Bản án 222/2026/DS-PTTranh chấp quyền sử dụng đất
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
1. Áp dụng khoản 1, 2 Điều 308 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015. Không chấp nhận kháng cáo của bà Nguyễn Thị V (người đại diện theo uỷ quyền của bị đơn), bà Nguyễn Thị Mỹ D. Sửa một phần bản án sơ thẩm về việc huỷ GCNQSDĐ.
Nhận định của Tòa án
[1] Về thủ tục tố tụng: Ngày 18/12/2025, bà Nguyễn Thị V (người đại diện theo uỷ quyền của bị đơn), bà Nguyễn Thị Mỹ D kháng cáo Bản án sơ thẩm số 46/2025/DS-ST ngày 17-12-2025 của Tòa án nhân dân tỉnh Gia Lai. Như vậy, Đơn kháng cáo của bà V, bà D được nộp trong thời hạn luật định.
Do đó, Hội đồng xét xử quyết định đưa vụ án ra xét xử theo thủ tục phúc thẩm. Quá trình giải quyết vụ án tại cấp sơ thẩm, bị đơn ông Huỳnh Văn H tự nguyện rút Đơn yêu cầu phản tố. Toà án cấp sơ thẩm đã quyết định đình chỉ giải quyết yêu cầu phản tố của ông Huỳnh Văn H là có căn cứ, đúng pháp luật.
[2] Xét kháng cáo của bà Nguyễn Thị V, bà Nguyễn Thị Mỹ D: [2.1]
Căn cứ vào tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án thấy rằng, thực hiện Nghị định 64/CP ngày 27/9/1993 của Chính phủ, thửa đất số 414, tờ bản đồ số 03 (Bản đồ năm 1985) được đo đạc chỉnh lý thành 02 thửa đất: thửa đất số 414A, diện tích 1.340m² và thửa đất số 414B, diện tích 600m², thuộc tờ bản đồ số 03, xã H (Bản đồ năm 1997). Theo bản đồ VN-2000, thửa đất số 414B được đo đạc thành 11 thửa đất số 632, diện tích 755,8m² do hộ gia đình ông Huỳnh Văn H quản lý, sử dụng; thửa đất số 414A (Bản đồ năm 1997) đo đạc thành thửa đất số 633, diện tích 1.231,1m² do hộ gia đình bà Huỳnh Thị Đ quản lý, sử dụng. Các thửa đất trên thuộc tờ bản đồ số 10, phường H, thị xã H, tỉnh Bình Định (nay là phường H, tỉnh Gia Lai). Thửa đất số 632, tờ bản đồ số 10, diện tích 755,8m² (trong đó có 200m2 đất ở tại nông thôn và 555,8m2 đất trồng cây lâu năm) được UBND huyện H, tỉnh Bình Định cấp GCNQSDĐ số AL 027243, số vào sổ cấp GCN H 02375 ngày 26 tháng 10 năm 2007 cho vợ chồng ông Huỳnh Văn H, bà Nguyễn Thị V được quyền sử dụng tiếp giáp với thửa đất số 633, tờ bản đồ số 10, diện tích 1.231,1m² (hiện chưa cấp đổi GCNQSDĐ) hiện nay do hộ gia đình bà Huỳnh Thị Đ đang quản lý, sử dụng. [2.2] Bị đơn ông Huỳnh Văn H và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Nguyễn Thị V cho rằng: thực hiện chủ trương Đảng và Nhà nước về đường rộng hè thoáng, thửa đất số 632, tờ bản đồ số 10, diện tích 755,8m² (trong đó có 200m2 đất ở tại nông thôn và 555,8m2 đất trồng cây lâu năm) được UBND huyện H, tỉnh Bình Định cấp GCNQSDĐ số AL 027243, số vào sổ cấp GCN H 02375 ngày 26 tháng 10 năm 2007 cho vợ chồng ông Huỳnh Văn H, bà Nguyễn Thị V theo tiêu chuẩn quốc gia VN2000 thì trong sổ có thể hiện lối đi rõ ràng theo đúng quy định của pháp luật.
Tuy nhiên, căn cứ theo Bản đồ 1997 thì giữa thửa đất số 632 và thửa đất số 633, cùng tờ bản đồ số 10 không thể hiện lối đi đang tranh chấp giữa hộ gia đình bà Huỳnh Thị Đ và hộ gia đình ông Huỳnh Văn H. Trong khi đó, ý kiến trình bày của UBND xã H thể hiện: giữa đất cấp cho hộ gia đình ông H và đất cấp cho hộ gia đình bà Đ có một lối đi nhỏ hơn 02m, nhưng qua đo đạc thực thế thì lối đi từ đường nhựa vào nhà ông H có chiều rộng mặt trước là 4,06m, chiều rộng mặt sau là 3,76m. Ông H, bà V cho rằng lối đi này có từ thời cha mẹ ông H để lại.
Tuy nhiên, căn cứ vào GCNQSDĐ cấp cho ông H lần đầu (năm 1995) không thể hiện lối đi này. Ngoài ra, cũng không có bất kỳ tài liệu, chứng cứ và văn bản nào thể hiện có ranh giới giữa hai thửa đất có lối đi như ông H đã trình bày. [2.3] Kết quả xem xét, thẩm định tại chỗ, đo đạc thực tế thể hiện: phần diện tích mà gia đình ông Huỳnh Văn H1 đang sử dụng là 767,2m2 là đang dư 11,4m2 so với diện tích thực tế mà ông H, bà V được sử dụng theo GCNQSDĐ số AL 027243, số vào sổ cấp GCN H 02375 ngày 26 tháng 10 năm 2007 và dư 167,2m2 so với phần diện tích hộ ông H được cấp lần đầu vào năm 1995. Trong khi, phần diện tích hộ gia đình bà Huỳnh Thị Đ sử dụng là 1.093,4m2 là đang thiếu 137,7m² so với diện tích 1.231,1m² mà hộ gia đình bà Huỳnh Thị Đ được sử dụng. Người 12 đại diện theo uỷ quyền của nguyên đơn không thừa nhận về việc trước đây gia đình hai bên có thương lượng chừa phần diện tích đất làm lối đi cho gia đình ông H như lời trình bày của ông H, bà V, mà chỉ thừa nhận có việc chừa ra diện tích đất có chiều rộng là 1,5m để hộ ông H làm lối đi từ nhà ông H ra đường. Năm 2007, ông H xin cấp đổi GCNQSDĐ, trong đó thể hiện phần lối đi giáp với đường N có chiều rộng 5,9m là không đúng với hiện trạng thực tế sử dụng đất của hai bên theo tờ bản đồ năm 1997. Việc ông H cấp đổi GCNQSDĐ năm 2007 có lối đi như trên cũng không có sự đồng ý của hộ gia đình bà Đ. Mặt khác, tại phiên tòa sơ thẩm các bên đều thừa nhận trước đây ranh giới giữa lối đi của hộ ông H và đất bà Đ là hàng rào cây sống, sau đó hai bên xảy ra tranh chấp, nên bà Đ xây tạm tường rào lưới B40, lúc bà Đ xây tường rào thì một phần hàng cây sống vẫn còn, nhưng sau đó ông H chặt bỏ hàng rào cây sống làm ranh giới đất của hai bên. Ngoài ra, các đương sự còn thừa nhận ranh giới đất giữa hai bên còn có 01 giếng nước của ông bà bên phía nguyên đơn để lại và nằm trên đất nguyên đơn; giếng nước này đã tồn tại trên 30 năm. Sau khi cha mẹ của bị đơn đến ở phần đất phía sau phần đất của gia đình nguyên đơn thì gia đình nguyên đơn có cho gia đình bị đơn sử dụng nhờ. Hiện nay giếng nước này vẫn thuộc quyền sở hữu của nguyên đơn.
Do đó, có căn cứ xác định ranh giới giữa phần đất của ông H và phần đất của hộ bà Đ là 01 giếng nước đã tồn tại trên 30 năm, hộ bà Đ xây dựng tường rào lưới B40 không phải là căn cứ để xác định bà Đ từ bỏ quyền sử dụng đất của mình đối với diện tích đất còn lại tiếp giáp với lối đi của hộ gia đình ông H là 23,4m2. [2.4] UBND huyện H cấp GCNQSDĐ cho hộ ông Huỳnh Văn H, bà Nguyễn Thị V bao gồm cả diện tích đất tranh chấp 23,4m2 là không đúng, ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của bà Đ.
Do đó, cần huỷ GCNQSDĐ số AL027243 do UBND huyện H cấp cho hộ ông Huỳnh Văn H ngày 26/10/2007 tại thửa đất số 632, tờ bản đồ số 10, diện tích 755,8m2 để cấp lại cho đúng diện tích đất theo hướng dẫn tại điểm 1 mục I Công văn 02/GĐ-TANDTC ngày 19/9/2016 của Tòa án nhân dân tối cao giải đáp một số vấn đề về tố tụng hành chính, tố tụng dân sự: “Trường hợp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất chỉ cấp chung cho một thửa đất mà có sai sót thì Tòa án tuyên hủy toàn bộ Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất”.
Tuy nhiên, bản án sơ thẩm chỉ tuyên huỷ một phần GCNQSDĐ đối với phần diện tích đất tranh chấp 23,4m2 là chưa phù hợp.
Do đó, Hội đồng xét xử phúc thẩm sửa một phần bản án sơ thẩm theo hướng huỷ toàn bộ GCNQSDĐ số AL027243 do UBND huyện H cấp cho hộ ông Huỳnh Văn H ngày 26/10/2007 tại thửa đất số 632, tờ bản đồ số 10, diện tích 755,8m2 để cấp lại cho đúng diện tích đất theo quy định pháp luật. 13
[3] Với những nội dung đã được nhận định, phân tích nêu trên, Hội đồng xét xử phúc thẩm có căn cứ khẳng định: Tòa án cấp sơ thẩm đã đánh giá đúng tính chất vụ án, xem xét đầy đủ chứng cứ và áp dụng đúng pháp luật và quyết định chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà Huỳnh Thị Đ là có căn cứ, đúng pháp luật. Không chấp nhận kháng cáo của bà Nguyễn Thị V, bà Nguyễn Thị Mỹ D.
[4] Về án phí dân sự phúc thẩm: Ông Huỳnh Văn H, bà Nguyễn Thị Mỹ D phải chịu theo quy định của pháp luật.
[5] Các quyết định khác của bản án sơ thẩm không có kháng cáo, kháng nghị có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.
Quyết định
1. Áp dụng khoản 1, 2 Điều 308 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015. Không chấp nhận kháng cáo của bà Nguyễn Thị V (người đại diện theo uỷ quyền của bị đơn), bà Nguyễn Thị Mỹ D. Sửa một phần bản án sơ thẩm về việc huỷ GCNQSDĐ.
2. Áp dụng khoản 9 Điều 26; khoản 4 Điều 34; Điều 37; điểm c khoản 1 Điều 39; Điều 147; khoản 1 Điều 157; khoản 1 Điều 165; Điều 217; khoản 3 Điều 218; Điều 227; khoản 2 Điều 228; Điều 273 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015. Điều 11; Điều 26; Điều 27; Điều 236 của Luật Đất đai năm 2024. Điều 158; Điều 166; Điều 175; Điều 176; Điều 221 của Bộ luật Dân sự 2015. Khoản 2 Điều 26 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc Hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án. Tuyên xử: 2.1. Đình chỉ yêu cầu phản tố của ông Huỳnh Văn H về việc yêu cầu nguyên đơn bà Huỳnh Thị Đ phải tháo dở hàng rào tự ý xây dựng trên thửa đất 632 của Ông, trả lại đất cho Ông đúng như diện tích đất mà Ông được cơ quan có thẩm quyền đã cấp năm 2007. 2.2. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà Huỳnh Thị Đ: Buộc hộ gia đình ông Huỳnh Văn H, bà Nguyễn Thị V có nghĩa vụ trả lại cho hộ gia đình bà Huỳnh Thị Đ diện tích đất 23,4m2 (trong đó phần tiếp giáp đường N rộng 1,4m; phần phía Đông của lối di rộng 1,1m; cạnh phía Bắc phần đất tranh chấp dài 20,12m; cạnh phía Nam phần đất tranh chấp dài 19,96m) hiện thuộc thửa đất số 632, tờ bản đồ số 10; địa chỉ tại phường H, thị xã H, tỉnh Bình Định (nay là phường H, tỉnh Gia Lai). (vị trí, hiện trạng, ranh giới, diện tích đất mà hộ ông Huỳnh Văn H, bà Nguyễn Thị V có nghĩa vụ trả lại cho hộ gia đình bà 14 Huỳnh Thị Đ căn cứ theo Sơ đồ trích đo hiện trạng thửa đất tranh chấp ngày 07/8/2025 kèm theo bản án sơ thẩm). Hủy toàn bộ GCNQSDĐ số AL027243 do UBND huyện H cấp cho hộ ông Huỳnh Văn H ngày 26/10/2007 tại thửa đất số 632, tờ bản đồ số 10, diện tích 755,8m2 để cấp lại cho đúng diện tích đất theo quy định pháp luật. Các đương sự có quyền liên hệ với cơ quan Nhà nước có thẩm quyền để làm thủ tục xin cấp GCNQSDĐ theo quy định của pháp luật phù hợp với quyết định của bản án có hiệu lực pháp luật.
3. Về án phí phúc thẩm: Ông Huỳnh Văn H, bà Nguyễn Thị Mỹ D mỗi người phải chịu 300.000 đồng, được trừ vào số tiền ông H, bà D đã nộp tại các Biên lai thu số 0000021 và số 0000020 cùng ngày 05/01/2026 của Thi hành án dân sự tỉnh Gia Lai..
4. Các quyết định khác của bản án sơ thẩm không có kháng cáo, kháng nghị có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị. Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án. Thành viên Hội đồng xét xử Thẩm phán-Chủ tọa phiên Võ Thị Ngọc Dung Đinh Phước Hoà Trần Quốc C