Bản án 422/2026/HC-PTBản án 422/2026/HC-PT

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án đã được thẩm tra tại phiên toà và căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên toà, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

[1] Về tố tụng: [1.1] Về tính hợp pháp của đơn kháng cáo: Đơn kháng cáo được nộp trong thời hạn luật định, hình thức và nội dung phù hợp nên đủ điều kiện để xem xét theo thủ tục phúc thẩm. [1.2] Về việc xét xử vắng mặt đương sự: Tòa án đã thực hiện việc triệu tập hợp lệ đối với các đương sự, tại phiên tòa, ông L, người bị kiện, người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan vắng mặt. Căn cứ Điều 225 Luật Tố tụng hành chính, Tòa án vẫn tiến hành xét xử vắng mặt những người này theo quy định chung.

[2]. Về nội dung: Xét kháng cáo của người khởi kiện, thấy: [2.1]. Về nguồn gốc và hồ sơ quản lý đất đai:

Căn cứ vào các tài liệu địa chính qua các thời kỳ thể hiện diện tích đất 698,7 m² gia đình ông L sử dụng có tên trên Bản đồ các năm 1960, 1986, 1993, 1995.

Tuy nhiên, trong hồ sơ địa chính lưu giữ tại địa phương không có Sổ địa chính, Sổ mục kê ghi nhận tên cụ Nguyễn Văn B2 hay ông Nguyễn Văn L đối với thửa đất này. Các tài liệu người khởi kiện cung cấp (như Biên bản hòa giải năm 2001, Bản án dân sự năm 2011 vụ án khác) không phải là giấy tờ về quyền sử dụng đất quy định tại Điều 100 Luật Đất đai năm 2013 (Điều 50 Luật Đất đai năm 2003 tại thời điểm nộp hồ sơ năm 2005) và Điều 18 Nghị định số 43/2014/NĐ-CP. Đồng thời, ông L không chứng minh được việc đã kê khai, đăng ký quyền sử dụng đất đối với các thửa đất nêu trên; cũng không xuất trình được tài liệu về việc cha mẹ để lại di sản, tặng cho hoặc thừa kế quyền sử dụng đất. Tài liệu địa chính tại địa phương cũng không thể hiện cụ Nguyễn Thị T3 hoặc ông Nguyễn Văn L đã đăng ký quyền sử dụng đất.

Vì vậy, Tòa án cấp sơ thẩm xác định ông L sử dụng đất nhưng không có giấy tờ về quyền sử dụng đất là có căn cứ. [2.2]. Về việc xác định nghĩa vụ tài chính và hạn mức đất ở: Căn cứ quy định tại Luật Đất đai năm 2013 và Nghị định số 45/2014/NĐ-CP của Chính phủ về thu tiền sử dụng đất, trường hợp hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất không có giấy tờ quy định tại Điều 100 Luật Đất đai nhưng đất đã được sử dụng ổn định từ trước ngày 15/10/1993 thì được công nhận quyền sử dụng đất ở. 14 Căn cứ Thông tư số 56/2024/TT-BTC ngày 01/8/2024 của Bộ T5: Hướng dẫn một số nội dung về tiền sử dụng đất, tiền thuê đất quy định tại Nghị định số 103/2024/NĐ-CP của Chính phủ; khoản 1 và khoản 2 Điều 6 Thông tư 76/2014/TT-BTC quy định việc thu tiền sử dụng đất đối với hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất từ trước ngày 15/10/1993 mà không có giấy tờ quy định tại khoản 1 Điều 100 Luật Đất đai năm 2013. Đối với diện tích trong hạn mức công nhận đất ở (180m² theo quy định của Ủy ban nhân dân thành phố H, Ủy ban nhân dân quận L áp dụng Quyết định số 20/2017/QĐ-UBND của UBND thành phố H tại thời điểm áp dụng) nên ông L không phải nộp tiền cho phần diện tích 180m² đất này. Đối với diện tích vượt hạn mức đất ở (518,7m²), người sử dụng đất phải nộp 50% tiền sử dụng đất theo giá đất ở cụ thể/bảng giá đất tại thời điểm nộp hồ sơ hợp lệ. Mặt khác, mặc dù theo tài liệu do chính ông L cung cấp, nguồn gốc thửa đất có phần là đất ao nhưng UBND quận L vẫn công nhận toàn bộ diện tích 698,7m² là đất ở, bảo đảm tối đa quyền lợi của ông L. Ông L yêu cầu được miễn toàn bộ tiền sử dụng đất là không có căn cứ pháp luật.

Do đó, Tòa án xác định hồ sơ của ông L đủ điều kiện và được công nhận quyền sử dụng đất ở; Giá đất làm căn cứ tính thu tiền sử dụng đất là giá đất tại thời điểm có quyết định công nhận quyền sử dụng đất/ thời điểm nộp hồ sơ hợp lệ. Cơ quan thuế ban hành Thông báo tính thu 50% tiền sử dụng đất đối với 518,7m² vượt hạn mức là đúng quy định của Thông tư số 76/2014/TT-BTC. UBND quận L ban hành Văn bản số 2607/UBND-TNMT, Quyết định số 361/QĐ-CTUBND và Chủ tịch UBND thành phố H ban hành Quyết định số 4881/QĐ-UBND xác định nghĩa vụ tài chính của ông L là đúng quy định của pháp luật. [2.3]. Bản án sơ thẩm có xác định UBND phường B nhận hồ sơ của ông L từ năm 2005 nhưng không chuyển hồ sơ lên UBND quận để giải quyết là vi phạm quy định của Luật Đất đai nhưng không làm thay đổi bản chất pháp lý của thửa đất, không làm thay đổi điều kiện được công nhận quyền sử dụng đất cũng như nghĩa vụ tài chính của ông L. Đây không phải là căn cứ để hủy các quyết định hành chính. [2.4]. Tại phiên tòa phúc thẩm, người đại diện theo ủy quyền của ông L cho rằng: Đất sử dụng từ trước năm 1960 nên phải được cấp GCNQSDĐ toàn bộ 698,7m² không thu tiền sử dụng đất là không có căn cứ pháp lý. Việc chính quyền địa phương công nhận toàn bộ 698,7m² là đất ở (thay vì phân loại một phần là đất ao/vườn) đã bảo đảm tối đa quyền lợi cho gia đình người khởi kiện. [2.5]. Quan điểm của Đại diện Viện Công tố và kiểm sát xét xử phúc thẩm tại Hà Nội phù hợp với nhận định của Hội đồng xét xử nên được chấp nhận. [2.6] Với những nhận định trên, Tòa án cấp sơ thẩm giải quyết là có căn 15 cứ, đúng quy định của pháp luật. Tại phiên tòa phúc thẩm, người kháng cáo không xuất trình tài liệu, chứng cứ mới làm thay đổi bản chất của vụ án. Do vậy, không có căn cứ chấp nhận kháng cáo của ông L, Hội đồng xét xử cấp phúc thẩm bác kháng cáo của người khởi kiện và giữ nguyên bản án sơ thẩm.

[3]. Về án phí phúc thẩm: Do kháng cáo không được chấp nhận nên ông Nguyễn Văn L phải chịu án phí hành chính phúc thẩm.

Tuy nhiên, ông L là người cao tuổi, có đơn xin miễn án phí nên được miễn án phí hành chính phúc thẩm theo quy định của pháp luật.

[4] Các quyết định khác của bản án sơ thẩm không có kháng cáo, không bị kháng nghị có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.