Bản án 988/2026/HC-PTBản án 988/2026/HC-PT

Căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ đã được xem xét tại phiên tòa, kết quả tranh tụng tại phiên tòa; Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Đơn kháng cáo của ông Lê Huy H là người đại diện theo ủy quyền của người khởi kiện ông Bùi Văn T1, bà Cao Thị Kim T2 làm trong thời hạn luật định, hợp lệ, đủ điều kiện để thụ lý, xem xét giải quyết theo thủ tục phúc thẩm. Căn cứ khoản 1 và khoản 2 Điều 5, Điều 22 của Nghị định số: 151/2025/NĐ-CP ngày 12/6/2025 của Chính phủ quy định về phân định thẩm quyền của chính quyền địa phương 02 cấp, phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực đất đai; Căn cứ mục 2 Công văn số: 285/TANDTC-PC ngày 31/7/2025 của Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn đối với trường hợp vụ án đã thụ lý trước ngày 01/7/2025 thì Tòa án xác định người kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng của Ủy ban nhân dân cấp huyện theo quy định của chuyển giao cho Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã thực hiện.

Do đó, người kế thừa quyền và 4 nghĩa vụ tố tụng của Chủ tịch UBND huyện N là UBND xã Đ để tham gia giải quyết vụ án là đúng quy định của pháp luật. Ngày 24/4/2026, Chủ tịch Quốc hội ban hành Nghị quyết số: 30/2026/QH16 về việc thành lập thành phố Đ trên cơ sở toàn bộ diện tích tự nhiên và quy mô dân số của tỉnh Đồng Nai.

Do đó, người kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng của Chủ tịch UBND huyện N là UBND xã Đ, tỉnh Đồng Nai nay là Chủ tịch UBND xã Đ, thành phố Đ và người bị kiện Chủ tịch UBND tỉnh Đ nay là Chủ tịch UBND thành phố Đ. Người kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng của người bị kiện có Văn bản đề nghị xét xử vắng mặt. Nên tiến hành xét xử phúc thẩm vắng mặt người bị kiện theo quy định tại Điều 225 Luật tố tụng hành chính năm 2015.

[2] Người khởi kiện ông Bùi Văn T1 và bà Cao Thị Kim T2 khởi kiện yêu cầu Tòa án giải quyết hủy Quyết định số: 2962/QĐ-UBND ngày 04/8/2022 của Chủ tịch UBND huyện N, tỉnh Đồng Nai về việc giải quyết khiếu nại của ông T1, bà T2 (lần đầu); Hủy Quyết định số 2167/QĐ-UBND ngày 11/9/2023 của Chủ tịch UBND tỉnh Đ về việc giải quyết khiếu nại của ông T1, bà T2 (lần hai) và tuyên bố hành vi hành chính của UBND huyện N không cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với diện tích 148,7m2 thửa đất mới số 110, tờ bản đồ mới số 21 xã P, huyện N, tỉnh Đồng Nai (nay là xã Đ, thành phố Đ) cho ông T1, bà T2 là trái quy định pháp luật. Tòa án cấp sơ thẩm xác định đối tượng khởi kiện và thụ lý, giải quyết là đúng thẩm quyền, còn trong thời hiệu khởi kiện theo quy định tại Điều 3, Điều 30, Điều 32, Điều 116 Luật Tố tụng hành chính năm 2015.

[3] Về thẩm quyền ban hành quyết định hành chính bị khởi kiện: Chủ tịch UBND huyện N, tỉnh Đồng Nai ban hành Quyết định số 2962/QĐ-UBND ngày 04/8/2022 về việc giải quyết khiếu nại của ông T1, bà T2 (lần đầu) và Chủ tịch UBND tỉnh Đ ban hành Quyết định số 2167/QĐ-UBND ngày 11/9/2023 về việc giải quyết khiếu nại của ông T1, bà T2 (lần hai) là đúng thẩm quyền theo quy định của pháp luật.

[4] Về trình tự, thủ tục và căn cứ ban hành quyết định hành chính: Ngày 30/5/2019, ông Bùi Văn T1 và bà Cao Thị Kim T2 lập thủ tục đăng ký cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với thửa đất số 110, tờ bản đồ số 21 (mới) xã P diện tích 148,7m2. Xét nguồn gốc đất là do ông Bùi Văn L là cha ruột ông T1 tặng cho ông T1, bà T2 sử dụng, trong quá trình sử dụng đất ông T1 có bồi đắp 1 phần sông rạch. Năm 1990, vợ chồng ông Bùi Văn T1 bắt đầu xây dựng nhà gạch thuộc một phần thửa 159, tờ bản đồ số 09 (thành lập năm 1997) xã P. Khoảng năm 1998 –1999, gia đình ông T1 tiếp tục bồi đắp phần rạch để sử dụng. Đến năm 2004, ông T1 tiếp tục xây dựng nhà ở với diện tích 72m2 thuộc một phần thửa số 110, tờ bản đồ địa chính số 21 (thành lập năm 2008) tương ứng một phần thửa 159, tờ bản đồ địa chính số 09 (thành lập năm 1997) xã P và một phần sông, rạch. Đến khoảng năm 2009 – 2010, ông Bùi Văn T1 đã bồi đắp phần rạch để mở rộng thêm diện tích sử dụng để nuôi gà, vịt và có 5 trồng một số hoa màu (phần diện tích này nằm ngoài thửa đất số 110). Khoảng năm 2019 – 2020, ông Bùi Văn T1 đã xây dựng, sửa chữa, cơi nới căn nhà trên phần diện tích do ông bồi đắp vào năm 2009 – 2010. Qua chồng ghép bản đồ địa chính lập năm 2008 với bản đồ địa chính lập năm 1997 thì thửa đất 110 tờ bản đồ 21 có diện tích 148,7m2 tương ứng 1 phần thửa đất số 159, tờ bản đồ 09 (cũ) diện tích khoảng 28,7m2 và một phần đất sông rạch diện tích khoảng 120m2 thuộc tờ bản đồ số 09 (cũ) xã P. Căn cứ khoản 2 Điều 101 Luật Đất đai năm 2013 quy định: “Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất không có các giấy tờ quy định tại Điều 100 của Luật này nhưng đất đã được sử dụng ổn định từ trước ngày 01 tháng 7 năm 2004 và không vi phạm pháp luật về đất đai, nay được Ủy ban nhân dân cấp xã xác nhận là đất không có tranh chấp, phù hợp với quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch chi tiết xây dựng đô thị, quy hoạch xây dựng điểm dân cư nông thôn đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt đối với nơi đã có quy hoạch thì được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất”. Căn cứ khoản 5 Điều 19 Nghị định số 43/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ quy định các trường hợp không cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất: “Người đang sử dụng đất không đủ điều kiện cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất”.

Xét thấy, ông T1 và bà T2 sử dụng thửa đất số 110, tờ bản đồ địa chính số 21 (thành lập năm 2008) xã P, diện tích 148,7m2 trong đó có 28,9m2 đất thuộc một phần thửa đất số 159, tờ bản đồ địa chính số 9 (thành lập năm 1997) xã P và 119,8m2 đất có nguồn gốc do ông T1, bà T2 tự ý lấn, chiếm đất rạch thuộc đất công do nhà nước quản lý (sông rạch, đường giao thông, đất UBND xã đăng ký...) nên không đủ điều kiện để cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Ông T1, bà T2 làm đơn xin cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với thửa số 110 tờ bản đồ số 21 (mới) diện tích 148,7m2 xã P, huyện N tương ứng với bản đồ địa chính thành lập năm 1997 có một phần diện tích sông rạch khoảng 120m2 là đất công do nhà nước quản lý là không có cơ sở giải quyết.

Vì vậy, ngày 25/5/2021 UBND huyện N ban hành Công văn số: 4146 trả lời cho ông T1, bà T2 về việc không cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với thửa 110, tờ bản đồ 21 mới xã P, huyện N là có căn cứ, đúng quy định của pháp luật.

Do đó, ngày 04/8/2022, Chủ tịch UBND huyện N ban hành Quyết định số: 2962/QĐ giải quyết khiếu nại (lần đầu) không công nhận nội dung khiếu nại của ông T1, bà T2 và ngày 11/9/2023 Chủ tịch UBND tỉnh Đ ban hành Quyết định số: 2167/QĐ về việc giải quyết khiếu nại (lần hai) của ông T1, bà T2 theo đó không công nhận nội 6 dung khiếu nại của ông bà, công nhận và giữ nguyên Quyết định số 2962/QĐ của Chủ tịch UBND huyện N là có căn cứ, đúng quy định của pháp luật. Từ những nhận định trên, Bản án sơ thẩm bác toàn bộ yêu cầu khởi kiện của ông T1, bà T2 là có căn cứ..

[5] Tại phiên tòa phúc thẩm, người đại diện theo ủy quyền của người khởi kiện ông T1, bà T2 giữ nguyên kháng cáo, nhưng không xuất trình được tài liệu, chứng cứ nào mới để chứng minh cho yêu cầu kháng cáo của mình, nên không có căn cứ để chấp nhận kháng cáo của người khởi kiện ông T1 và bà T2.

Do đó, giữ nguyên Bản án hành chính sơ thẩm theo Quan điểm đề nghị của đại diện Viện Công tố và kiểm sát xét xử phúc thẩm tại Thành phố Hồ Chí Minh là có căn cứ.

[6] Về án phí phúc thẩm: Ông Bùi Văn T1 là người cao tuổi nên được miễn nộp án phí hành chính phúc thẩm theo quy định tại điểm đ khoản 1 Điều 12 của Nghị quyết số: 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án. Bà Cao Thị Kim T2 phải chịu án phí hành chính phúc thẩm theo quy định tại khoản 1 Điều 34 của Nghị quyết số: 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

[7] Quyết định khác của Bản án sơ thẩm về án phí sơ thẩm không có kháng cáo, kháng nghị có hiệu lực pháp luật thi hành kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.