Bản án 882/2026/DS-PTTranh chấp quyền sử dụng đất
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
1. Chấp nhận một phần kháng cáo của bà Vương Thị B (do Lý Minh H đại diện). Hủy Bản án dân sự sơ thẩm số 04/2026/DS-ST ngày 14/01/2026 của Tòa án nhân dân tỉnh An Giang; Chuyển giao hồ sơ vụ án cho Toà án nhân dân tỉnh An Giang giải quyết lại vụ án theo thủ tục sơ thẩm.
Nội dung
Tại phiên tòa phúc thẩm nguyên đơn vẫn giữ nguyên đơn khởi kiện và yêu cầu kháng cáo, các đương sự cũng không thỏa thuận được với nhau về việc giải quyết vụ án và các đương sự không cung cấp thêm chứng cứ. Qua chứng cứ có trong hồ sơ, lời trình bày tranh luận của các đương sự, ý kiến Kiểm sát viên, Hội đồng xét xử phúc thẩm nhận định như sau:
[1] Về tố tụng: Đơn kháng cáo của bà Vương Thị B (do ông Lý Minh H đại diện) làm trong hạn luật định và hợp lệ được xem xét tại cấp phúc thẩm theo quy định tại Điều 273, 280 Bộ luật Tố tụng dân sự. 14 Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan không có kháng cáo đã được triệu tập hợp lệ lần hai nhưng vắng mặt nên căn cứ Điều 296 Bộ luật Tố tụng dân sự Hội đồng xét xử tiến hành xét xử vắng mặt. Tòa án cấp sơ thẩm xác định quan hệ tranh chấp, thời hiệu khởi kiện và thụ lý giải quyết là đúng theo quy định tại Điều 26, Điều 38, Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự.
[2] Về nội dung: Nguồn gốc đất đang tranh chấp do bà Lê Thị N1 (mẹ của bà B1) khai phá sử dụng vào năm 1977-1978. Năm 1995, do bà N1 bị bệnh cần tiền điều trị bệnh nên bà B1 được sự ủy quyền của bà N1 để chuyển nhượng cho bà B và ông C một phần đất trong thửa đất này có diện tích 520m2 với giá 04 cây vàng, có cắm mốc ranh. Năm 1995 bà N1 chết, bà B1 được hưởng phần thừa kế khu đất này, năm 1997 được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thuộc thửa số 12A, tờ bản đồ số 2, diên tích 5.480m2, mặt sau giấy chứng nhận ghi ngày 13/02/1998 chuyển nhượng cho ông Lưu Thành C diện tích 520m2 (BL525), ngày 24/02/1998 ông C được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thửa số 12B diện tích 520m2; đến ngày 21/5/2003 bà B1 cũng được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thửa số 12A, tờ bản đồ số 2 diện tích 5.480m2, trong giấy chứng nhận thể hiện trích bản đồ địa chính có sơ đồ ví trí chuyển nhượng đất cho ông C 07/11/2005 thửa số 12B, tờ bản đồ số 02, diện tích 520m2 đã cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho ông C, bà B cùng đứng tên có sơ đồ tứ cận cụ thể và thửa đất giáp với đường A - D (BL439). Đến năm 2017, bà B, ông C được cấp đổi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CL 999281 ngày 22/12/2017, thửa số 131, tờ bản đồ số 79, diện tích 520m2. Khoảng thời gian năm 2005– 2009 bà B1 không thường xuyên ở nhà; bà B, ông C lấn chiếm phần đất ở hai cạnh liền kề giáp ranh phần đất của bà B1 bằng cách xây tường rào mở rộng lấn chiếm diện tích 225m2 (theo đo đạc thực tế là 220,3m2) thuộc thửa đất số 452, tờ bản đồ số 79, ông C bà B được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ngày 30/7/2020; bà B1 không thừa nhận chuyển nhượng cho ông C bà B phần đất này. Căn cứ tài liệu, chứng có trong hồ sơ xác định bản chất vụ án là từ hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất không làm theo quy định pháp luật dẫn đến tranh chấp. Hai bên điều thừa nhận việc chuyển nhượng diện tích 520m2 thanh toán xong và giao đất có cắm ranh. Tại phiên toà phúc đại diện uỷ quyền bà B cho rằng diện tích 520m2 lúc nhận chuyển nhượng bà B1 (không tính hành lang an toàn giao thông vào phần diện tích đất 520m2) khi cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thì bà B được cấp cả phần hành lang an toàn giao thông nên diện 15 tích được tăng thêm là 225m²; còn bà B1 cho là lấn ranh, bà B1 giao đất thì bà B xây hàng rào giáp đất bà B1 sử dụng trong phạm vi chuyển nhượng sử dụng ổn định cho đến năm 2020 Tòa án đang giải quyết vụ án, bà B1 đã tự ý kêu người đến đập phá rào và các cây trồng trên đất như trà xanh, chuối, mít. Mặt khác, tại Quyết định số 588/QĐ-UB ngày 24/8/2001 của UBND huyện P không chấp nhận khiếu nại của ông C bà B về thu hồi Biên bản xác định ranh giới sử dụng đất ngày 09/9/1997 của Phòng Địa chính vì không đúng thực tế. Giữ nguyên hiện trạng đất đã được rào ranh giới, nên bà B, ông C khiếu nại đến Thanh tra tỉnh Kiên Giang, sau đó Chánh T tỉnh Kiên Giang giải quyết ban hành Quyết định số 18/QĐ–TTr ngày 21/4/2003 có nội dung không chấp nhận khiếu nại của bà B, ông C.
Căn cứ vào Công văn số 1491/UBND-NCPC ngày 15/10/2025 của UBND Đặc khu P trả lời cho Toà án tỉnh An Giang là phần diện tích tăng thêm 225m2 khi đo đạc cấp giấy lần đầu không đo đạc hết phần diện tích mà bà Vương Thị B đang sử dụng thực tế … một phần khi đo đạc cấp giấy không đo chi tiết các điểm cong dẫn đến sai số đo đạc giữa 2 lần đo và khẳng định việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho ông C, bà B đúng trình tự thủ tục theo quy định pháp luật về đất đai. Như vậy việc giải quyết khiếu nại của UBND huyện P là giữ nguyên hiện trạng đất đã được rào ranh giới và UBND Đặc khu P trả lời cho Toà án tỉnh An Giang thể hiện nội dung phần diện tích tăng thêm 225m2 khi đo đạc cấp giấy lần đầu không đo đạc hết phần diện tích mà bà Vương Thị B đang sử dụng diện tích thực tế, cho nên cấp sơ thẩm chưa làm rõ diện tích tăng thêm 225m2 có nằm trong phạm vi mà bà B1 cắm ranh giao đất cho ông C, bà B lúc chuyển nhượng không; nếu bà B, ông C lần chiếm diện tích 225m2 thì phải có kết luận cụ thể thuộc thửa đất nào của bà B1. Đồng thời, bà B ông C được cấp giấy vào năm 1998, 2005, 2017 có sơ đồ vị trí đất cụ thể, cấp sơ thẩm chưa làm rõ có tính hành lang an toàn giao thông vào phần diện tích đất được cấp không. Tại phiên toà phúc thẩm đại diện bà B cho rằng phần đất tranh chấp diện tích 225m2 có đầu tư cải tạo đất như bơm cát, cải tạo mặt bằng trồng nhiều loại cây và sau khi Toà xem xét, thẩm định tại chỗ thì bà B1 tháo dỡ hàng rào tường gạch, quản lý đất canh tác trồng chuối, cất thêm mái che để bán đồ, cấp sơ thẩm chưa làm rõ, xem xét vấn đề này là không đảm bảo quyền lợi các bên. Từ những nhận định nêu trên về nội dung cấp sơ thẩm chưa làm rõ và vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng không thể khắc phục được, nên Hội đồng xét xử chấp nhận một phần kháng cáo của nguyên đơn, hủy Bản án dân sự sơ thẩm 16 số 04/2026/DS-ST ngày 14/01/2026 Toà án nhân dân tỉnh An Giang và chuyển giao hồ sơ vụ án cho Tòa án nhân dân tỉnh An Giang giải quyết lại vụ án theo thủ tục sơ thẩm.
[3] Về án phí và chi phí tố tụng: - Án phí dân sự sơ thẩm và chi phí tố tụng sẽ được xem xét quyết định khi giải quyết lại sơ thẩm. - Án phí dân sự phúc thẩm: Các đương sự có kháng cáo không phải chịu án phí dân sự phúc thẩm theo quy định của pháp luật.
Quyết định
Căn cứ vào khoản 3 Điều 308 và Điều 310 Bộ luật Tố tụng dân sự; Khoản 3 Điều 29 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về án phí lệ phí Tòa án; Tuyên xử:
1. Chấp nhận một phần kháng cáo của bà Vương Thị B (do Lý Minh H đại diện). Hủy Bản án dân sự sơ thẩm số 04/2026/DS-ST ngày 14/01/2026 của Tòa án nhân dân tỉnh An Giang; Chuyển giao hồ sơ vụ án cho Toà án nhân dân tỉnh An Giang giải quyết lại vụ án theo thủ tục sơ thẩm.
2. Về án phí và chi phí tố tụng: - Án phí dân sự sơ thẩm và chi phí tố tụng sẽ được xem xét quyết định khi giải quyết lại sơ thẩm. - Án phí dân sự phúc thẩm: Bà Vương Thị B không phải nộp. Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án. CÁC THẨM PHÁN THẨ H N– HỦ T Ạ HI N T Phạm Văn ông Trần Thị Hòa Hiệp N Văn Ngừng