Bản án 972/2026/HC-PTBản án 972/2026/HC-PT

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án đã được xem xét tại phiên tòa; căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa, trên cơ sở xem xét đầy đủ ý kiến của các bên đương sự và quan điểm của đại diện Viện Công tố và kiểm sát xét xử phúc thẩm tại Thành phố Hồ Chí Minh, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

[1] Về quan hệ pháp luật, thời hiệu khởi kiện: Ngày 03/10/2023, ngày 02/02/2024 bà Trịnh Thị Diệu L khởi kiện UBND thành phố V và Chủ tịch UBND thành phố V, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu có Người kế thừa quyền, nghĩa vụ tố tụng của người bị kiện: Chủ tịch UBND phường V, Thành phố Hồ Chí Minh (theo Nghị định số 151/2025/NĐ-CP ngày 12 tháng 6 năm 2025 của Chính phủ và Nghị quyết số 1685/NQ-UBTVQH15 ngày 16 tháng 6 năm 2025, Nghị quyết số 202/NQ-UBTVQH15 ngày 12 tháng 6 năm 2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội), yêu cầu Tòa án hủy quyết định hành chính về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất và quyết định giải quyết khiếu nại, gồm: Quyết định số 15175/QĐ-UBND ngày 30 tháng 12 năm 2022 của UBND thành phố V về phê duyệt phương án bồi thường và Quyết định số 10 5625/QĐ-UBND ngày 07 tháng 9 năm 2023 của Chủ tịch UBND thành phố V về giải quyết khiếu nại lần đầu; Buộc UBND phường V bồi thường, hỗ trợ, tái định cư cho bà Trịnh Thị Diệu L đối với diện tích 625,8m² đất thu hồi. Theo quy định tại Điều 116; Điều 30 và Điều 32 Luật Tố tụng hành chính, thời hiệu khởi kiện vẫn còn và Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh thụ lý và giải quyết là đúng thẩm quyền.

[2] Xét kháng cáo của bà Trịnh Thị Diệu L, Hội đồng xét xử nhận thấy: [2.1] Theo bà Trịnh Thị Diệu L trình bày thì bà Trịnh Thị Diệu L là chủ sử dụng của 13.049,8m2 đất trồng cây hàng năm và đất nuôi trồng thuỷ hải sản tại phường T, thành phố V. Diện tích đất 625,80m2 của bà L nằm trong tổng 13.049,80m2 đất có nguồn gốc nhận chuyển nhượng từ ông Phạm Đức D, đất có quá trình sử dụng từ năm 1983, có giấy tờ hợp lệ. [2.2] Về pháp lý thửa đất bị thu hồi. Theo bản đồ địa chính đo đạc năm 1993, phần diện tích 625,80m² không được đo vào bản đồ địa chính do là đất ngập mặn, thể hiện trên bản đồ địa chính là “Biển”. Theo bản đồ địa chính năm 2002 được Sở Địa chính Bà Rịa – Vũng Tàu phê duyệt ngày 15/11/2002 thì thửa đất thu hồi thuộc tờ bản đồ: 31, một phần thửa 1 do UBND phường đứng tên đăng ký và quản lý. (BL 44-47) Danh mục số 2 đất do UBND phường và xã L đang quản lý, đất bằng chưa sử dụng, đất đồi núi chưa sử dụng, núi đá không có rừng cây, đất ao hồ chưa khai thác, sử dụng, đất bãi bồi ven sông, ven biển, đất cù lao trên sông, đất sông suối kênh rạch, đất vùng bán ngập mặn thủy lợi (kèm theo Quyết định số 6195/QĐ-UBND ngày 29/11/2017 của UBND thành phố V). Thứ tự số 98, tờ bản đồ mới 32, thửa 4 mới, diện tích 94.383 m2, Nhà nước quản lý, ông Phạm Đức D đang sử dụng 64.423,5 m2, khai thác nước lên xuống. Thứ tự số 144, tờ bản đồ số 31, thửa 1 mới, diện tích 42.322,8 m2 Nhà nước quản lý. (BL 136) Giấy sang nhượng ngày 16/9/1992 của ông Phan Văn K cho ông Phạm Đức D, có xác nhận của Ủy ban nhân dân Phường U ngày 16/9/1992. (BL 138) Giấy sang nhượng ngày 12/5/1995 của ông D cho ông Nguyễn Công D1 một phần diện tích 44.000 m2 với giá 25.000.000 đồng. (BL 140) Giấy Hợp đồng làm ngày 28/10/1983 giữa ông Huỳnh Văn T với ông Phan Văn K Giấy bàn giao giữa ông Huỳnh Văn T cho ông Phan Văn K ngày 18/4/1984. Tại Trích biên bản của UBND phường T ngày 18 tháng 11 năm 2022 (Phục vụ công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư) thể hiện: Qua xem xét hồ sơ, tham khảo ý kiến tập thể và kiểm tra tại thực địa, UBND phường T kết luận như sau: - Xác định các điều kiện được bồi thường hoặc không được bồi thường gồm: (Xác nhận rõ về nguồn gốc, thời điểm bắt đầu sử dụng đất theo loại đất, mục 11 đích sử dụng đất; xây dựng và biện pháp ngăn chặn vi phạm hành chính của hộ gia đình, cá nhân trong phạm vi thu hồi đất): Nhà ở, vật kiến trúc được xác định theo biên bản kiểm kê ngày 14 tháng 10 năm 2021. - Xác nhận hộ gia đình, cá nhân đề nghị không vào khu tái định cư, xin tái định cư tự do: Trường hợp này không thuộc trường hợp nhận tái định cư. - Theo hồ sơ cung cấp thể hiện bản sao các tài liệu sau: Đơn xin đắp của ông Huỳnh Văn T được UBND phường T xác nhận ngày 04/10/1983 (có công chứng chứng thực); Giấy hợp đồng làm giữa ông Huỳnh Văn T và ông Phan Văn K năm 1983; Giấy bàn giao của ông Huỳnh Văn T; Giấy sang nhượng giữa ông Phan Văn K sang nhượng cho ông Phạm Đức D được U xác nhận ngày 16 tháng 9 năm 1992; Giấy sang nhượng viết tay giữa ông Phạm Đức D và bà Trịnh Thị Diệu L ngày 09 tháng 9 năm 2006.

Tuy nhiên, đối chiếu hồ sơ Báo cáo Thanh tra đất rừng Sát do Phòng Kinh tế làm trưởng đoàn ngày 19 tháng 11 năm 2002, thì không thể hiện tên ông Phạm Đức D. Đồng thời năm 2008 khi kiểm kê thu hồi dự án Sao Mai B cũng không thể hiện tên bà Trịnh Thị Diệu L sử dụng đất. Như vậy, bà Trịnh Thị Diệu L cung cấp hồ sơ giấy tờ không khớp với hồ sơ địa chính phường qua các thời kỳ, quá trình sử dụng đất không đăng ký, không đóng thuế. Từ những căn cứ như trên, bà Trịnh Thị Diệu L lấn chiếm sử dụng canh tác đất Nhà nước là sau năm 2008. Diện tích bị thu hồi là 625,8 m²: Không đủ điều kiện bồi thường. Thời điểm tạo lập tài sản gắn liền với đất: Do các hộ sử dụng đất không có giấy tờ pháp lý chứng minh việc sử dụng đất của mình, sử dụng đất nhà nước để đầu tư nuôi trồng thủy sản. Việc đầu tư vào đất theo hiện trạng chủ yếu là bờ và nuôi hải sản không có các giấy tờ chứng minh thời gian đầu tư, chứng minh kinh phí đầu tư. Đồng thời toàn bộ phần đất Cù lao B nằm trong quy hoạch của UBND Đặc khu V Côn Đảo phê duyệt năm 1990. - Xác nhận các trường hợp giải tỏa trắng là giải tỏa hết nhà, hết đất: Trường hợp này thu hồi một phần diện tích đang sử dụng lấn chiếm đất Nhà nước. - Gia đình bà L không thực tế sống tại nơi giải tỏa. - Không trực tiếp sản xuất nông nghiệp trên phần đất thu hồi. [2.3]. Tại Văn bản số 1163/UBND-DC ngày 21 tháng 6 năm 2024 “V/v cung cấp thông tin địa chính liên quan đến khởi kiện của ông Lâm Vĩnh L1 và bà Trịnh Thị Diệu L thuộc dự án Nạo vét Kênh B, thành phố V theo Văn bản số 2189/PTQD9-NV4” của UBND phường T, có nội dung: Trường hợp bà Trịnh Thị Diệu L. - Năm 2018 xác lập thuộc quỹ đất công do Nhà nước quản lý. Qua rà soát danh sách thửa đất công trên địa bàn phường T theo Quyết định số 6195/QĐ- UBND ngày 29 tháng 11 năm 2017 của UBND thành phố V về việc xác lập, quản lý và sử dụng quỹ đất công, thì vị trí thửa đất thuộc danh mục số 2, số thứ tự 144. [2.4]. Quá trình thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất, cưỡng chế thu hồi đất. 12 - Ngày 23 tháng 6 năm 2021, UBND thành phố V ban hành Thông báo thu hồi đất số 4161/TB-UBND kèm Mảnh trích lục bản đồ địa chính do Văn phòng đăng ký đất đai tỉnh B xác nhận ngày 06 tháng 5 năm 2020; - Ngày 14 tháng 10 năm 2021, Trung tâm Phát triển quỹ đất thành phố V lập Biên bản kiểm đếm, thống kê tài sản; - Theo Quyết định thu hồi đất số 15172/QĐ-UBND ngày 30 tháng 12 năm 2022 của UBND thành phố V, diện tích đất bị thu hồi 625,80m² đất do ông (bà) Trịnh Thị Diệu L đang sử dụng thuộc một phần thửa số 01 tờ số 31 bản đồ địa chính phường T (thửa đất số 3 tờ bản đồ thu hồi đất). Vị trí, ranh giới, diện tích đất thu hồi được xác định theo Mảnh trích lục bản đồ địa chính do Trung tâm Kỹ thuật Tài nguyên và Môi trường tỉnh B lập ngày 23/4/2020, được Văn phòng Đăng ký đất đai tỉnh B kiểm tra, xác nhận ngày 06 tháng 5 năm 2020. Quyết định này bà Trịnh Thị Diệu L đồng thuận, không khiếu nại, không khởi kiện, đúng pháp luật, có hiệu lực thi hành. - Ngày 30 tháng 12 năm 2022 UBND thành phố V ban hành Quyết định phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư số 15175/QĐ-UBND. - Ngày 07 tháng 9 năm 2023 Chủ tịch UBND thành phố V ban hành Quyết định giải quyết khiếu nại lần đầu số 5625/QĐ-UBND đối với bà Trịnh Thị Diệu L. - Ngày 08 tháng 3 năm 2024 Chủ tịch UBND thành phố V Quyết định cưỡng chế thu hồi đất số 1973/QĐ-UBND. Tại Văn bản số 276/TB-UB/TP ngày 04/10/1983 của UBND phường T, thành phố V ban hành với nội dung chấp thuận cho ông Huỳnh Văn T làm đã xác định rõ: “Ủy ban ND phường chấp thuận cho ông Huỳnh Văn T tiếp tục làm với điều kiện nói trên..., cũng như theo đơn yêu cầu của ông T khi thu hoạch sản lượng được bán cho Nhà nước. Khi nào Nhà nước cần cũng như yêu cầu của địa phương ông T phải giao lại cho Nhà nước”, văn bản này cũng không xác định rõ diện tích, vị trí cụ thể của ông T sẽ đắp... Như vậy, Văn bản số 276/TB-UB/TP ngày 04 tháng 10 năm 1983 chỉ là việc đồng ý cho phép ông T đắp đánh bắt hải sản tại vùng biển khu vực Rạch S, khi nào Nhà nước hay địa phương cần thì ông T phải giao lại cho Nhà nước.

Tuy nhiên, ông Huỳnh Văn T không có khả năng tài chính để đắp đùng theo Văn bản số 276/TB-UB/TP ngày 04/10/1983 nên ngày 28 tháng 10 năm 1983, ông T ký Giấy hợp tác cùng ông Phan Văn K đắp đùng và nuôi tôm cá, theo phương thức ông T bỏ công, ông K bỏ tiền, lợi nhuận thu được hai bên chia nhau. Nhưng chỉ sau một thời gian ngắn, đến ngày 18 tháng 4 năm 1984, ông T ký giấy đồng ý giao lại toàn bộ diện tích (không xác định được diện tích, vị trí, giá trị đầu tư...) cho ông K quản lý và khai thác. Đến ngày 16 tháng 9 năm 1992, ông K ký Giấy sang nhượng , đồng ý sang nhượng lại cho ông Phạm Đức D. Giấy sang nhượng này được UBND Phường 6 xác nhận nhưng không có nội dung diện tích, 13 vị trí, tình trạng của ... Sau đó, ông D ký Giấy nhượng tôm ngày 09 tháng 9 năm 2006, đồng ý sang nhượng cho bà Trịnh Thị Diệu L một phần diện tích ngoài đầu Rạch S, ước tính diện tích 12.000m2. Như vậy, suốt quá trình từ năm 1983 đến năm 2006, thực tế diện tích Huỳnh Văn T và ông K đã đắp được bao nhiêu, ông D có mở rộng diện tích hay không, vị trí nào, tình trạng thay đổi như thế nào đều không có cơ sở xác định, không có tài liệu, chứng cứ chứng minh; Đồng thời, diện tích đùng ông Dương N4 cho bà L có thuộc phạm vi đùng có nguồn gốc từ do ông T khai thác từ năm 1983 hay không, ông D có lấn chiếm đất mở rộng thêm diện tích không, thời điểm nào, vì sao ông D không kê khai với chính quyền địa phương về việc khai thác đùng, diện tích đùng... để bảo vệ quyền lợi cho mình, những việc này phía bà L, ông D không chứng minh được. Hơn nữa, trong trường hợp diện tích ông D chuyển nhượng cho bà L có liên quan nguồn gốc do ông T đắp từ năm 1983 thì theo Văn bản số 276/TB- UB/TP ngày 04 tháng 10 năm 1983 thì người đang khai thác cũng phải giao lại cho Nhà nước để thực hiện dự án. Bà Trịnh Thị Diệu L có cung cấp bản phô tô giấy sang nhượng viết tay ngày 09 tháng 9 năm 2006 từ ông Phạm Đức D.

Tuy nhiên, đối chiếu hồ sơ Báo cáo thanh tra đất rừng sát do Phòng tế làm Trưởng đoàn ngày 19 tháng 11 năm 2002, thì không thể hiện tên ông Phạm Đức D. Bà L và ông Phạm Đức D cũng không có các giấy tờ, chứng cứ chứng minh việc sử dụng đất trước ngày 01 tháng 7 năm 2004 theo Điều 21 Nghị định số 43/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ, trong khi bà L không trực tiếp sản xuất nông nghiệp. Ngoài ra, tại Văn bản số 1373/UBND-ĐC ngày 24 tháng 8 năm 2023 của UBND phường T xác định: Đối với phần diện tích 625,80m² là không thuộc phần diện tích đất ông Phan Văn K chuyển nhượng cho Phạm Đức D, được U cũ xác nhận ngày 16 tháng 9 năm 1992 với lý do “Giấy sang nhượng của ông Phan Văn K sang nhượng lại cho ông Phạm Đức D ngày 16 tháng 9 năm 1992 (bản sao” được ông Phạm Đức D nộp hồ sơ pháp lý về đất để phục vụ việc thu hồi đất để thực hiện dự án Căn cứ dịch vụ dầu khí S - B và đường vào khu căn cứ dịch vụ dầu khí S - B, phường T, thành phố V. Văn bản số 276/TB-UB/TP ngày 04/10/1983 và Văn bản số ngày 21 tháng 6 năm 2024 của UBND phường T phù hợp với các tình tiết khách quan trong vụ án. Nội dung lời khai của những Người làm chứng liên quan đến việc sử dụng đất của bà L là không có cơ sở. Năm 2017, UBND thành phố V, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu đã ban hành Quyết định số 6195/QĐ-UBND ngày 29 tháng 11 năm 2017 về việc xác lập, quản lý và sử dụng quỹ đất công đã xác định phần diện tích đất 625,80 m² thửa 03 tờ BĐTHĐ, vị trí thửa đất thuộc danh mục số 2, số thứ tự 144. Theo những phân tích trên, việc ban hành Quyết định số 6195/QĐ-UBND ngày 29 tháng 11 năm 2017 nói trên của UBND thành phố V phù hợp pháp luật. 14 [2.5]. Quyết định số 15175/QĐ-UBND ngày 30 tháng 12 năm 2022 của UBND thành phố V về việc phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư cho ông (bà) Trịnh Thị Diệu L và Quyết định giải quyết khiếu nại lần đầu số 5625/QĐ-UBND của Chủ tịch UBND thành phố V được ban hành đúng trình tự, thủ tục và thẩm quyền theo quy định tại Điều 66 và Điều 69 Luật Đất đai năm 2013 và Điều 18 Luật Khiếu nại năm 2011.

[3]. Từ những nhận định phân tích nêu trên, Tòa án cấp sơ thẩm xét xử có căn cứ. Bà L kháng cáo không đưa tình tiết gì mới làm thay đổi nội dung vụ án.

Do đó, Hội đồng xét xử không chấp nhận kháng cáo của bà L, giữ y án sơ thẩm như ý kiến của đại diện Viện Công tố và kiểm sát xét xử phúc thẩm tại Thành phố Hồ Chí Minh và người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho người bị kiện tham gia phiên tòa đề nghị.

[4] Về án phí hành chính phúc thẩm: Bà L phải chịu do kháng cáo không được chấp nhận.