Bản án 630/2026/HS-PTBản án 630/2026/HS-PT

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được thẩm tra, tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

[1] Về tố tụng: [1.1] Về hành vi, quyết định tố tụng của Cơ quan điều tra Công an tỉnh L, Điều tra viên; Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Lào Cai, Kiểm sát viên trong quá trình điều tra, truy tố đã thực hiện đúng về thẩm quyền, trình tự, thủ tục quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự. Quá trình điều tra bị cáo, người bào chữa cho bị cáo; bị hại và những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan không khiếu nại về hành vi, quyết định của cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng.

Do đó, các hành vi, quyết định tố tụng của cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng đã thực hiện đều hợp pháp. [1.2] Kháng cáo của bị hại bà Phạm Thị T trong hạn luật định, hình thức và nội dung phù hợp, đủ điều kiện xem xét theo thủ tục phúc thẩm. Tại phiên tòa không có thêm tài liệu, chứng cứ gì mới.

[2] Về nội dung: Xét kháng cáo của bị hại bà Phạm Thị T, Hội đồng xét xử thấy: 8 [2.1] Về tội danh và hình phạt: Tại phiên tòa phúc thẩm, bị cáo Dương Mạnh C tiếp thục khai nhận toàn bộ hành vi phạm tội của bị cáo đúng như bản án sơ thẩm đã xác định; bị cáo chấp hành và không kháng cáo. Người bị hại không kháng cáo về tội danh cũng như hình phạt đối với bị cáo; chỉ kháng cáo yêu cầu buộc bị cáo bồi thường số tiền còn lại ngoài số tiền đã nhận tại cơ quan điều tra là 687.000.000 đồng. Xét lời khai của bị cáo tại phiên tòa phù hợp với lời khai của những người tham gia tố tụng khác và phù hợp với các tài liệu, chứng cứ đã được thu thập trong hồ sơ vụ án, được tranh tụng tại phiên tòa. Như vậy có đủ căn cứ để kết luận hành vi phạm tội của bị cáo như sau: Dương Mạnh C là sỹ quan CAND công tác tại Công an tỉnh L đã có hành vi thuê một người không quen biết trên ứng dụng Facebook làm 09 giấy chứng minh CAND giả với các thông tin đúng như Giấy chứng minh CAND mà bị cáo được cấp phát với mục đích đem đi thế chấp làm tin để vay của 07 bị hại được số tiền 340.000.000 đồng sử dụng vào mục đích cá nhân, sau đó không có khả năng thanh toán và bỏ trốn khỏi địa phương. Hành vi nêu trên của bị cáo Dương Mạnh C đã đủ yếu tố cấu thành tội “Sử dụng con dấu hoặc tài liệu giả của cơ quan, tổ chức” quy định tại Điều 341 Bộ luật Hình sự. Đối với hành vi của Dương Mạnh C khi vay tiền của các bị hại đã để lại Giấy chứng minh CAND giả để làm tin, thế chấp với tổng số tiền vay được là 340.000.000 đồng và hành vi vay tiền có thế chấp Giấy chứng minh, số hiệu CAND thật, thẻ đảng viên thật, Giấy CNQSDĐ hoặc không thế chấp tài sản đồ vật gì được số tiền 1.332.000.000 đồng; tổng cộng là 1.672.000.000 đồng, theo cáo trạng bị Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Lào Cai truy tố về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” theo điểm a khoản 4 Điều 174 Bộ luật Hình sự. Hội đồng xét xử thấy rằng: Giấy chứng minh CAND theo quy định của Nghị định số 59/2008/NĐ-CP ngày 08/5/2008 của Chính phủ là loại giấy chỉ cấp cho sỹ quan, hạ sỹ quan đang phục vụ tại ngũ trong lực lượng CAND nhằm mục đích chứng minh người được cấp giấy là sỹ quan, hạ sỹ quan đang phục vụ tại ngũ trong CAND; phục vụ công tác chiến đấu; công tác quản lý sỹ quan, hạ sỹ quan là giấy tờ chứng minh về nhân thân của người được cấp giấy, chứ không phải là giấy tờ có giá, giấy tờ chứng minh về quyền tài sản theo quy định của Bộ luật Dân sự. Nên việc cầm cố, thế chấp giấy chứng minh CAND ngoài việc là hành vi bị cấm theo quy định của pháp luật thì cũng không có giá trị theo quy định của Bộ luật Dân sự về cầm cố, thế chấp. Số 09 (chín) Giấy chứng minh CAND bị cáo Dương Mạnh C thuê làm giả có đầy đủ thông tin đúng với Giấy chứng minh CAND Dương Mạnh C được cấp phát; đúng với thực tế nhân thân C đang là sỹ quan CAND tỉnh L đang tại ngũ mà không giả mạo con người, cấp bậc, chức vụ khác vì vậy nên cũng chỉ có ý nghĩa chứng minh đúng nhân thân của cá nhân C. Khi Dương Mạnh C vay tiền của các bị hại, giữa C và các bị hại đều có mối quan hệ quen biết từ trước, các bị hại đều biết rõ C là sỹ quan Công an tỉnh L, các bị hại cho C vay tiền vì đều tin tưởng C là sỹ quan Công an đang công tác tức là tin tưởng vào nhân thân của con người C chứ không quan tâm gì đến giá trị của 9 Giấy chứng minh CAND là thật hay giả nên mới xác lập giao dịch vay tài sản; mặt khác các bị hại đều khai khi yêu cầu C phải thế chấp tài sản, đồ vật gì thì C tự nguyện để lại Giấy CMND khi là giấy thật, khi là giấy giả để làm tin và các bị hại đều xác định khi C cần đến thì vẫn cho C mượn lại sử dụng. Mục đích C vay tiền là để phục vụ cho nhu cầu hợp pháp của cá nhân (đi học, chữa bệnh, thanh toán nợ trong hoạt động kinh doanh...), không có ý thức chiếm đoạt ngay từ đầu.

Do đó, tuy C có hành vi dùng giấy tờ giả là hành vi gian dối, nhưng việc nhận được tiền vay và mục đích sử dụng tiền vay là ngay thẳng, không có ý thức chiếm đoạt ngay từ đầu, chỉ khi không có khả năng thanh toán tiền vay C mới bỏ trốn khỏi địa phương, không để lại thông tin, địa chỉ, không nhận liên lạc với người cho vay, thể hiện C trốn tránh việc trả nợ và lúc này yếu tố chiếm đoạt mới được thực hiện. Vì vậy hành vi của bị cáo thỏa mãn yếu tố cấu thành của tội “Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt” quy định tại Điều 175 Bộ luật Hình sự. Cũng như phân tích trên, hành vi của Dương Mạnh C dùng Giấy chứng minh CAND, số hiệu CAND được cấp phát (tài liệu thật) hoặc dùng Giấy CNQSDĐ đất của mẹ thế chấp để vay tiền, hoặc không thế chấp, cầm cố tài sản đồ vật gì vay được tiền của các bị hại với tổng số tiền 1.332.000.000 đồng để sử dụng cho mục đích cá nhân, sau đó không có khả năng trả nợ, đã bỏ trốn để chiếm đoạt số tiền trên.

Do đó, tại bản án sơ thẩm đã xét xử bị cáo Dương Mạnh C về tội “Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản” quy định tại khoản 4 Điều 175 Bộ luật Hình sự là có căn cứ. Khi quyết định hình phạt đã áp dụng đúng, đủ các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ và quyết định hình phạt là phù hợp, nay không có kháng cáo, kháng nghị nên không xét. Tại bản án sơ thẩm đã xét “Đối với các bị hại không yêu cầu bị cáo phải hoàn trả số tiền đã chiếm đoạt, Hội đồng xét xử không xem xét” là đúng quy đinh. Tại phiên tòa sơ thẩm, bà T có đơn đề nghị xét xử vắng mặt và có yêu cầu hoàn trả số tiền 687.000.000 đồng, bị cáo không nhất trí với yêu cầu của bà T. Tại cơ quan điều tra, bà T đã xác nhận giữa bà T và gia đình bị cáo đã có thỏa thuận về việc bà T không yêu cầu bồi hoàn. Vì vậy cơ quan điều tra chưa chứng minh, làm rõ và không ảnh hưởng đến việc giải quyết vụ án hình sự; nên tại bản án sơ thẩm đã được tách ra dành quyền giải quyết theo thủ tục tố tụng dân sự đối với nội dung này là đúng quy định. Vì vậy không có căn cứ để chấp nhận kháng cáo của bà Phạm Thị T. Quan điểm của đại diện Viện Công tố và kiểm sát xét xử phúc thẩm tại Hà Nội là có căn cứ, phù hợp với nhận định trên nên được Hội đồng xét xử chấp nhận.

[4] Về án phí: Kháng cáo không được chấp nhận nên bà T phải chịu án phí dân sự theo quy định. Vì các lẽ trên, Căn cứ điểm a khoản 1 Điều 355; Điều 356 Bộ luật Tố tụng hình sự; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về án phí, lệ phí tòa án. 10