Bản án 398/2026/HS-PTBản án 398/2026/HS-PT

[1] Tại phiên tòa phúc thẩm, vợ chồng bị cáo Trần Văn Đ, Nguyễn Thị H thừa nhận đã thực hiện hành vi phạm tội như Tòa án cấp sơ thẩm xác định đó là trong khoảng thời gian từ tháng 01 năm 2024 đến tháng 02 năm 2024, mặc dù nhận thức biết được rằng không có sắt thép để bán, không còn khả năng kinh doanh, nhưng hai bị cáo cố ý đưa ra thông tin gian dối là vẫn có sắt thép để bán làm bị hại tin tưởng giao tiền trước, nhận hàng sau, nhưng sau đó hai bị cáo không có hàng để giao và đã chiếm đoạt tiền của 12 bị hại, tổng số tiền 1.056.506.000 đồng dùng trả nợ, tiêu xài cá nhân. Do hai bị cáo thực hiện hành vi phạm tội nêu trên nên Tòa án cấp sơ thẩm tuyên bố hai bị cáo phạm vào “Tội lừa đảo chiếm 6 đoạt tài sản” quy định tại điểm a khoản 4 Điều 174 Bộ luật Hình sự là đúng tội danh, đúng khung hình phạt, đúng pháp luật.

[2] Xét kháng cáo xin giảm nhẹ hình phạt của bị cáo Nguyễn Thị H thấy đây là vụ án đồng phạm giản đơn, không có sự phân công, tổ chức hay câu kết chặt chẽ trong quá trình thực hiện hành vi phạm tội. Bị cáo H thấy việc kinh doanh của vợ chồng thua lỗ, nợ nhiều người nên bị cáo H nghe theo lời của bị cáo Đ, tham gia tích cực cùng bị cáo Đ khi gặp khách hàng có nhu cầu mua sắt thép thì bị cáo H cùng bị cáo Đ đưa ra thông tin gian dối, lập Phiếu thu tiền trước, lập Hợp đồng mua bán hẹn giao hàng sau. Hai bị cáo phạm vào “Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản” quy định tại điểm a khoản 4 Điều 174 Bộ luật Hình sự có khung hình phạt tù từ 12 năm đến 20 năm hoặc tù chung thân. Bị cáo H phạm tội nhiều lần nên bị áp dụng tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự “Phạm tội 02 lần trở lên” quy định tại điểm g khoản 1 Điều 52 Bộ luật Hình sự. Tòa án cấp sơ thẩm xét bị cáo H luôn thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải về hành vi phạm tội của mình, đã bồi thường phần lớn thiệt hại, được các bị hại xin giảm nhẹ hình phạt; chưa có tiền án, tiền sự; gia đình có người có công với cách mạng nên áp dụng các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự quy định tại các điểm b, s khoản 1 và khoản 2 Điều 51 và khoản 1 Điều 54 của Bộ luật Hình sự (cấp sơ thẩm tuy đã áp dụng khoản 1 Điều 54 Bộ luật Hình sự xử phạt bị cáo dưới mức thấp nhất của khoản 4 Điều 174 Bộ luật Hình sự, nhưng không ghi vào quyết định của bản án là thiếu sót) để xử phạt bị cáo H 07 năm tù là mức thấp nhất của khung hình phạt liền kề (khoản 3 Điều 174 Bộ luật Hình sự). Sau khi xét xử sơ thẩm vợ chồng bị cáo đã bồi thường thêm phần lớn số tiền còn phải bồi thường cho các bị hại, phần còn lại được một số bị hại không yêu cầu bồi thường thêm; tuy nhiên, theo quy định của pháp luật thì mức hình phạt 07 năm tù cấp sơ thẩm xử phạt bị cáo là mức thấp nhất theo quy định của pháp luật nên không thể giảm thêm hình phạt cho bị cáo H. Bị cáo H kháng cáo không được chấp nhận phải chịu án phí hình sự phúc thẩm.

[3] Xét kháng cáo xin giảm hình phạt của bị cáo Trần Văn Đ thấy rằng giống như bị cáo H đây là vụ án đồng phạm giản đơn, không có sự phân công, tổ chức hay câu kết chặt chẽ trong quá trình thực hiện hành vi phạm tội giữa bị cáo Đ với bị cáo H, nhưng vai trò của bị cáo Đ trong vụ án cao hơn vai trò của bị cáo H vì bị cáo Đ yêu cầu bị cáo H lập các Hợp đồng, phiếu thu tiền để khách hàng tin tưởng nhằm chiếm đoạt tiền của các bị hại, trong các lần chiếm đoạt tiền thì hầu hết bị cáo Đ là người nhận tiền của các bị hại thông qua việc chuyển khoản vào tài khoản đứng tên bị cáo; sau đó bị cáo Đ dùng tiền chiếm đoạt đem đi trả nợ người khác, chơi tiền điện tử và tiêu xài cá nhân. Hai bị cáo phạm vào “Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản” quy định tại điểm a khoản 4 Điều 174 Bộ luật Hình sự có khung hình phạt tù từ 12 năm đến 20 năm hoặc tù chung thân. Bị cáo Đ phạm tội nhiều lần nên bị áp dụng tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự “Phạm tội 02 lần trở lên” quy định tại điểm g khoản 1 Điều 52 Bộ luật Hình sự; tuy nhiên, Tòa án cấp sơ thẩm xét bị cáo Đ luôn thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải về hành vi phạm tội của mình, đã bồi thường phần lớn thiệt hại, được các bị hại xin giảm nhẹ hình phạt; chưa có tiền án, tiền sự; gia đình có người có công với cách mạng nên áp dụng các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự quy định tại các điểm b, s 7 khoản 1 và khoản 2 Điều 51 và khoản 1 Điều 54 của Bộ luật Hình sự xử phạt bị cáo Đ 08 năm 06 tháng tù là tương xứng với tính chất, mức độ hành vi phạm tội của bị cáo. Sau khi xét xử sơ thẩm vợ chồng bị cáo Đ đã nộp đủ tiền án phí dân sự sơ thẩm và hình sự sơ thẩm, đã bồi thường thêm phần lớn số tiền còn phải bồi thường cho các bị hại, phần còn lại được một số bị hại không yêu cầu bồi thường thêm, cụ thể: - Về án phí: + Tại Biên lai thu số 0000608 ngày 10/8/2026 của Thi hành án dân sự thành phố Đà Nẵng bị cáo Trần Văn Đ (do bị cáo Nguyễn Thị H nộp thay) đã nộp 5.783.250 đồng gồm 200.000 đồng án phí hình sự sơ thẩm và 5.583.250 đồng án phí dân sự sơ thẩm; + Tại Biên lai thu số 0000607 ngày 10/8/2026 của Thi hành án dân sự thành phố Đà Nẵng bị cáo Nguyễn Thị H đã nộp 5.283.250 đồng gồm 200.000 đồng án phí hình sự sơ thẩm và 5.083.250 đồng án phí dân sự sơ thẩm. - Về bồi thường cho các bị hại: + Giấy giao nhận tiền ngày 23/7/2026 thể hiện bị cáo Nguyễn Thị H đã bồi thường cho bị hại Nguyễn Văn Đ1 17.000.000 đồng và tại Đơn xin bãi nại về phần dân sự và xin giảm nhẹ hình phạt cùng ngày 23/7/2026 bị hại Nguyễn Văn Đ1 đề nghị giảm nhẹ hình phạt cho hai bị cáo và tự nguyện không yêu cầu bồi thường thêm; + Giấy giao nhận tiền ngày 23/7/2026 thể hiện bị cáo Nguyễn Thị H đã bồi thường cho bị hại Lê Đình M 15.000.000 đồng và tại Đơn xin bãi nại về phần dân sự và xin giảm nhẹ hình phạt cùng ngày 23/7/2026 bị hại Lê Đình M đề nghị giảm nhẹ hình phạt cho hai bị cáo và không yêu cầu bồi thường thêm; + Giấy giao nhận tiền ngày 23/7/2026 thể hiện bị cáo Nguyễn Thị H đã bồi thường cho bị hại Trần Ngọc H1 11.000.000 đồng và tại Đơn xin bãi nại về phần dân sự và xin giảm nhẹ hình phạt cùng ngày 23/7/2026 bị hại Trần Ngọc H1 đề nghị giảm nhẹ hình phạt cho hai bị cáo và tự nguyện không yêu cầu bồi thường thêm; + Giấy giao nhận tiền ngày 23/7/2026 thể hiện bị cáo Nguyễn Thị H đã bồi thường cho bị hại Nguyễn Trung H2 16.000.000 đồng và tại Đơn xin giảm nhẹ hình phạt cùng ngày 23/7/2026 bị hại Nguyễn Trung H2 đề nghị giảm nhẹ hình phạt cho hai bị cáo và tự nguyện không yêu cầu bồi thường thêm.

Tuy nhiên, các tài liệu này không có xác nhận của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền và các bị hại vắng mặt tại phiên tòa phúc thẩm nên Hội đồng xét xử phúc thẩm ghi vào bản án, nhưng quá trình thi hành án Cơ quan Thi hành án cần gọi các bị hại lên để kiểm tra tính xác thực để khấu trừ khi ra quyết định thi hành án, nếu không đúng sự thật thì có quyền thi hành theo quyết định cũ ghi tại bản án sơ thẩm.

Vì vậy, Hội đồng xét xử cấp phúc thẩm chấp nhận đề nghị của Kiểm sát viên tại phiên tòa giảm cho bị cáo Trần Văn Đ một phần hinh phạt để bị cáo thấy sự khoan hồng của pháp luật đối với người thực sự ăn năn hối cải. Bị cáo Đ kháng cáo được chấp nhận nên không phải chịu án phí hình sự phúc thẩm.

[4] Xét kháng cáo của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Huỳnh Thị Tuyết M1 không đồng ý việc Tòa án cấp sơ thẩm truy thu buộc bà nộp lại số tiền 5.000.000 đồng để bảo đảm nghĩa vụ thi hành án của các bị cáo cho bị hại, xét thấy đây là số tiền các bị cáo chiếm đoạt được từ bị hại và đem trả nợ cho bà M1 8 nên là vật chứng của vụ án; do đó, Tòa án sơ thẩm căn cứ khoản 2 Điều 47 Bộ luật Hình sự truy thu buộc bà M1 nộp lại để bảo đảm nghĩa vụ thi hành án của các bị cáo cho bị hại là có căn cứ, đúng pháp luật nên không chấp nhận kháng cáo của bà M1.