Bản án 986/2026/HC-PTBản án 986/2026/HC-PT

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa, căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định. 7

[1] Về tố tụng: [1.1] Tại phiên tòa phúc thẩm, người bị kiện và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan vắng mặt, đã có đơn xin xét xử vắng mặt. Căn cứ Điều 225 Luật Tố tụng hành chính, Hội đồng xét xử tiến hành xét xử vụ án. [1.2] Tòa án cấp sơ thẩm xác định đối tượng khởi kiện, thẩm quyền giải quyết và thời hiệu khởi kiện là đúng theo quy định tại Điều 3, Điều 30, Điều 32, khoản 2 Điều 116 Luật Tố tụng hành chính.

[2] Bản án sơ thẩm nhận định: [2.1] Về nội dung: [2.1.1] Xét yêu cầu hủy Quyết định Số 1190/QĐ-UBND ngày 21/07/2023 của Ủy ban nhân dân tỉnh B về việc thu hồi đất của Công ty TNHH Đ1 (sau đây viết tắt là Quyết định 1190): Về thẩm quyền, hình thức: UBND tỉnh B ban hành Quyết định số 1300 là đúng thẩm quyền, hình thức quy định tại khoản 1 Điều 66 Luật Đất đai. Về trình tự, thủ tục: Trên cơ sở Kết luận thanh tra số 240 ngày 15/7/2022 của UBND tỉnh B; Biên bản xác minh và kiểm tra hiện trạng sử dụng đất. Ngày 15/9/2022, Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh B ban hành Công văn số 2070/STNMT-CCQLĐĐ về việc thông báo thu hồi đất đến Công ty TNHH Đ1. Ngày 12/10/2022, Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh B ban hành Công văn số 2335/STNMT-TTr về việc công khai trên trang thông tin điện tử các trường hợp không đưa đất vào sử dụng hoặc chậm tiến độ sử dụng đất. Ngày 05/4/2023, Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh B có Tờ trình số 130/TTr-STNMT về việc thu hồi đất của Công ty TNHH Đ1 do vi phạm pháp luật về đất đai, giao Trung tâm Phát triển quỹ đất huyện L quản lý. Ngày 04/5/2023, UBND tỉnh B ban hành Công văn số 1411/UBND-KT và Công văn số 1412/UBND-KT về việc thực hiện công khai trên trang thông tin điện tử các trường hợp không đưa đất vào sử dụng hoặc chậm tiến độ sử dụng đất. Ngày 12/7/2023, Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh B ban hành Công văn số 1701/STNMT-CCQLĐĐ về việc thu hồi đất của Công ty Cổ phần M và Công ty TNHH Đ1. UBND tỉnh ban hành Quyết định số 1190 là đúng trình tự, thủ tục quy định tại Điều 66 Nghị định 43/2014/CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Đất đai. Về nội dung: Quyết định số 1190 có nội dung thu hồi diện tích đất 4636,4m2 của Công ty Đ1 giao cho Trung tâm phát triển quỹ đất huyện L quản lý, với lý do: “Công ty TNHH Đ1 được UBND tỉnh cho thuê nhưng không triển khai thực hiện dự án trong 12 tháng liền, …………….., đã vi phạm điểm i khoản 1 Điều 64 của Luật đất đai năm 2013”. Trong quá trình giải quyết vụ án và tại phiên toà, đại diện theo uỷ quyền của người khởi kiện cho rằng UBND tỉnh ban hành Quyết định số 1190 là không đúng với các lý do: thực tế, công ty đã đầu tư xây hàng rào, san lấp mặt bằng nên việc cho rằng công ty không thực hiện dự án là không đúng; trong thời gian thực hiện dự án, công ty chịu ảnh hưởng bởi đại dịch C2 - đây là sự kiện bất khả kháng khiến hoạt động của Công ty phải ngừng hoạt động đầu tư dự án để thực hiện chính sách chống dịch của Chính phủ; dịch bệnh C1 cũng gây khó khăn 8 về tài chính cho công ty; UBND huyện L giao cho Công ty phải tự liên hệ đến các cơ quan có thẩm quyền n trạng sử dụng đất và thương lượng đến 03 hộ dân giải tỏa và các hộ dân lấn chiếmxin thủ tục giao đất, thuê đất, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, xác minh hiệ đất trên phần đất giải tỏa nên phải mất nhiều thời gian thực hiện, đến tháng 7/2020 mới thực hiện xong; Công ty chưa được bàn giao đất trên thực địa nên không thể đầu tư đúng tiến độ; việc thanh tra, lập biên bản thanh tra làm cơ sở ban hành quyết định thu hồi đất của Ủy ban là không đúng, cụ thể tại quyết định thành lập Đoàn thanh tra thì ông Phạm Văn L được phân công làm trưởng đoàn nhưng ông Lương Hồng D, chức vụ P đoàn thanh tra lại đại diện cho Đ là không đúng. Hội đồng xét xử nhận thấy: Tại điểm i khoản 1 Điều 64 Luật Đất đai 2013 quy định: “1. Các trường hợp thu hồi đất do vi phạm pháp luật về đất đai bao gồm: i) Đất được Nhà nước giao, cho thuê để thực hiện dự án đầu tư mà không được sử dụng trong thời hạn 12 tháng liên tục hoặc tiến độ sử dụng đất chậm 24 tháng so với tiến độ ghi trong dự án đầu tư kể từ khi nhận bàn giao đất trên thực địa phải đưa đất vào sử dụng; trường hợp không đưa đất vào sử dụng thì chủ đầu tư được gia hạn sử dụng 24 tháng và phải nộp cho Nhà nước khoản tiền tương ứng với mức tiền sử dụng đất, tiền thuê đất đối với thời gian chậm tiến độ thực hiện dự án trong thời gian này; hết thời hạn được gia hạn mà chủ đầu tư vẫn chưa đưa đất vào sử dụng thì Nhà nước thu hồi đất mà không bồi thường về đất và tài sản gắn liền với đất, trừ trường hợp do bất khả kháng.”. Tại điểm b khoản 1 Điều 15 Nghị định số 43/2014 quy định về các trường hợp bất khả kháng ảnh hưởng đến tiến độ sử dụng đất của dự án đầu tư và thời điểm để tính gia hạn 24 tháng đối với trường hợp không đưa đất vào sử dụng hoặc chậm tiến độ sử dụng đất. “1. Các trường hợp bất khả kháng ảnh hưởng đến tiến độ sử dụng đất của dự án đầu tư đã được Nhà nước giao đất, cho thuê đất theo quy định tại Điểm i Khoản 1 Điều 64 của Luật Đất đai, gồm: …b) Do ảnh hưởng trực tiếp của hỏa hoạn, dịch bệnh;"

Thứ nhất, Công ty được UBND tỉnh cho thuê đất để thực hiện dự án xây dựng Trường mầm non T1 ngày 19/11/2014. Trong suốt thời gian đó, Công ty không đưa đất vào sử dụng trong khi đại dịch Covid bùng phát ở Việt Nam vào năm 2022 và việc cách ly toàn xã hội không phải đến năm 2023 mới chấm dứt như phía người khởi kiện trình bày.

Thứ hai, đối với lý do mà Công ty nêu ra là ảnh hưởng của dịch bệnh C1 gây khó khăn về tài chính. Đây là yếu tố thuộc phạm vi chủ quan của nhà đầu tư. Khi được Nhà nước giao đất, cho thuê đất để thực hiện dự án, nhà đầu tư phải có trách nhiệm đảm bảo năng lực tài chính để triển khai dự án theo tiến độ đã cam kết. Việc thiếu vốn, chậm huy động vốn không phải là căn cứ hợp pháp để kéo dài thời gian sử dụng đất.

Thứ ba, đối với nội dung Công ty cho rằng Công ty phải mất nhiều thời gian thực hiện đền bù cho các hộ dân do UBND huyện L giao cho Công ty tự liên 9 hệ đến các cơ quan xin thủ tục giao đất, thuê đất, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, xác minh hiện trạng sử dụng đất và thương lượng đến 03 hộ dân giải tỏa và các hộ dân lấn chiếm đất trên phần đất giải tỏa. Dẫn đến thời gian giải tỏa mặt bằng kéo dài thêm 02 năm nên chưa thể thực hiện Dự án xây dựng: theo quy định của pháp luật về đầu tư và đất đai, khi gặp khó khăn, vướng mắc ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện dự án, nhà đầu tư có nghĩa vụ chủ động báo cáo với cơ quan nhà nước có thẩm quyền đề nghị điều chỉnh tiến độ thực hiện dự án hoặc xin gia hạn thời gian sử dụng đất.

Tuy nhiên, trong suốt quá trình thực hiện dự án từ khi được giao đất, cho thuê đất (từ năm 2014–2015) đến thời điểm bị thu hồi đất (năm 2023), người khởi kiện không cung cấp được tài liệu, chứng cứ chứng minh đã có văn bản chính thức báo cáo cơ quan có thẩm quyền về các khó khăn, vướng mắc, có đề nghị điều chỉnh tiến độ dự án hoặc xin gia hạn thời gian đưa đất vào sử dụng. Việc không thực hiện các nghĩa vụ nêu trên thể hiện người khởi kiện đã thiếu chủ động trong việc thực hiện quyền và nghĩa vụ của nhà đầu tư, không tuân thủ cơ chế pháp lý để được xem xét hỗ trợ hoặc tháo gỡ khó khăn. Mặt khác, pháp luật đất đai và đầu tư đã có quy định rõ về cơ chế gia hạn tiến độ trong trường hợp dự án chậm triển khai; tuy nhiên, cơ chế này chỉ được áp dụng khi nhà đầu tư có đề nghị và được cơ quan có thẩm quyền xem xét, chấp thuận. Trường hợp nhà đầu tư không thực hiện quyền này thì phải tự chịu rủi ro pháp lý phát sinh từ việc vi phạm tiến độ.

Thứ tư, ngày 10/10/2025 Toà án tiến hành xem xét, thẩm định tại chỗ đối với diện tích đất mà công ty Đ1 khởi kiện, tại biên bản (kèm theo hình ảnh) ghi nhận hiện trạng đất trống; phía tây, phía bắc có 1 phần công trình hàng rào và bờ kè đá mà Công ty cho rằng đã xây dựng khoảng năm 2019.

Tuy nhiên, hàng rào, bờ kè trên chỉ mang tính chất chuẩn bị đầu tư, tạo lập mặt bằng hoặc các hạng mục phụ trợ ban đầu, chưa thể hiện việc triển khai xây dựng công trình chính theo mục tiêu của dự án đã được phê duyệt. Những hạng mục này không làm thay đổi bản chất việc người khởi kiện chưa đưa đất vào sử dụng theo đúng tiến độ và mục đích sử dụng đất. Theo quy định của pháp luật đất đai, việc “đưa đất vào sử dụng” phải được hiểu là việc triển khai thực tế dự án đầu tư phù hợp với mục tiêu, quy mô, tiến độ đã được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận. Trường hợp chỉ thực hiện các công việc mang tính chất chuẩn bị trong thời gian kéo dài nhưng không triển khai xây dựng công trình chính thì không được coi là đã đưa đất vào sử dụng.

Do đó, việc người khởi kiện đã thực hiện một số hạng mục như trình bày không phải là căn cứ quan trọng để xem xét tính hợp pháp của Quyết định thu hồi đất và không làm thay đổi bản chất vi phạm của người khởi kiện. Thứ năm, về việc phía người khởi kiện cho rằng thủ tục lập biên bản thanh tra là không đúng: xét thấy, ông D được phân công làm Phó Đoàn thanh tra nên việc ông D thay ông L ký xác nhận trong biên bản cũng không làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến nội dung thanh tra. Từ những căn cứ trên có thể thấy rằng, mặc dù Công ty Đ1 được UBND tỉnh B cho thuê đất để thực hiện dự án đầu tư xây dựng Trường mầm non T1 từ năm 2014, đến ngày 27/7/2023, Công ty được Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh B ban hành Quyết định số ngày 1861/QĐ-SKHĐT về việc Thu hồi Giấy chứng nhận 10 đăng ký đầu tư nhưng trong suốt thời gian đó, Công ty vẫn không đưa đất vào sử dụng để triển khai thực hiện dự án.

Do đó, UBND tỉnh B đã ban hành thu hồi đất của Công ty theo đúng quy định tại điểm i, khoản 1 Điều 64 Luật Đất đai năm 2013. Ngoài ra, hiện nay nếu cho Công ty Đ1 tiếp tục thực hiện dự án tại khu đất trên sẽ không phù hợp với quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất của địa phương, vi phạm nguyên tắc sử dụng đất được quy định tại khoản 1, Điều 6 Luật Đất đai năm 2013: “Đúng quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất và đúng mục đích sử dụng đất”.

Do đó, Quyết định số 1190 của UBND tỉnh về việc thu hồi đất của Công ty Xuân Mỹ giao Trung tâm Phát triển quỹ đất huyện Đ1 (cũ) quản lý được ban hành đúng hình thức, thẩm quyền, trình tự, thủ tục ban hành và nội dung theo quy định của pháp luật nên không có căn cứ để huỷ. [2.1.2] Xét yêu cầu huỷ Quyết định số 1861/QĐ-SKHĐT thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư mã số 0680177558 ngày 22/3/2017 cấp cho Công ty TNHH Đ1 (Quyết định 1861), Hội đồng xét xử nhận thấy: Về thẩm quyền, trình tự, thủ tục, hình thức ban hành Quyết định: Công ty TNHH Đ1 được UBND tỉnh B (cũ) cho thuê đất để đầu tư xây dựng Trường mầm non T1 tại Quyết định số 2501/QĐ-UBND ngày 19/11/2014 và Quyết định số 751/QĐ- UBND ngày 16/4/2015. Tháng 3/2017, Công ty TNHH Đ1 nộp hồ sơ đề nghị cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư. Qua xem xét hồ sơ và căn cứ quy định của Luật Đầu tư số 67/2014/QH13 ngày 26/11/2014, Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh B (cũ) đã cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư mã số 0680177558 ngày 22/3/2017 cho Công ty TNHH Đ1 là đúng thẩm quyền, trình tự, thủ tục, hình thức theo quy định. Như đã phân tích, ngày 21/7/2023 UBND tỉnh B (cũ) ban hành Quyết định số 1190/QĐ-UBND về việc thu hồi đất của Công ty TNHH Đ1 do vi phạm pháp luật về đất đai, giao Trung tâm Phát triển quỹ đất huyện L quản lý. Theo quyết định 1190/QĐ-UBND ngày 21/7/2023 của UBND tỉnh B (cũ) thì lý do thu hồi là: “Công ty TNHH Đ1 được UBND tỉnh cho thuê đất để thực hiện dự án đầu tư nhưng không triển khai thực hiện dự án trong 12 tháng liền, UBND tỉnh đã ban hành Kết luận thanh tra số 240/KL-UBND ngày 15/7/2022 giao Sở T thực hiện thủ tục thu hồi đất. Sở T đã có thông báo thu hồi đất tại Công văn số 2070/STNMT-CCQLĐĐ ngày 15/9/2022 do Công ty TNHH Đ1 đã vi phạm điểm i khoản 1 Điều 64 của Luật Đất đai năm 2013”. Tại điểm d khoản 2 Điều 48 Luật Đầu tư số 61/2020/QH14 ngày 17/6/2020 quy định: “Cơ quan đăng ký đầu tư chấm dứt hoặc chấm dứt một phần hoạt động của dự án đầu tư trong các trường hợp sau: d) Dự án thuộc trường hợp bị thu hồi đất do không đưa đất vào sử dụng, chậm đưa đất vào sử dụng theo quy định của pháp luật về đất đai”. Tại khoản 6 Điều 48 Luật Đầu tư số 61/2020/QH14 ngày 17/6/2020 quy định: “Cơ quan đăng ký đầu tư quyết định thu hồi giấy chứng nhận đăng ký đầu 11 tư trong trường hợp dự án đầu tư chấm dứt hoạt động theo quy định tại khoản 2 Điều này, trừ trường hợp chấm dứt một phần hoạt động của dự án đầu tư”. Do vậy, ngày 27/7/2023, Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh B (cũ) đã ban hành Quyết định số 1861/QĐ-SKHĐT thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư mã số 0680177558 ngày 22/3/2017 cấp cho Công ty TNHH Đ1. Việc ban hành Quyết định thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư được thực hiện theo đúng thẩm quyền, trình tự thủ tục và nội dung quy định của Luật Đầu tư số 61/2020/QH14 ngày 17/6/2020. Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Bình Phước ban hành Quyết định số 1861/QĐ-SKHĐT thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư của công ty là hệ quả pháp lý tất yếu, đúng thẩm quyền, đúng trình tự, thủ tục và phù hợp quy định của Luật Đầu tư.

Vì vậy, yêu cầu hủy Quyết định số 1861/QĐ-SKHĐT của Công ty Đ1 cũng không có căn cứ để chấp nhận.

Từ những phân tích trên, Tòa án cấp sơ thẩm bác toàn bộ yêu cầu khởi kiện của người khởi kiện.

[3] Hội đồng xét xử phúc thẩm nhận định: Tòa án cấp sơ thẩm đã đánh giá đầy đủ tài liệu chứng cứ trong hồ sơ vụ án, nhận định và quyết định là có căn cứ, đúng quy định pháp luật. Người khởi kiện có kháng cáo nhưng không có tài liệu, chứng cứ mới để chứng minh. Những nội dung trình bày và các tài liệu, chứng cứ Công ty TNHH Đ1 nêu trong đơn kháng cáo, đã được Tòa án cấp sơ thẩm nhận định là không có căn cứ chấp nhận. Do vậy, Hội đồng xét xử chấp nhận quan điểm của đại diện Viện Công tố và Kiểm sát xét xử phúc thẩm tại Thành phố Hồ Chí Minh tham gia phiên tòa; Bác yêu cầu kháng cáo của người khởi kiện, giữ nguyên bản án sơ thẩm.

[4] Các phần quyết định khác của bản án sơ thẩm không có kháng cáo, kháng nghị đã có hiệu lực kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.

[5] Về án phí hành chính phúc thẩm: Do kháng cáo không được chấp nhận nên người có kháng cáo phải chịu án phí theo quy định của pháp luật.