Bản án 305/2026/HC-PTBản án 305/2026/HC-PT

Về thủ tục tố tụng:

[1] Sau khi xét xử sơ thẩm, ông Lê Xuân V2 và các thành viên trong gia đình ông V2 (vợ, con trai và con dâu ông V2) kháng cáo. Phiên tòa phúc thẩm đã triệu tập hợp lệ đến lần thứ hai, ông V2 và Người đại diện theo ủy quyền của ông V2 và Luật sư bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho ông V2 đều đề nghị xét xử vắng mặt, nội dung kháng cáo của các thành viên trong gia đình ông V2 tương tự kháng cáo của ông V2 nên Hội đồng xét xử cấp phúc thẩm quyết định tiến hành xét xử phúc thẩm vụ án như đề nghị của Kiểm sát viên tại phiên tòa.

[2] Ngày 20/9/2024 người khởi kiện ông Lê Xuân V2 và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có yêu cầu độc lập (vợ chồng anh Lê Xuân P, chị Võ H Như P1) yêu cầu Tòa án giải quyết hủy các quyết định thu hồi đất và quyết định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi UBND thành phố P - T thu hồi đất thực hiện Dự án Khu đô thị M, tại thành phố P - T và quyết định giải quyết khiếu nại của Chủ tịch UBND thành phố P - T, tỉnh Ninh Thuận {gồm Quyết 18 định số 2859/QĐ–UBND ngày 21/09/2023 về thu hồi đất do ông Lê Xuân V2 đang sử dụng; Quyết định số 2882/QĐ-UBND ngày 21/9/2023 về bồi thường, hỗ trợ cho ông Lê Xuân V2; Quyết định số 2897/QĐ-UBND ngày 21/09/2023 về bồi thường, hỗ trợ cho ông Lê Xuân V2 tài sản trên đất của ông Lê Tấn P2; Quyết định số 1407/QĐ-UBND ngày 29/3/2024 của Chủ tịch UBND thành phố P - T về việc giải quyết khiếu nại lần đầu của ông V2}; do đó, Tòa án nhân dân Tòa án nhân dân tỉnh Ninh Thuận (nay là TAND tỉnh Khánh Hòa) thụ lý vụ án “Khiếu kiện quyết định thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ khi thu hồi đất, giải quyết khiếu nại về đất đai” là đúng thẩm quyền, xác định đúng quan hệ pháp luật tranh chấp, còn thời hiệu khởi kiện theo quy định tại Điều 30, khoản 4 Điều 32, điểm a khoản 2 Điều 116 của Luật Tố tụng hành chính.

[3] Tại phiên tòa sơ thẩm, đại diện theo ủy quyền của anh Lê Xuân Phú V2 rút yêu cầu khởi kiện hủy Quyết định số 2898/QĐ-UBND ngày 21/9/2023 của UBND thành phố P - T về việc bồi thường, hỗ trợ cho anh Lê Xuân P tài sản trên đất của ông Lê Tấn P2 nên Tòa án cấp sơ thẩm đình chỉ xét xử yêu cầu khởi kiện này là đúng pháp luật. Về giải quyết nội dung vụ án xét, yêu cầu khởi kiện của ông Lê Xuân V2 yêu cầu hủy Quyết định số 2859/QĐ-UBND ngày 21/09/2023 về thu hồi đất do ông V2 đang sử dụng; yêu cầu hủy Quyết định số 2882/QĐ-UBND ngày 21/9/2023 về bồi thường, hỗ trợ cho ông V2; yêu cầu hủy Quyết định số 2897/QĐ–UBND ngày 21/09/2023 về bồi thường, hỗ trợ cho ông V2 tài sản trên đất của ông Lê Tấn P2; hủy Quyết định số 1407/QĐ-UBND ngày 29/3/2024 của Chủ tịch UBND thành phố P - T về giải quyết khiếu nại lần đầu của ông V2; buộc UBND thành phố P - T thực hiện lại việc thu hồi đất và bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, cụ thể yêu cầu xác định diện tích đất thu hồi của gia đình ông V2 là đất ở và phải bố trí cho vợ chồng ông V2 một suất đất tái định cư, bố trí cho vợ chồng anh Lê Xuân P một suất đất tái định cư, thấy:

[4] Xét yêu cầu của ông V2 yêu cầu hủy Quyết định số 2859/QĐ-UBND ngày 21/09/2023 về thu hồi đất do ông V2 đang sử dụng thấy: [4.1] Dự án Khu đô thị M thuộc dự án thu hồi đất để phát triển kinh tế- xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng và do Hội đồng nhân dân cấp tỉnh Ninh Thuận chấp thuận theo quy định tại điểm d khoản 3 Điều 62 Luật đất đai năm 2013 nên UBND thành phố P - T thực hiện các thủ tục thông báo, thu hồi đất là đúng thẩm quyền, đúng pháp luật. [4.2] Ngày 07/8/2023, Hội đồng tư vấn đất đai phường P họp: - Xác nhận nguồn gốc sử dụng đất của ông Lê Xuân V2: “Thửa đất số 214, tờ bản đồ số 22, diện tích thu hồi 500m2, tương ứng thửa đất số 255, tờ bản đồ số 6–a, diện tích 500m2 đất CLN, đã được UBND thành phố cấp GCNQSD đất cho ông Lê Xuân V2 ngày 27/6/2012. Hiện trạng sử dụng ổn định, không tranh chấp, khiếu nại. HĐTVĐĐ phường Phủ Hà thống nhất quy chủ sử dụng đất cho ông Lê Xuân V2 và tài sản cho ông Lê Tấn P2. Thửa đất thu hồi đang trực tiếp sản xuất nông nghiệp và có nguồn thu nhập ổn định từ sản xuất nông nghiệp. Năm xây dựng: 2000”. 19 - Xác nhận nguồn gốc sử dụng đất của ông Lê Tấn P2: “Thửa đất số 10, tờ bản đồ số 22, diện tích thu hồi 500m2, tương ứng thửa đất số 10, tờ bản đồ số 22, diện tích 500m2 đất CLN, đã được UBND thành phố cấp GCNQSD đất cho ông Lê Tấn P2 ngày 27/6/2012. Hiện trạng sử dụng ổn định, không tranh chấp, khiếu nại. HĐTVĐĐ phường Phủ Hà thống nhất quy chủ sử dụng đất cho ông Lê Tấn P2 và tài sản cho ông Lê Xuân V2, năm xây dựng: 2002, một phần tài sản cho ông Lê Xuân P, năm xây dựng: 2000. Thửa đất thu hồi đang trực tiếp sản xuất nông nghiệp và có nguồn thu nhập ổn định từ sản xuất nông nghiệp.”. [4.3] Về việc quy chủ sử dụng đất thửa đất bị thu hồi ông V2 cho rằng giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã bị Nhà nước cấp nhầm vì trên thực tế ông sử dụng xây nhà và có các tài sản trên thửa đất đã được cấp giấy chứng nhận đất cho ông Lê Tấn P2 (và ngược lại). Ông Lê Tấn P2 không có ý kiến tranh chấp về việc này. Xét về nguồn gốc, Hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất số 1373 giữa vợ chồng ông Lê Văn V, bà Nguyễn Thị S1 và ông Lê Xuân V2 thể hiện ông V, bà S1 tặng cho thửa đất số 225 (tách từ thửa số 118) tờ bản đồ số 6 – a diện tích 500 m2 đất trồng cây lâu năm cho ông Lê Xuân V2. Trên cơ sở đó, ông Lê Xuân V2 được UBND thành phố P- T cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho ông Lê Xuân V2 thửa đất số 225 (tách từ thửa số 118) tờ bản đồ số 6 – a diện tích 500 m2 đất trồng cây lâu năm. Việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là phù hợp về số thửa và diện tích đất so với hợp đồng tặng cho nói trên. Việc UBND thành phố P - T đã xác định thửa đất của ông V2 và ông P2 dựa trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất được cấp cho hai ông là có căn cứ, đúng pháp luật. [4.4] Đối với việc vợ chồng ông V2 tặng cho đất cho các con Lê Xuân P và Võ Hoàng Như P1, việc tặng cho chưa thực hiện đúng các thủ tục theo quy định của pháp luật. Thực tế, anh P và chị P1 xây nhà trên phần đất được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng cho ông P2; do đó, Hội đồng tư vấn đất đai phường P thống nhất quy chủ bồi thường về đất cho ông Lê Tấn P2, căn nhà do anh P xây dựng trên đất quy chủ bồi thường cho anh Lê Xuân P là phù hợp, đúng quy định. Như vậy Quyết định số 2859/QĐ-UBND ngày 21/9/2023 của UBND thành phố P - T là có căn cứ, đúng pháp luật, nên Tòa án cấp sơ thẩm bác yêu cầu khởi kiện của ông V2 yêu cầu hủy quyết định này là đúng.

[5] Xét yêu cầu khởi kiện của ông Lê Xuân V2 yêu cầu hủy Quyết định số 2882/QĐ-UBND ngày 21/9/2023 về bồi thường, hỗ trợ cho ông V2; yêu cầu hủy Quyết định số 2897/QĐ–UBND ngày 21/09/2023 về bồi thường, hỗ trợ cho ông V2 tài sản trên đất của ông Lê Tấn P2; hủy Quyết định số 1407/QĐ-UBND ngày 29/3/2024 của Chủ tịch UBND thành phố P - T về giải quyết khiếu nại lần đầu của ông V2; buộc UBND thành phố P - T thực hiện lại việc thu hồi đất và bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, cụ thể yêu cầu xác định diện tích đất thu hồi của gia đình ông V2 là đất ở và phải bố trí cho vợ chồng ông V2 một suất đất tái định cư, bố trí cho vợ chồng anh Lê Xuân P một suất đất tái định cư, thấy: [5.1] Về loại đất thu hồi: Khoản 2 điều 74 Luật Đất đai năm 2013, quy định về nguyên tắc bồi thường về đất có cùng mục đích sử dụng với loại đất thu hồi, 20 nếu không có đất để bồi thường bằng tiền theo giá đất cụ thể của loại đất thu hồi do UBND cấp tỉnh quyết định tại thời điểm quyết định thu hồi đất. Điều 11 Luật Đất đai năm 2013 quy định căn cứ để xác định loại đất như sau:“Việc xác định loại đất theo một trong các căn cứ sau đây:

1. Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở đã được cấp trước ngày 10 tháng 12 năm 2009; Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất”. Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất do UBND thành phố cấp cho ông Lê Xuân V2 ngày 27/6/2012 đối với thửa đất số 214, tờ bản đồ số 22, diện tích thu hồi 500m2, tương ứng thửa đất số 255, tờ bản đồ số 6–a, diện tích 500m2 xác định loại đất là đất trồng cây lâu năm. Do đó UBND thành phố P - T xác định loại đất theo giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của ông V2 là đúng quy định. Việc ông V2 và vợ chồng anh P đề nghị Hội đồng xét xử xác định đất bị Nhà nước thu hồi là loại đất ở và bồi thường loại đất ở đồng thời hỗ trợ cho gia đình ông theo đúng chính sách về thu hồi đất ở như hỗ trợ tiền thuê nhà, hỗ trợ di chuyển chỗ ở là không có căn cứ. [5.2] Về giá đất bồi thường: Căn cứ Bảng giá các loại đất kỳ 2020– 2024 trên địa bàn tỉnh Ninh Thuận ban hành kèm theo Quyết định số 14/2020/QĐ– UBND ngày 19/5/2020 của UBND tỉnh N: giá đất nông nghiệp trồng cây lâu năm tại địa bàn thành phố P - T có đơn giá 120.000 đồng/m2. Căn cứ Quyết định số 618/QĐ–UBND ngày 16/11/2022 về việc phê duyệt hệ số điều chỉnh giá đất cụ thể tính tiền bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất để thực hiện dự án Khu đô thị M, phường P, thành phố P- T, trong đó quy định hệ số điều chỉnh giá đất đối với đất trồng cây lâu năm là 2,25. Ngày 21/9/2023, Ủy ban nhân dân thành phố P - T ban hành Quyết định số 2869/QĐ-UBND về việc phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ cho các hộ gia đình, cá nhân khi Nhà nước thu hồi đất để thực hiện dự án; trong đó xác định phương án bồi thường là bồi thường bằng tiền theo Quyết định số 618/QĐ-UBND ngày 16/11/2022 của Ủy ban nhân dân tỉnh N. Ngày 21/9/2023, Ủy ban nhân dân thành phố P - T ban hành quyết định số 2882/QĐ-UBND về việc bồi thường, hỗ trợ cho ông (bà) Lê Xuân V2 với giá bồi thường đất trồng cây lâu năm 120.000 đồng/m2 x với hệ số 2,25 lần = 270.000 đồng/m2 với tổng số tiền 135.000.000 đồng (theo cách tính: 500m2 x 270.000 đồng) là đúng pháp luật, đúng quy định hiện hành. [5.3] Về khoản hỗ trợ khác: Ngoài việc được bồi thường về đất, ông (bà) Lê Xuân V2 còn được hỗ trợ đất nông nghiệp trong địa giới hành chính phường bằng 04 lần giá đất nông nghiệp cùng loại theo quy định tại Điểm a, Khoản 4 Điều 36 quy định bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Ninh Thuận kèm theo Quyết định số 24/2023/QĐ–UBND ngày 07/4/2023 của Ủy ban nhân dân tỉnh N, cụ thể: 240.000.000 đồng (theo cách tính: 500m2 x 4 x 120.000 đồng). Ngoài ra, ông Lê Xuân V2 thuộc đối tượng có trực tiếp sản xuất nông nghiệp còn được hỗ trợ ổn định đời sống, sản xuất và hỗ trợ chuyển đổi nghề, tìm kiếm việc làm bằng 02 lần giá đất nông nghiệp cùng loại 120.000.000 đồng (theo cách tính: 500m2 x 2 x 120.000 đồng) theo quy định tại Điều 31 và Điều 32 Quy định về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Ninh Thuận kèm theo Quyết định số 21 24/2023/QĐ–UBND ngày 07/4/2023 của Ủy ban nhân dân tỉnh N. Riêng đối với khoản Hỗ trợ ổn định đời sống và sản xuất, UBND thành phố P – T đã chia khoản này thành hai khoản: hỗ trợ ổn định đời sống và sản xuất với khẩu nông nghiệp (có di chuyển chỗ ở): 43.200.000 đồng (theo cách tính: 3 nhân khẩu x 24 tháng x 600.000 đồng) và Hỗ trợ ổn định đời sống và sản xuất với khẩu khác (có di chuyển chỗ ở) mức 7.200.000 đồng (theo cách tính: 1 nhân khẩu x 12 tháng x 600.000 đồng) là chưa phù hợp với điểm a, d khoản 2 Điều 31 Quy định về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Ninh Thuận kèm theo Quyết định số 24/2023/QĐ–UBND ngày 07/4/2023 của Ủy ban nhân dân tỉnh N, cụ thể: a) Thu hồi từ 30 % đến 70 % diện tích đất nông nghiệp đang sử dụng thì được hỗ trợ trong thời gian 06 tháng nếu không phải di chuyển chỗ ở và trong thời gian 12 tháng nếu phải di chuyển chỗ ở; trường hợp phải di chuyển đến các địa bàn có điều kiện kinh tế – xã hội đặc biệt khó khăn theo Nghị định số – ngày 26 tháng 3 năm 2021 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều thi hành Luật đầu tư để sinh sống thì thời gian hỗ trợ là 24 tháng. d) Mức hỗ trợ ổn định đời sống tại các điểm a, b khoản này được tính bằng tiền là 600.000 (sáu trăm nghìn) đồng/tháng, tương đương 30 (ba mươi) kg gạo cho một nhân khẩu có tên trong hộ gia đình tại thời điểm hỗ trợ”. Theo quy định trên, UBND thành phố phải ban hành quyết định hỗ trợ cho 4 nhân khẩu nông nghiệp có di chuyển chỗ ở của hộ ông Lê Xuân V2 trong thời gian tương đương nhau (24 tháng), vì vậy, cấp sơ thẩm chấp nhận đề nghị của đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Khánh Hòa, chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của ông Lê Xuân V, hủy một phần Quyết định số 2882/QĐ-UBND ngày 21/09/2023 đối với phần hỗ trợ ổn định đời sống và sản xuất với khẩu nông nghiệp; buộc Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường P, tỉnh Khánh Hòa (người kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng của Ủy ban nhân dân thành phố P - T) thực hiện nhiệm vụ, công vụ trong việc ban hành quyết định hỗ trợ ổn định đời sống và sản xuất với 4 khẩu nông nghiệp (có di chuyển chỗ ở) theo quy định của pháp luật là có căn cứ, đúng pháp luật. [5.4] Về bố trí đất tái định cư: Diện tích đất thu hồi của ông Lê Xuân V2 và ông Lê Tấn P2 là đất nông nghiệp trồng cây lâu năm, không phải là đất ở nên không thuộc diện hỗ trợ tái định cư theo quy định tại điểm c khoản 2 điều 83 Luật đất đai 2013 và điểm a, khoản 1, Điều 12 quy định kèm theo Quyết định số 24/2023/QĐ-UBND ngày 07/4/2023 của Ủy ban nhân dân tỉnh N; vì vậy, việc ông V2 và vợ chồng anh P yêu cầu giao hai lô đất ở tái định cư là không có cơ sở giải quyết. [5.5] Xét yêu cầu của ông V2 yêu cầu hủy Quyết định số 2897/QĐ–UBND ngày 21/9/2023 của Ủy ban nhân dân thành phố P – T về việc bồi thường, hỗ trợ cho ông Lê Xuân V2 tài sản trên đất của ông Lê Tấn P2, thấy: Căn cứ quy định tại Điểm d, Khoản 3, Điều 48 quy định bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Ninh Thuận kèm theo Quyết định số 24/2023/QĐ–UBND ngày 07/4/2023 của Ủy ban nhân dân tỉnh N về nội dung họp xét, kết luận của Hội đồng tư vấn đất đai cấp phường, xã trong đó có nội dung về xác nhận về nguồn gốc nhà ở hoặc vật kiến trúc gắn liền với đất: “Thời 22 gian làm nhà ở (gắn với thời gian chuyển sang sử dụng làm đất ở), tình trạng hợp pháp hoặc không hợp pháp của nhà ở hoặc vật kiến trúc gắn liền với đất (kèm theo là giấy phép xây dựng hoặc giấy tờ công nhận quyền sở hữu trong quá trình tạo lập tài sản hoặc các vi phạm (nếu có) các quy định của Nhà nước”. Theo biên bản kiểm kê, đo đạc hiện trường ngày 04/8/2022, có xác nhận của ông Lê Tấn P2 (chủ sử dụng đất) và ông Lê Xuân V2 (chủ sở hữu tài sản trên đất) về phần tài sản trên đất thu hồi thuộc thửa đất số 10, tờ bản đồ số

22. Trên cơ sở biên bản kiểm kê, kết quả họp xét của Hội đồng tư vấn đất đai phường P quy chủ tài sản trên thửa đất số 10, tờ bản đồ số 22 của ông Lê Tấn P2 cho ông Lê Xuân V2, thời điểm xây dựng vật kiến trúc năm 2002 (trước 01/7/2004) và kết quả thẩm định điều kiện bồi thường về đất, tài sản, các khoản hỗ trợ. Ngày 21/9/2023, Ủy ban nhân dân thành phố ban hành Quyết định số 2897/QĐ-UBND bồi thường tài sản của ông V2 gồm nhà ở và tài sản khác trên đất ông Lê Tấn P2 với số tiền 365.825.192 đồng là phù hợp với giá quy định tại Quyết định số 57/2023/QĐ–UBND ngày 28/8/2023 về việc Quy định Bảng giá nhà ở, công trình xây dựng và vật kiến trúc; Bảng phân cấp nhà ở trên địa bàn tỉnh Ninh Thuận và quy định tại Điểm b, Khoản 2, Điều 22 quy định bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Ninh Thuận kèm theo Quyết định số 24/2023/QĐ–UBND ngày 07/4/2023 của Ủy ban nhân dân tỉnh N về xử lý các trường hợp bồi thường, hỗ trợ cụ thể về nhà, công trình là đúng theo quy định hiện hành nên Tòa án cấp sơ thẩm bác yêu cầu khởi kiện của ông Lê Xuân V2 yêu cầu hủy Quyết định số 2897/QĐ–UBND ngày 21/9/2025 là có căn cứ, đúng pháp luật.

[6] Xét yêu cầu khởi kiện của ông Lê Xuân V2 yêu cầu hủy Quyết định giải quyết khiếu nại lần đầu số 1407/QĐ–UBND ngày 29/3/2024 của Chủ tịch UBND thành phố P - Tháp Chàm đối với khiếu nại của ông V2, thấy như đã phân tích tại các mục trên, chỉ có cơ sở để chấp nhận khiếu nại của ông V2 đối với khoản hỗ trợ ổn định đời sống và sản xuất với 4 khẩu nông nghiệp (có di chuyển chỗ ở) theo quy định của pháp luật nên cấp sơ thẩm chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của ông V2 hủy một phần Quyết định số 1407/QĐ–UBND ngày 29/3/2024 đối với phần không chấp thuận khiếu nại của ông V2 đối với khoản hỗ trợ ổn định đời sống và sản xuất với 4 khẩu nông nghiệp (có di chuyển chỗ ở) là đúng pháp luật.

[7] Từ các tài liệu, chứng cứ trích dẫn, phân tích tại các luận điểm trên, Hội đồng xét xử phúc thẩm bác kháng cáo của ông Lê Xuân V2 và các thành viên trong gia đình ông V2, giữ nguyên quyết định của bản án sơ thẩm theo như đề nghị của Kiểm sát viên tại phiên tòa. Ông Lê Xuân V2 và các thành viên trong gia đình ông V2 kháng cáo không được chấp nhận, phải chịu án phí hành chính phúc thẩm.