sau:
1. Buộc Phòng Đăng ký kinh doanh, Sở Kế hoạch và Đầu tư thành phố Hà Nội (người kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng là Phòng Đăng ký kinh doanh và Tài chính doanh nghiệp - Sở Tài chính thành phố Hà Nội) thực hiện nhiệm vụ, công vụ theo quy định tại Điều 193 Luật Tố tụng hành chính.
2. Về án phí hành chính phúc thẩm: Các đương sự không phải chịu. Hoàn trả Phòng Đăng ký kinh doanh - Sở Kế hoạch và Đầu tư thành phố Hà Nội, Công ty TNHH KA và bà Đỗ Thị Kim N2 mỗi người 300.000 đồng tạm ứng án phí đã nộp lần lượt tại Biên lai thu số 0023767 ngày 17/9/2024, số 0023757 và số 0023758 cùng ngày 13/9/2024 đều của Cục thi hành án dân sự thành phố Hà Nội (nay là Thi hành án dân sự thành phố Hà Nội). Các quyết định khác của bản án sơ thẩm không có kháng cáo, kháng nghị có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết hạn kháng cáo, kháng nghị. Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.